Công văn 2061/TCHQ-PC do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho Cục Hải quan các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính, đặc biệt là thủ tục và thẩm quyền gia hạn thời hạn ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.

1. Thẩm quyền quyết định gia hạn thời hạn ra quyết định xử phạt

Công văn làm rõ các quy định về người có thẩm quyền thực hiện việc gia hạn thời hạn ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính, đảm bảo tính pháp lý và tránh khiếu nại, khiếu kiện:

• Người có thẩm quyền ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong vụ việc cụ thể là người có thẩm quyền xem xét, quyết định việc gia hạn.
• Trong trường hợp vụ việc được chuyển giao hoặc có sự phân cấp, ủy quyền, người được ủy quyền hợp pháp có trách nhiệm xem xét và ký quyết định gia hạn thời hạn theo đúng quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính.
• Việc xác định đúng thẩm quyền ký quyết định gia hạn là điều kiện tiên quyết để đảm bảo quyết định xử phạt sau đó không bị tuyên vô hiệu do vi phạm thủ tục hành chính.

2. Các trường hợp được phép gia hạn thời hạn

Tổng cục Hải quan hướng dẫn chi tiết các trường hợp đặc thù trong lĩnh vực hải quan cần phải gia hạn thời hạn ra quyết định xử phạt bao gồm:

• Vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp, cần có thêm thời gian để xác minh, làm rõ các hành vi vi phạm, đặc biệt là các vụ việc liên quan đến trị giá hải quan, mã số hàng hóa (HS code), hoặc xuất xứ hàng hóa (C/O).
• Vụ việc cần phải trưng cầu giám định, phân tích phân loại hàng hóa tại các cơ quan chuyên môn để có cơ sở xác định hành vi vi phạm hành chính.
• Vụ việc có dấu hiệu tội phạm cần thời gian phối hợp với các cơ quan tiến hành tố tụng để xác định xem có đủ yếu tố cấu thành tội phạm hay chỉ xử lý hành chính.
• Trường hợp cá nhân, tổ chức vi phạm có văn bản giải trình hoặc yêu cầu được giải trình trực tiếp theo quy định của pháp luật.

3. Thời hạn gia hạn và cách thức tính thời gian

Văn bản quán triệt việc tuân thủ nghiêm ngặt thời hạn ra quyết định xử phạt theo quy định của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính:

• Thời hạn thông thường để ra quyết định xử phạt là 07 ngày làm việc, kể từ ngày lập biên bản vi phạm hành chính.
• Đối với vụ việc thuộc trường hợp phải chuyển hồ sơ đến người có thẩm quyền xử phạt thì thời hạn là 10 ngày làm việc.
• Khi thực hiện gia hạn, thời hạn tối đa để ra quyết định xử phạt không được quá 01 tháng đối với vụ việc thông thường cần xác minh, và không quá 02 tháng đối với vụ việc đặc biệt nghiêm trọng, có nhiều tình tiết phức tạp.
• Quyết định gia hạn phải được ban hành bằng văn bản trước khi hết thời hạn ra quyết định xử phạt ban đầu.

4. Quy trình, thủ tục và biểu mẫu áp dụng

Để thống nhất thực hiện trong toàn ngành hải quan, Công văn hướng dẫn cụ thể về mặt hồ sơ hành chính:

• Cán bộ thụ lý hồ sơ phải có văn bản đề xuất (báo cáo đề xuất) nêu rõ lý do cần gia hạn, thời gian xin gia hạn gửi người có thẩm quyền phê duyệt.
• Sử dụng đúng biểu mẫu quyết định gia hạn thời hạn ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện hành (Nghị định 118/2021/NĐ-CP).
• Quyết định gia hạn phải được gửi cho cá nhân, tổ chức vi phạm và các cơ quan, đơn vị có liên quan biết để phối hợp thực hiện.

5. Trách nhiệm của Thủ trưởng các đơn vị Hải quan

Tổng cục Hải quan nhấn mạnh vai trò chỉ đạo và giám sát của người đứng đầu các đơn vị:

• Thủ trưởng các Cục Hải quan tỉnh, thành phố, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan phải tăng cường kiểm tra, đôn đốc việc giải quyết các vụ việc vi phạm hành chính, không để xảy ra tình trạng quá hạn luật định mà không có quyết định gia hạn hợp pháp.
• Nghiêm túc kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với công chức, đơn vị để xảy ra sai phạm về thời hạn ra quyết định xử phạt, dẫn đến việc không thể ban hành quyết định xử phạt hoặc làm phát sinh tranh chấp khiếu kiện hành chính.