Tóm tắt Công văn 2048/QLCL-CL1 về xuất khẩu thủy sản vào các thị trường

Công văn 2048/QLCL-CL1 do Cục Quản lý Chất lượng Nông Lâm sản và Thủy sản ban hành là văn bản chỉ đạo, hướng dẫn quan trọng nhằm tăng cường kiểm soát chất lượng, an toàn thực phẩm đối với các lô hàng thủy sản xuất khẩu của Việt Nam sang các thị trường quốc tế. Văn bản đưa ra các yêu cầu kỹ thuật và quy trình bắt buộc nhằm bảo đảm uy tín thương hiệu thủy sản Việt Nam và hạn chế tối đa các cảnh báo từ nước nhập khẩu.

- Mục đích và phạm vi áp dụng

• Hướng dẫn các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản chủ động kiểm soát chất lượng và an toàn dịch bệnh, đáp ứng đầy đủ các quy định pháp lý của Việt Nam và các tiêu chuẩn kỹ thuật của nước nhập khẩu.
• Áp dụng đối với các cơ sở chế biến thủy sản xuất khẩu, các đơn vị thu mua, nuôi trồng thủy sản liên kết và các Chi cục Quản lý Chất lượng Nông Lâm sản và Thủy sản trung ương, địa phương.

- Các nội dung kiểm soát chất lượng cốt lõi

• Kiểm soát dư lượng hóa chất và kháng sinh: Yêu cầu các doanh nghiệp thiết lập hệ thống tự kiểm soát chặt chẽ từ khâu con giống, thức ăn, quá trình nuôi trồng đến khi thu hoạch và đưa vào chế biến. Tuyệt đối không sử dụng các hóa chất, kháng sinh cấm theo quy định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và nước nhập khẩu.
• Giám sát chỉ tiêu vi sinh và tạp chất: Tăng cường tần suất lấy mẫu kiểm nghiệm các chỉ tiêu vi sinh vật gây bệnh (như Salmonella, Listeria) và kiểm tra nghiêm ngặt hành vi bơm tạp chất vào nguyên liệu thủy sản.
• Áp dụng hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến: Bắt buộc các cơ sở sản xuất phải duy trì và vận hành hiệu quả chương trình quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn HACCP, đảm bảo khả năng truy xuất nguồn gốc hai chiều (từ sản phẩm cuối cùng ngược về vùng nuôi).

- Quy trình kiểm tra và cấp chứng thư xuất khẩu

• Đăng ký kiểm tra: Doanh nghiệp phải gửi hồ sơ đăng ký kiểm tra chất lượng lô hàng xuất khẩu đến cơ quan kiểm tra có thẩm quyền theo đúng thời gian và biểu mẫu quy định.
• Thực hiện kiểm tra và lấy mẫu: Cơ quan chức năng tiến hành đánh giá thực tế điều kiện bảo quản, xếp hàng và thực hiện lấy mẫu xác suất đối với các lô hàng thuộc nhóm có nguy cơ cao hoặc theo yêu cầu đặc thù của nước nhập khẩu.
• Cấp chứng thư (Health Certificate): Chỉ những lô hàng được kiểm nghiệm đạt yêu cầu về an toàn thực phẩm và có hồ sơ nguồn gốc rõ ràng mới được cấp chứng thư xuất khẩu để thông quan.

- Trách nhiệm của các bên liên quan

• Đối với cơ quan quản lý: Tổ chức giám sát chặt chẽ hoạt động của các phòng kiểm nghiệm; kịp thời cập nhật, phổ biến các rào cản kỹ thuật mới từ các thị trường lớn như EU, Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
• Đối với doanh nghiệp xuất khẩu: Chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về chất lượng lô hàng xuất khẩu; chủ động phối hợp với cơ quan chức năng khi phát hiện sự cố hoặc nhận được cảnh báo từ nước nhập khẩu để thực hiện truy xuất và thu hồi sản phẩm lỗi.