Công văn 2258/TTg-KTN do Thủ tướng Chính phủ ban hành nhằm tăng cường công tác quản lý các dự án thủy điện, tập trung vào việc rà soát quy hoạch, bảo vệ môi trường rừng, bảo đảm an toàn hồ đập và ổn định đời sống người dân vùng dự án.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Văn bản áp dụng đối với các Bộ, cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có dự án thủy điện, các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước và các tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động đầu tư, xây dựng, vận hành và khai thác các công trình thủy điện trên phạm vi cả nước.

Rà soát quy hoạch và kiên quyết loại bỏ các dự án hiệu quả thấp

• Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các địa phương phối hợp với Bộ Công Thương tiến hành rà soát toàn diện các dự án thủy điện trong quy hoạch, đặc biệt là các dự án thủy điện nhỏ.
• Kiên quyết loại bỏ khỏi quy hoạch đối với các dự án hiệu quả kinh tế thấp, chiếm dụng nhiều diện tích đất rừng tự nhiên, ảnh hưởng lớn đến môi trường, nguồn nước và đời sống của người dân vùng hạ du.
• Không xem xét, phê duyệt bổ sung vào quy hoạch các dự án thủy điện mới nếu không thực sự cần thiết hoặc có nguy cơ gây suy giảm diện tích rừng và đa dạng sinh học.

Quản lý chặt chẽ việc chuyển mục đích sử dụng đất rừng

• Kiểm soát nghiêm ngặt việc chuyển mục đích sử dụng đất rừng, đặc biệt là rừng tự nhiên, rừng phòng hộ và rừng đặc dụng sang xây dựng các công trình thủy điện.
• Yêu cầu các chủ đầu tư thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ trồng rừng thay thế theo đúng quy định của pháp luật. Trường hợp không tự trồng rừng thay thế thì phải nộp tiền vào Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng để tổ chức trồng rừng theo quy hoạch.
• Các địa phương có trách nhiệm giám sát chặt chẽ quá trình thu hồi đất, đền bù giải phóng mặt bằng và thực hiện trồng rừng thay thế của các dự án trên địa bàn.

Đảm bảo an toàn đập, hồ chứa và vận hành liên hồ chứa

• Yêu cầu các chủ đập thủy điện thực hiện nghiêm túc quy trình vận hành hồ chứa và liên hồ chứa đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho công trình và vùng hạ du trong mùa mưa lũ.
• Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm định an toàn đập, xây dựng phương án phòng chống lụt bão, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn cho từng công trình cụ thể.
• Lắp đặt hệ thống quan trắc, cảnh báo lũ tự động để kịp thời thông tin cho chính quyền địa phương và người dân vùng hạ du trước khi tiến hành xả lũ.

Công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

• Yêu cầu các địa phương phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư thực hiện tốt công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng bởi dự án thủy điện.
• Đảm bảo người dân tại nơi ở mới có điều kiện sống, sản xuất bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ, chú trọng việc giao đất sản xuất, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và ổn định đời sống lâu dài cho đồng bào tái định cư.

Tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm

• Giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan và Ủy ban nhân dân các tỉnh tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các quy định pháp luật về đầu tư xây dựng, quản lý chất lượng công trình, bảo vệ môi trường và an toàn đập tại các dự án thủy điện.
• Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về vận hành hồ chứa, chậm trễ trong việc trồng rừng thay thế hoặc không thực hiện đúng cam kết về bảo vệ môi trường và an sinh xã hội.

Hiệu lực thi hành

Công văn 2258/TTg-KTN có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành. Các Bộ, ngành, địa phương và các đơn vị liên quan có trách nhiệm tổ chức triển khai thực hiện nghiêm túc các nội dung chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và báo cáo kết quả thực hiện theo quy định.