Giới thiệu chung về Công văn 2085/TCTS-KTBVNL

Công văn số 2085/TCTS-KTBVNL do Tổng cục Thủy sản ban hành năm 2014 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm chuẩn hóa cách ghi tên nghề khai thác hải sản trong các hồ sơ xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản. Hướng dẫn này được xây dựng nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe của Liên minh Châu Âu (EC) về phòng chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Mục đích và ý nghĩa của văn bản

• Chuẩn hóa thông tin: Thống nhất cách gọi tên và phân loại các nghề khai thác hải sản của Việt Nam theo đúng danh mục tiêu chuẩn của Ủy ban Châu Âu (EC) và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO).
• Hỗ trợ xuất khẩu: Giúp các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản hoàn thiện hồ sơ truy xuất nguồn gốc một cách chính xác, tránh tình trạng bị trả về hoặc từ chối thông quan do sai lệch thông tin nghề nghiệp.
• Nâng cao năng lực quản lý: Giúp các cơ quan quản lý thủy sản tại địa phương và Ban quản lý cảng cá dễ dàng kiểm tra, đối chiếu giữa Nhật ký khai thác (Logbook) và Giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản (Catch Certificate).

Nội dung hướng dẫn cốt lõi về cách ghi nghề khai thác

• Nguyên tắc đồng bộ dữ liệu: Tên nghề khai thác hải sản được ghi trong Nhật ký khai thác, Báo cáo khai thác, Giấy phép khai thác thủy sản và Giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản phải hoàn toàn thống nhất và trùng khớp với nhau.
• Sử dụng thuật ngữ chuẩn hóa: Thay vì sử dụng các tên gọi dân gian hoặc địa phương không rõ ràng, người ghi hồ sơ phải áp dụng chính xác tên nghề theo danh mục chuẩn được hướng dẫn (ví dụ: nghề lưới kéo, nghề lưới vây, nghề câu tay, nghề câu lươn, nghề lưới rê...).
• Ghi rõ loại ngư cụ phụ trợ: Đối với các nghề khai thác có sử dụng thiết bị phụ trợ hoặc có sự kết hợp nhiều loại ngư cụ, cần ghi rõ phương thức khai thác chính để phục vụ công tác giám sát sản lượng và phân bổ hạn ngạch.

Đối tượng chịu sự tác động trực tiếp

• Ngư dân và chủ tàu cá: Là đối tượng trực tiếp thực hiện việc ghi chép Nhật ký khai thác thủy sản hàng ngày trên biển.
• Cơ quan quản lý thủy sản địa phương: Chi cục Thủy sản các tỉnh/thành phố ven biển, lực lượng kiểm ngư và Ban quản lý các cảng cá có thẩm quyền xác nhận sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng.
• Doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản: Bộ phận pháp lý và quản lý chất lượng của các doanh nghiệp chịu trách nhiệm lập hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận khai thác để xuất khẩu sang thị trường EU.

Khuyến nghị triển khai thực hiện

Để đảm bảo tính hiệu quả của Công văn 2085/TCTS-KTBVNL, Tổng cục Thủy sản khuyến nghị các địa phương cần tăng cường công tác tuyên truyền, tập huấn trực tiếp cho ngư dân về cách ghi chép nhật ký. Đồng thời, các cơ quan chức năng cần kiên quyết từ chối xác nhận nguồn gốc đối với các trường hợp ghi sai lệch, ghi chung chung hoặc không minh bạch về nghề khai thác hải sản thực tế.