Giới thiệu về Công văn 2155/TCHQ-GSQL

Công văn 2155/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố và các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu. Nội dung trọng tâm của công văn tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh khi doanh nghiệp khai báo sai mã loại hình trên tờ khai hải quan và quy trình, thủ tục xin hủy, thay thế tờ khai mới nhằm đảm bảo tính thống nhất, đúng quy định pháp luật.

1. Quy định về việc hủy tờ khai hải quan do khai sai mã loại hình

Theo hướng dẫn tại Công văn 2155/TCHQ-GSQL và các quy định pháp luật hải quan hiện hành, việc xử lý tờ khai hải quan đăng ký sai mã loại hình được thực hiện như sau:

• Trường hợp được phép hủy tờ khai: Doanh nghiệp được phép yêu cầu hủy tờ khai hải quan đã đăng ký trong trường hợp khai sai mã loại hình nhập khẩu hoặc xuất khẩu, với điều kiện việc hủy tờ khai phải tuân thủ đúng quy định tại Thông tư số 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC).
• Thời điểm yêu cầu hủy: Việc yêu cầu hủy tờ khai do sai mã loại hình phải được thực hiện trước khi cơ quan hải quan quyết định thông quan hàng hóa hoặc giải phóng hàng, hoặc trước khi hàng hóa đưa qua khu vực giám sát hải quan đối với các trường hợp cụ thể theo quy định.
• Yêu cầu về hồ sơ: Người khai hải quan phải nộp văn bản đề nghị hủy tờ khai, trong đó giải trình rõ lý do sai sót, cam kết chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung giải trình và cung cấp các chứng từ chứng minh việc khai sai là khách quan, có cơ sở.

2. Thủ tục và thẩm quyền giải quyết việc xin thay thế tờ khai

Công văn hướng dẫn chi tiết về quy trình phối hợp giữa doanh nghiệp và cơ quan hải quan nơi đăng ký tờ khai:

• Bước 1: Nộp hồ sơ đề nghị: Doanh nghiệp gửi văn bản đề nghị hủy tờ khai cũ do sai mã loại hình và đồng thời đăng ký tờ khai mới thay thế theo đúng mã loại hình thực tế của lô hàng.
• Bước 2: Kiểm tra và xác minh của Chi cục Hải quan: Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai có trách nhiệm kiểm tra thực tế hồ sơ, đối chiếu thông tin trên hệ thống dữ liệu hải quan để xác định tính trung thực và hợp pháp của lý do xin thay thế tờ khai.
• Bước 3: Thực hiện hủy và phê duyệt tờ khai mới: Sau khi xác định việc khai sai mã loại hình là do nhầm lẫn khách quan và chưa phát sinh hành vi gian lận thương mại, trốn thuế, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan xem xét quyết định cho phép hủy tờ khai cũ và chấp nhận tờ khai mới thay thế.

3. Trách nhiệm của các bên liên quan

Để đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan và tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, Công văn 2155/TCHQ-GSQL phân định rõ trách nhiệm:

• Đối với người khai hải quan (Doanh nghiệp): Phải nâng cao trách nhiệm trong khâu kiểm tra thông tin trước khi truyền tờ khai chính thức. Khi phát hiện sai sót, phải chủ động khai báo và phối hợp chặt chẽ với cơ quan hải quan để khắc phục. Tuyệt đối không lợi dụng việc hủy, thay thế tờ khai để thực hiện các hành vi gian lận, buôn lậu hoặc trốn thuế.
• Đối với cơ quan hải quan địa phương: Cần tạo điều kiện thuận lợi, giải quyết nhanh chóng các hồ sơ hợp lệ của doanh nghiệp để tránh gây ách tắc hàng hóa tại cảng. Đồng thời, phải tăng cường công tác kiểm tra, giám sát chặt chẽ đối với các trường hợp thường xuyên xin hủy, thay thế tờ khai nhằm phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật hải quan.

Ý nghĩa pháp lý của văn bản

Công văn 2155/TCHQ-GSQL đóng vai trò là cơ sở pháp lý quan trọng giúp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình làm thủ tục thông quan, giảm thiểu thiệt hại chi phí lưu kho bãi do sai sót hành chính. Đồng thời, văn bản này giúp thống nhất quy trình xử lý nghiệp vụ trong toàn ngành hải quan, hạn chế sự tùy tiện trong việc áp dụng pháp luật tại các chi cục hải quan địa phương.