Công văn 2244/BXD-KHTC do Bộ Xây dựng ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết về việc thành lập công ty ở nước ngoài của các doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý của Bộ, tập trung vào việc tuân thủ quy định pháp luật về đầu tư ra nước ngoài và quản lý, bảo toàn vốn nhà nước.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Văn bản áp dụng đối với các doanh nghiệp do Bộ Xây dựng làm đại diện chủ sở hữu hoặc có vốn góp của Bộ Xây dựng đang có phương án, đề xuất thành lập công ty, chi nhánh hoặc văn phòng đại diện tại nước ngoài. Đồng thời, văn bản cũng hướng dẫn trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc thẩm định, phê duyệt và giám sát dự án đầu tư ra nước ngoài.

Quy trình và thủ tục quyết định đầu tư ra nước ngoài

• Doanh nghiệp có nhu cầu thành lập công ty ở nước ngoài phải lập hồ sơ dự án đầu tư ra nước ngoài theo đúng quy định của Luật Đầu tư và các văn bản hướng dẫn thi hành hiện hành.
• Hồ sơ đề xuất phải làm rõ mục tiêu đầu tư, quy mô dự án, nguồn vốn đầu tư (đặc biệt là phần vốn nhà nước tham gia), tiến độ thực hiện dự kiến và đánh giá chi tiết hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án tại nước sở tại.
• Các bước thẩm định nội bộ và trình duyệt phải tuân thủ đúng thẩm quyền quyết định đầu tư theo quy định của pháp luật về quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Quản lý và bảo toàn vốn nhà nước tại nước ngoài

• Việc sử dụng nguồn vốn của doanh nghiệp nhà nước để đầu tư thành lập công ty ở nước ngoài phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc bảo toàn và phát triển vốn theo quy định của Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp.
• Doanh nghiệp phải chủ động phân tích, đánh giá kỹ lưỡng các rủi ro có thể phát sinh, bao gồm rủi ro về mặt pháp lý tại quốc gia tiếp nhận đầu tư, rủi ro thị trường, biến động tỷ giá và các phương án dự phòng để xử lý rủi ro hiệu quả.
• Nghiêm cấm việc chuyển vốn ra nước ngoài khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài và chưa hoàn thành các thủ tục tài chính theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Vai trò và trách nhiệm của Người đại diện phần vốn nhà nước

• Người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp có trách nhiệm báo cáo chi tiết và xin ý kiến chấp thuận bằng văn bản của Bộ Xây dựng trước khi tham gia biểu quyết hoặc quyết định các vấn đề quan trọng liên quan đến việc thành lập công ty ở nước ngoài.
• Nội dung xin ý kiến bao gồm việc phê duyệt Điều lệ hoạt động của công ty con ở nước ngoài, phương án nhân sự chủ chốt (Hội đồng quản trị, Giám đốc), kế hoạch kinh doanh hàng năm và phương án phân phối lợi nhuận sau thuế.
• Người đại diện phải thường xuyên theo dõi sát sao tình hình tài chính, tiến độ góp vốn và hiệu quả hoạt động của công ty ở nước ngoài để kịp thời báo cáo Bộ Xây dựng khi có biến động bất thường.

Chế độ báo cáo, giám sát và kiểm tra định kỳ

• Doanh nghiệp thực hiện đầu tư ra nước ngoài có nghĩa vụ chấp hành nghiêm túc chế độ báo cáo định kỳ hàng quý, hàng năm hoặc báo cáo đột xuất theo yêu cầu của Bộ Xây dựng và Bộ Kế hoạch và Đầu tư.
• Nội dung báo cáo phải thể hiện rõ ràng tình hình sử dụng vốn, tiến độ triển khai dự án, doanh thu, lợi nhuận, số lao động và các nghĩa vụ thuế đã thực hiện tại nước sở tại cũng như lượng lợi nhuận chuyển về nước.
• Bộ Xây dựng sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra, giám sát định kỳ hoặc đột xuất việc quản lý và sử dụng vốn đầu tư ra nước ngoài nhằm phát hiện và xử lý kịp thời các sai phạm nếu có.

Hiệu lực thi hành

Công văn 2244/BXD-KHTC có hiệu lực hướng dẫn kể từ ngày ban hành. Các doanh nghiệp trực thuộc Bộ Xây dựng và người đại diện phần vốn nhà nước tại các doanh nghiệp có trách nhiệm tổ chức nghiên cứu, quán triệt và nghiêm túc triển khai thực hiện các nội dung hướng dẫn nêu trên nhằm đảm bảo an toàn vốn nhà nước và tuân thủ đúng hành lang pháp lý quốc tế.