- Tổng quan về Công văn 2038/BXD-KTXD

Công văn 2038/BXD-KTXD do Bộ Xây dựng ban hành đóng vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn các chủ đầu tư, nhà thầu và các bên liên quan thực hiện đúng các quy định về thanh toán, quyết toán hợp đồng xây dựng. Văn bản này giải quyết các vướng mắc phát sinh trong thực tế triển khai dự án, đảm bảo tính thống nhất với hệ thống pháp luật về xây dựng và quản lý chi phí đầu tư xây dựng hiện hành.

- Nguyên tắc thanh toán, quyết toán hợp đồng xây dựng

Theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng, việc thanh toán và quyết toán hợp đồng xây dựng phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc cốt lõi sau:

• Sự phù hợp với nội dung hợp đồng: Việc thanh toán phải căn cứ vào các điều khoản đã thỏa thuận trong hợp đồng xây dựng đã ký kết, phù hợp với hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu và các quy định pháp luật áp dụng cho hợp đồng đó.
• Nghiệm thu thực tế: Khối lượng được thanh toán phải là khối lượng công việc đã hoàn thành được nghiệm thu đạt yêu cầu chất lượng theo đúng thiết kế, chỉ dẫn kỹ thuật và quy chuẩn hiện hành.
• Thời hạn thanh toán: Các bên phải thực hiện thanh toán trong thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng kể từ ngày nhận đủ hồ sơ thanh toán hợp lệ theo quy định, tránh việc kéo dài gây ảnh hưởng đến tiến độ dự án.

- Hướng dẫn thanh toán đối với hợp đồng trọn gói

Đối với loại hợp đồng trọn gói, Công văn 2038/BXD-KTXD làm rõ phương thức thanh toán nhằm hạn chế tối đa các tranh chấp giữa chủ đầu tư và nhà thầu:

• Căn cứ thanh toán: Việc thanh toán được thực hiện theo tỷ lệ phần trăm giá trị hợp đồng hoặc giá trị từng giai đoạn, hạng mục công việc, mốc thanh toán đã được các bên thỏa thuận cụ thể trong hợp đồng.
• Không đo bóc lại khối lượng: Khi thanh toán hợp đồng trọn gói, không tiến hành đo bóc, tính toán lại khối lượng chi tiết đã hoàn thành, trừ trường hợp có phát sinh thay đổi về quy mô, mục tiêu hoặc thiết kế do lỗi của chủ đầu tư hoặc do các sự kiện bất khả kháng.
• Trách nhiệm của nhà thầu: Nhà thầu chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính chính xác của khối lượng công việc thực hiện để hoàn thành công trình theo đúng thiết kế được duyệt.

- Hướng dẫn thanh toán đối với hợp đồng theo đơn giá

Đối với hợp đồng theo đơn giá cố định và đơn giá điều chỉnh, việc thanh toán được hướng dẫn chi tiết như sau:

• Hợp đồng theo đơn giá cố định: Thanh toán dựa trên khối lượng thực tế hoàn thành được nghiệm thu thực tế nhân với đơn giá cố định đã thỏa thuận trong hợp đồng. Đơn giá này không thay đổi trong suốt quá trình thực hiện hợp đồng, trừ các trường hợp bất khả kháng được quy định cụ thể.
• Hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh: Thanh toán dựa trên khối lượng thực tế hoàn thành được nghiệm thu nhân với đơn giá đã được điều chỉnh theo công thức hoặc phương pháp điều chỉnh giá quy định trong hợp đồng và các văn bản hướng dẫn liên quan của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

- Xử lý đối với khối lượng công việc phát sinh ngoài hợp đồng

Công văn hướng dẫn cụ thể quy trình xử lý và thanh toán đối với các phần việc phát sinh ngoài phạm vi hợp đồng đã ký kết:

• Xác định khối lượng phát sinh: Khối lượng phát sinh phải được chủ đầu tư, tư vấn giám sát và nhà thầu xác nhận bằng biên bản trước khi thực hiện.
• Ký kết phụ lục hợp đồng: Đối với các khối lượng phát sinh nằm ngoài phạm vi hợp đồng ban đầu, các bên phải tiến hành thương thảo, thỏa thuận và ký kết phụ lục hợp đồng làm cơ sở pháp lý cho việc thanh toán, quyết toán.
• Áp dụng đơn giá cho phần phát sinh: Nếu phần việc phát sinh đã có đơn giá trong hợp đồng thì áp dụng đơn giá đó. Trường hợp chưa có đơn giá trong hợp đồng, các bên phải xây dựng đơn giá mới theo quy định về quản lý chi phí đầu tư xây dựng tại thời điểm phát sinh để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt trước khi áp dụng.

- Hồ sơ và thủ tục quyết toán hợp đồng xây dựng

Quyết toán hợp đồng là bước cuối cùng để chấm dứt quyền và nghĩa vụ của các bên. Công văn nhấn mạnh các yêu cầu về hồ sơ quyết toán:

• Thành phần hồ sơ quyết toán: Bao gồm bản vẽ hoàn công, biên bản nghiệm thu hoàn thành toàn bộ công trình, bảng tính giá trị quyết toán hợp đồng (trong đó làm rõ phần giá trị đã thanh toán và giá trị còn lại cần thanh toán), và các tài liệu liên quan khác theo thỏa thuận hợp đồng.
• Thời hạn lập hồ sơ quyết toán: Nhà thầu có trách nhiệm lập và bàn giao hồ sơ quyết toán cho chủ đầu tư trong thời hạn quy định của hợp đồng và quy định pháp luật hiện hành về hợp đồng xây dựng.
• Trách nhiệm thẩm tra: Chủ đầu tư có trách nhiệm tổ chức thẩm tra, phê duyệt quyết toán hợp đồng theo đúng thẩm quyền và quy trình quy định để làm cơ sở tất toán tài khoản dự án.