Giới thiệu chung về Công văn 22/BXD-VLXD

Công văn 22/BXD-VLXD do Bộ Xây dựng ban hành nhằm hướng dẫn và giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc xử lý hàng hóa nhập khẩu (cụ thể là nhóm sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng) không thực hiện công bố hợp quy theo quy định pháp luật. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng giúp thống nhất quy trình phối hợp giữa cơ quan hải quan, Sở Xây dựng địa phương và các doanh nghiệp nhập khẩu trong việc kiểm soát chất lượng hàng hóa lưu thông trên thị trường.

1. Nguyên tắc quản lý chất lượng vật liệu xây dựng nhập khẩu

Theo quy định pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa nhóm 2 (hàng hóa có khả năng gây mất an toàn thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Xây dựng), các sản phẩm vật liệu xây dựng khi nhập khẩu phải tuân thủ các nguyên tắc nghiêm ngặt sau:

• Phải được chứng nhận hợp quy bởi tổ chức chứng nhận được Bộ Xây dựng chỉ định hoặc thừa nhận theo quy định.
• Phải thực hiện thủ tục công bố hợp quy tại Sở Xây dựng nơi doanh nghiệp đăng ký kinh doanh hoặc nơi nhập khẩu hàng hóa trước khi đưa sản phẩm ra lưu thông, sử dụng trên thị trường.
• Hàng hóa chỉ được phép thông quan hoàn toàn sau khi đã được cơ quan kiểm tra nhà nước cấp Thông báo kết quả kiểm tra nhà nước về chất lượng hàng hóa nhập khẩu đạt yêu cầu.

2. Biện pháp xử lý đối với hàng hóa nhập khẩu không có công bố hợp quy

Công văn 22/BXD-VLXD làm rõ các phương án xử lý đối với các trường hợp doanh nghiệp đưa hàng hóa về kho bảo quản nhưng không thực hiện hoặc không thể thực hiện công bố hợp quy đúng thời hạn quy định:

• Xử phạt vi phạm hành chính: Doanh nghiệp có hành vi tự ý đưa hàng hóa ra lưu thông, sử dụng khi chưa thực hiện công bố hợp quy hoặc chưa có thông báo kết quả kiểm tra chất lượng đạt yêu cầu sẽ bị xử phạt nghiêm theo quy định tại Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
• Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc thu hồi hàng hóa đã lưu thông trái phép trên thị trường; buộc thực hiện việc chứng nhận hợp quy, công bố hợp quy theo đúng trình tự pháp luật trong thời hạn cho phép.
• Tái xuất hoặc tiêu hủy: Đối với các lô hàng không đạt tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) sau khi tiến hành thử nghiệm, hoặc doanh nghiệp cố tình không thực hiện kiểm tra chất lượng, cơ quan chức năng sẽ yêu cầu tái xuất lô hàng ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc tiến hành tiêu hủy theo quy định để đảm bảo an toàn cho công trình xây dựng.

3. Trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước liên quan

Để đảm bảo hiệu quả thực thi và hạn chế tối đa các kẽ hở pháp lý, Công văn nhấn mạnh sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên:

• Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương: Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hậu kiểm đối với các doanh nghiệp nhập khẩu vật liệu xây dựng trên địa bàn quản lý; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm về công bố hợp quy; kịp thời thông báo cho cơ quan Hải quan về các trường hợp doanh nghiệp không chấp hành đúng quy định.
• Cơ quan Hải quan: Phối hợp chặt chẽ trong việc giám sát các lô hàng được giải tỏa về kho bảo quản của doanh nghiệp; chỉ thực hiện thông quan chính thức khi doanh nghiệp xuất trình đầy đủ Thông báo kết quả kiểm tra nhà nước đạt yêu cầu chất lượng và hồ sơ công bố hợp quy hợp lệ.

4. Khuyến nghị dành cho doanh nghiệp nhập khẩu vật liệu xây dựng

Doanh nghiệp cần chủ động nắm rõ danh mục sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng bắt buộc phải chứng nhận và công bố hợp quy theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành (QCVN 16). Việc thực hiện đầy đủ các bước thử nghiệm, chứng nhận hợp quy ngay tại cửa khẩu hoặc trong thời gian cho phép mang hàng về bảo quản là nghĩa vụ bắt buộc để tránh các rủi ro pháp lý, thiệt hại tài chính do bị phạt vi phạm hành chính hoặc buộc tái xuất hàng hóa.