Công văn 19105/BTC-TCHQ được Bộ Tài chính ban hành năm 2014 nhằm báo cáo tình hình thực hiện Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa trong lĩnh vực quản lý nhà nước về hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Văn bản tập trung đánh giá kết quả đạt được, chỉ ra những tồn tại, vướng mắc và đề xuất các giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Báo cáo áp dụng đối với hoạt động quản lý nhà nước của cơ quan hải quan các cấp, sự phối hợp giữa Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan) với các Bộ, ngành quản lý chuyên ngành, và các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa thuộc đối tượng kiểm tra chất lượng.

Nội dung cốt lõi của báo cáo thực hiện Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa

1. Kết quả triển khai và kiểm soát chất lượng hàng hóa nhập khẩu

• Cơ quan Hải quan đã chủ động phối hợp với các cơ quan kiểm tra nhà nước về chất lượng để kiểm soát chặt chẽ hàng hóa nhập khẩu thuộc danh mục nhóm 2 (hàng hóa có khả năng gây mất an toàn) ngay tại cửa khẩu.
• Thực hiện đúng quy trình thủ tục hải quan gắn liền với việc kiểm tra nhà nước về chất lượng, chỉ cho phép thông quan khi hàng hóa có thông báo kết quả kiểm tra đạt yêu cầu nhập khẩu hoặc được miễn kiểm tra theo quy định.
• Tăng cường công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, ngăn chặn kịp thời các loại hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng hóa có nguy cơ gây hại cho sức khỏe con người và môi trường xâm nhập vào thị trường nội địa.

2. Công tác phối hợp liên ngành trong kiểm tra chuyên ngành

• Thiết lập cơ chế trao đổi thông tin giữa cơ quan Hải quan và các Bộ quản lý chuyên ngành (như Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Y tế...) nhằm đơn giản hóa thủ tục và rút ngắn thời gian thông quan.
• Áp dụng nguyên tắc quản lý rủi ro trong kiểm tra chất lượng, tập trung kiểm tra trọng điểm đối với các mặt hàng có độ rủi ro cao, giảm tỷ lệ kiểm tra đối với các doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật.

3. Những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn

• Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về kiểm tra chất lượng còn chồng chéo, một số mặt hàng chịu sự quản lý của nhiều Bộ, ngành dẫn đến việc doanh nghiệp phải thực hiện nhiều thủ tục kiểm tra trùng lặp.
• Danh mục hàng hóa nhóm 2 phải kiểm tra chất lượng trước khi thông quan còn quá rộng, nhiều mặt hàng chưa có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) hoặc tiêu chuẩn cụ thể để làm căn cứ kiểm tra.
• Năng lực và trang thiết bị của các tổ chức đánh giá sự phù hợp, phòng thử nghiệm tại các cửa khẩu còn hạn chế, dẫn đến thời gian chờ đợi kết quả kiểm tra kéo dài, gây phát sinh chi phí lưu kho bãi cho doanh nghiệp.

4. Đề xuất và kiến nghị hoàn thiện chính sách

• Kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành rà soát, sửa đổi Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa và các văn bản hướng dẫn theo hướng thu hẹp danh mục hàng hóa phải kiểm tra trước khi thông quan, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm.
• Thống nhất đầu mối kiểm tra chuyên ngành đối với các mặt hàng chồng chéo quản lý; đẩy mạnh việc thừa nhận lẫn nhau về kết quả đánh giá sự phù hợp với các quốc gia, tổ chức quốc tế.
• Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, kết nối Cơ chế một cửa quốc gia giữa cơ quan Hải quan và các Bộ, ngành để thực hiện thủ tục kiểm tra chất lượng hoàn toàn trên môi trường điện tử.

Hiệu lực thi hành

Công văn 19105/BTC-TCHQ mang tính chất báo cáo tổng kết, đánh giá thực tiễn và kiến nghị chính sách, làm cơ sở để Bộ Tài chính và các cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu, sửa đổi các quy định pháp luật liên quan đến kiểm tra chất lượng hàng hóa xuất nhập khẩu trong giai đoạn tiếp theo.