Tổng quan về Công văn 2108/TCHQ-GSQL về vận tải đơn chở suốt

Công văn 2108/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho Cục Hải quan các tỉnh, thành phố nhằm thống nhất việc kiểm tra, chấp nhận vận tải đơn chở suốt (Through Bill of Lading) đối với hàng hóa nhập khẩu trong quá trình làm thủ tục hải quan. Văn bản này đóng vai trò quyết định trong việc xác định tính hợp lệ của chứng từ vận tải để áp dụng các mức thuế suất ưu đãi đặc biệt theo các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên.

Quy định cốt lõi về vận tải đơn chở suốt (Through Bill of Lading)

Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể các tiêu chí để một vận tải đơn chở suốt được coi là hợp lệ và được chấp nhận trong thông quan:

• Xác định rõ hành trình vận chuyển: Vận tải đơn chở suốt phải thể hiện rõ điểm xếp hàng ban đầu tại nước xuất khẩu và điểm dỡ hàng cuối cùng tại Việt Nam. Hành trình này phải liên tục, ngay cả khi hàng hóa được chuyển tải qua một hoặc nhiều cảng trung gian.
• Chứng minh quy tắc vận chuyển thẳng: Đây là chứng từ mấu chốt để chứng minh hàng hóa đáp ứng quy tắc vận chuyển thẳng theo quy định của các FTA. Hàng hóa trong quá trình quá cảnh hoặc trung chuyển không được tham gia vào bất kỳ giao dịch thương mại nào tại nước trung chuyển và phải chịu sự giám sát của cơ quan hải quan nước trung chuyển đó.
• Tính hợp pháp của đơn vị phát hành: Vận tải đơn chở suốt phải do người vận chuyển (hãng tàu) hoặc đại lý được ủy quyền phát hành hợp pháp theo thông lệ quốc tế.

Mối quan hệ giữa vận tải đơn chở suốt và Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O)

Việc xuất trình vận tải đơn chở suốt có ảnh hưởng trực tiếp đến việc chấp nhận Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) để hưởng ưu đãi thuế quan:

• Nghĩa vụ của người khai hải quan: Khi hàng hóa được vận chuyển qua nước thứ ba (không phải là thành viên FTA), người khai hải quan phải nộp vận tải đơn chở suốt để chứng minh tính nguyên trạng của hàng hóa.
• Trường hợp không có vận tải đơn chở suốt: Nếu không thể xuất trình vận tải đơn chở suốt, người khai hải quan phải cung cấp các chứng từ thay thế hợp lệ khác theo quy định (ví dụ: chứng từ xác nhận của cơ quan hải quan nước trung chuyển chứng minh hàng hóa nằm dưới sự giám sát hải quan và không thực hiện bất kỳ công đoạn gia công, chế biến nào khác tại đó).

Hướng dẫn tổ chức thực hiện đối với cơ quan hải quan địa phương

Để đảm bảo tạo thuận lợi thương mại nhưng vẫn quản lý chặt chẽ, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện:

• Kiểm tra, đối chiếu thông tin đồng bộ: Công chức hải quan có nhiệm vụ đối chiếu kỹ lưỡng các thông tin trên vận tải đơn chở suốt với C/O, hóa đơn thương mại (Invoice), tờ khai hải quan và các chứng từ liên quan khác. Các thông tin về số container, số chì, mô tả hàng hóa, trọng lượng phải trùng khớp và logic.
• Tránh gây phiền hà cho doanh nghiệp: Đối với các trường hợp vận tải đơn chở suốt đã thể hiện rõ ràng, đầy đủ thông tin về hành trình vận chuyển thẳng từ nước xuất khẩu đến Việt Nam, cơ quan hải quan không được yêu cầu doanh nghiệp phải nộp thêm các chứng từ chứng minh không cần thiết khác.