Giới thiệu chung về Công văn 201/BXD-KTXD và Thông tư 09/2008/TT-BXD

Công văn 201/BXD-KTXD do Bộ Xây dựng ban hành nhằm giải đáp các vướng mắc và hướng dẫn chi tiết việc áp dụng Thông tư số 09/2008/TT-BXD ngày 17/4/2008. Đây là văn bản pháp lý quan trọng giải quyết bài toán điều chỉnh giá vật liệu xây dựng đối với các hợp đồng xây dựng sử dụng vốn nhà nước trong bối cảnh thị trường có biến động giá nguyên liệu, nhiên liệu và vật liệu xây dựng ngoài tầm kiểm soát của các bên.

Phạm vi và đối tượng áp dụng điều chỉnh giá

Theo hướng dẫn, việc điều chỉnh giá vật liệu xây dựng được áp dụng đối với các đối tượng và điều kiện cụ thể sau:

• Các hợp đồng xây dựng sử dụng vốn nhà nước, bao gồm vốn ngân sách nhà nước, vốn tín dụng do nhà nước bảo lãnh, vốn tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước và vốn đầu tư phát triển của doanh nghiệp nhà nước.
• Áp dụng cho các gói thầu thực hiện theo hình thức giá hợp đồng trọn gói và giá hợp đồng theo đơn giá cố định.
• Các loại vật liệu được xem xét điều chỉnh bao gồm: xăng, dầu, sắt thép các loại, xi măng, cát, đá, sỏi, gạch, nhựa đường và một số loại vật liệu xây dựng khác có biến động giá lớn ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí xây dựng công trình.

Phương pháp xác định chi phí vật liệu được điều chỉnh

Công văn hướng dẫn chi tiết các phương pháp tính toán chênh lệch giá vật liệu để làm cơ sở điều chỉnh giá trị hợp đồng:

• Phương pháp bù trừ trực tiếp: Xác định mức chênh lệch giữa giá vật liệu tại thời điểm tính toán (thời điểm thi công, nghiệm thu) so với giá vật liệu trong hợp đồng hoặc giá vật liệu tại thời điểm gốc (thời điểm mở thầu hoặc ký kết hợp đồng nếu không đấu thầu).
• Phương pháp sử dụng chỉ số giá: Sử dụng hệ số điều chỉnh giá dựa trên chỉ số giá xây dựng do Bộ Xây dựng hoặc Viện Kinh tế xây dựng công bố phù hợp với từng thời kỳ và khu vực xây dựng công trình.
• Xác định khối lượng vật liệu điều chỉnh: Khối lượng vật liệu được tính toán điều chỉnh là khối lượng thực tế thi công được nghiệm thu theo đúng tiến độ quy định trong hợp đồng hoặc tiến độ được gia hạn hợp pháp.

Quy trình, thủ tục phê duyệt và ký kết phụ lục hợp đồng

Việc triển khai điều chỉnh giá hợp đồng phải tuân thủ quy trình chặt chẽ nhằm đảm bảo tính minh bạch và đúng quy định pháp luật:

• Lập dự toán chi phí bổ sung: Chủ đầu tư phối hợp với nhà thầu xác định khối lượng vật liệu biến động, tính toán giá trị chênh lệch và lập dự toán chi phí phát sinh bổ sung.
• Thẩm định và phê duyệt: Dự toán chi phí bổ sung phải được người quyết định đầu tư hoặc chủ đầu tư (theo phân cấp quản lý) thẩm định và phê duyệt trước khi thực hiện thanh toán.
• Ký kết phụ lục hợp đồng: Sau khi dự toán bổ sung được phê duyệt, các bên tiến hành ký kết phụ lục bổ sung hợp đồng làm căn cứ pháp lý để thanh toán, quyết toán công trình.

Một số lưu ý đặc biệt khi triển khai thực hiện

Công văn 201/BXD-KTXD cũng làm rõ một số nguyên tắc xử lý các trường hợp đặc thù trong thực tế:

• Đối với các khối lượng công việc bị chậm trễ tiến độ do lỗi chủ quan của nhà thầu thì không được tính điều chỉnh giá theo thời điểm thi công thực tế mà phải áp dụng giá tại thời điểm theo tiến độ hợp đồng đã thỏa thuận.
• Trường hợp giá vật liệu xây dựng tại thời điểm thi công thấp hơn giá vật liệu trong hợp đồng, việc điều chỉnh giảm giá hợp đồng cũng phải được thực hiện tương ứng nhằm bảo toàn vốn nhà nước.
• Việc điều chỉnh giá chỉ áp dụng đối với những khối lượng công việc chưa được thanh toán trước thời điểm Thông tư 09/2008/TT-BXD có hiệu lực thi hành.