Tổng quan về Công văn 18973/CHQ-GSQL năm 2025

Công văn 18973/CHQ-GSQL do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết về thủ tục hải quan và các quy định chính sách liên quan đến việc xuất khẩu các sản phẩm tranh. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp các doanh nghiệp xuất khẩu và cơ quan hải quan địa phương thống nhất quy trình thực hiện, tránh các vướng mắc phát sinh trong quá trình thông quan hàng hóa mỹ thuật.

Quy định về phân loại và chính sách quản lý sản phẩm tranh xuất khẩu

Đối với mặt hàng tranh xuất khẩu, chính sách quản lý được phân định rõ ràng dựa trên tính chất, niên đại và giá trị văn hóa của tác phẩm:

• Tranh thông thường (tranh mới sáng tác, tranh trang trí, tranh mỹ nghệ): Các loại tranh vẽ tay, tranh in, tranh thêu mới sản xuất phục vụ mục đích thương mại hoặc trang trí thông thường không thuộc danh mục cấm xuất khẩu hoặc xuất khẩu có điều kiện. Doanh nghiệp thực hiện thủ tục xuất khẩu như hàng hóa thương mại thông thường.
• Tranh thuộc diện di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia: Nghiêm cấm xuất khẩu các tác phẩm tranh được xác định là di vật, cổ vật hoặc bảo vật quốc gia theo quy định của Luật Di sản văn hóa. Trường hợp xuất khẩu tạm thời để triển lãm, nghiên cứu phải có giấy phép của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
• Tranh có nội dung nhạy cảm: Các tác phẩm tranh xuất khẩu phải đảm bảo không vi phạm các quy định về thuần phong mỹ tục, không chứa nội dung tuyên truyền chống phá Nhà nước hoặc vi phạm pháp luật về xuất bản, sở hữu trí tuệ.

Thủ tục hải quan và hồ sơ xuất khẩu sản phẩm tranh

Để thông quan các lô hàng sản phẩm tranh, người khai hải quan cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và thực hiện các bước theo hướng dẫn:

• Mã HS của sản phẩm: Doanh nghiệp cần xác định chính xác mã HS của sản phẩm tranh xuất khẩu, thông thường thuộc Nhóm 97.01 (Tranh vẽ, tranh phác họa và tranh bột màu, được thực hiện hoàn toàn bằng tay...) để áp dụng mức thuế xuất khẩu phù hợp (thường là 0%).
• Hồ sơ hải quan bắt buộc: Bao gồm tờ khai hải quan xuất khẩu, hóa đơn thương mại (Commercial Invoice), phiếu đóng gói hàng hóa (Packing List), hợp đồng mua bán (nếu có) và các chứng từ vận tải liên quan.
• Văn bản cam kết hoặc chứng nhận: Trong một số trường hợp hải quan nghi ngờ về niên đại hoặc giá trị lịch sử của bức tranh, doanh nghiệp có thể phải xuất trình văn bản tự cam kết tranh mới sáng tác hoặc biên bản giám định của cơ quan quản lý văn hóa có thẩm quyền xác nhận sản phẩm không phải là cổ vật.

Hướng dẫn tổ chức thực hiện cho cơ quan hải quan và doanh nghiệp

Công văn nhấn mạnh vai trò giám sát và tạo điều kiện thuận lợi của cơ quan hải quan đối với hoạt động xuất khẩu sản phẩm văn hóa, mỹ thuật:

• Tạo thuận lợi thương mại: Đối với các lô hàng tranh mỹ nghệ, tranh trang trí rõ nguồn gốc xuất xứ và là sản phẩm mới, cơ quan hải quan thực hiện thông quan nhanh chóng, tránh kéo dài thời gian kiểm tra không cần thiết gây ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm (đặc biệt là tranh sơn dầu, tranh lụa dễ bị tác động bởi môi trường).
• Tăng cường kiểm tra thực tế khi có nghi ngờ: Đối với các tác phẩm tranh có dấu hiệu cổ xưa, tranh có giá trị cao hoặc tranh sử dụng các chất liệu đặc biệt, chi cục hải quan nơi làm thủ tục phối hợp với các chuyên gia mỹ thuật hoặc cơ quan giám định văn hóa để xác minh tính xác thực trước khi quyết định thông quan.