Tổng quan về Công văn 2191/TCHQ-GSQL

Công văn 2191/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng gửi đến Cục Hải quan các tỉnh, thành phố nhằm tháo gỡ các vướng mắc và thống nhất quy trình thực hiện thủ tục thanh khoản hợp đồng gia công cho thương nhân nước ngoài. Văn bản hướng dẫn chi tiết về thủ tục hải quan, quản lý thuế, và các phương án xử lý nguyên liệu, vật tư dư thừa, máy móc, thiết bị tạm nhập phục vụ hợp đồng gia công.

Quy định về thời hạn và thủ tục nộp hồ sơ thanh khoản

Công văn đưa ra các chỉ dẫn cụ thể nhằm đảm bảo doanh nghiệp và cơ quan hải quan thực hiện đúng tiến độ và quy trình thanh khoản sau khi hợp đồng gia công hết hiệu lực hoặc bị chấm dứt trước thời hạn:

• Thời hạn nộp hồ sơ: Doanh nghiệp có nghĩa vụ nộp hồ sơ thanh khoản cho cơ quan hải quan quản lý trực tiếp trong thời hạn quy định kể từ ngày hợp đồng gia công kết thúc hoặc hết hiệu lực.
• Thành phần hồ sơ thanh khoản: Doanh nghiệp phải chuẩn bị đầy đủ chứng từ bao gồm bảng tổng hợp nguyên liệu nhập khẩu, sản phẩm xuất khẩu, định mức sử dụng nguyên liệu thực tế, báo cáo thanh khoản và các chứng từ liên quan đến việc xử lý nguyên liệu dư thừa, máy móc thiết bị.
• Trách nhiệm kiểm tra của Hải quan: Cơ quan hải quan thực hiện tiếp nhận, đối chiếu số liệu giữa hệ thống thông tin hải quan với báo cáo của doanh nghiệp để xác định tính chính xác của lượng nguyên liệu, vật tư đã sử dụng.

Phương án xử lý nguyên liệu, vật tư dư thừa và máy móc, thiết bị

Sau khi hợp đồng gia công kết thúc, việc giải quyết lượng nguyên vật liệu dư thừa và máy móc, thiết bị thuê, mượn phải được thực hiện theo một trong các phương án được hướng dẫn cụ thể tại văn bản:

• Bán tại thị trường Việt Nam (Chuyển tiêu thụ nội địa): Doanh nghiệp phải đăng ký tờ khai hải quan mới, thực hiện đầy đủ chính sách quản lý hàng hóa nhập khẩu và nộp các loại thuế phát sinh theo quy định tại thời điểm chuyển đổi mục đích sử dụng.
• Xuất trả ra nước ngoài: Thực hiện thủ tục tái xuất trả lại cho bên đặt gia công hoặc xuất khẩu sang nước thứ ba theo chỉ định của bên đặt gia công.
• Chuyển sang hợp đồng gia công khác: Cho phép chuyển nguyên liệu, vật tư dư thừa và máy móc, thiết bị sang hợp đồng gia công khác cùng hoặc khác đối tác nước ngoài, với điều kiện phải làm thủ tục giao nhận sản phẩm nối tiếp theo đúng quy định hải quan.
• Biếu, tặng tại Việt Nam: Việc biếu tặng chỉ được thực hiện khi có sự đồng ý bằng văn bản của bên đặt gia công và doanh nghiệp nhận quà tặng phải thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định pháp luật.
• Tiêu hủy: Đối với nguyên liệu, vật tư, phế liệu không còn giá trị sử dụng, doanh nghiệp được phép tiêu hủy dưới sự giám sát trực tiếp của cơ quan hải quan hoặc cơ quan chức năng có thẩm quyền, đồng thời phải đảm bảo các yêu cầu về bảo vệ môi trường.

Xử lý phế liệu, phế phẩm phát sinh trong quá trình gia công

Công văn hướng dẫn rõ ràng về nghĩa vụ tài chính và thủ tục đối với phế liệu, phế phẩm thu hồi được từ quá trình sản xuất:

• Phế liệu, phế phẩm nằm trong định mức hao hụt tự nhiên khi bán thanh lý ra thị trường nội địa phải thực hiện kê khai và nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định của pháp luật thuế nội địa.
• Quy trình tiêu hủy phế liệu, phế phẩm phải được thực hiện công khai, minh bạch và có sự phê duyệt, giám sát chặt chẽ từ phía cơ quan quản lý để ngăn ngừa hành vi lợi dụng tiêu hủy để tẩu tán hàng hóa trốn thuế.

Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của cơ quan Hải quan

Để ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại và thất thu thuế, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương nâng cao hiệu quả quản lý:

• Tập trung kiểm tra, đối chiếu định mức thực tế sản xuất của doanh nghiệp so với định mức đã thông báo nhằm phát hiện các sai lệch bất thường.
• Áp dụng các biện pháp nghiệp vụ kiểm tra sau thông quan đối với những doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro cao hoặc chậm trễ trong việc nộp hồ sơ thanh khoản hợp đồng gia công.
• Xử lý nghiêm các hành vi tự ý thanh lý, tẩu tán máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu gia công ra thị trường tự do mà không khai báo hải quan.