Công văn 188/GSQL-GQ1 do Cục Giám sát quản lý về hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình làm thủ tục hải quan đối với xe ô tô đã qua sử dụng nhập khẩu có số máy bị mờ, rỉ sét hoặc không thể đọc được. Đây là tình huống thực tế thường gặp đối với các phương tiện đã qua sử dụng do tác động của thời gian, thời tiết hoặc quá trình vận chuyển, gây khó khăn cho công tác đối chiếu, kiểm tra của cơ quan hải quan.

- Nội dung trọng tâm và bối cảnh ban hành Công văn 188/GSQL-GQ1

• Văn bản tập trung hướng dẫn các Chi cục Hải quan địa phương thống nhất phương thức xử lý khi phát hiện xe ô tô đã qua sử dụng nhập khẩu có số máy bị mờ, ăn mòn tự nhiên hoặc không xác định được ký tự gốc.
• Mục tiêu của công văn là vừa đảm bảo công tác quản lý nhà nước về hải quan, chống gian lận thương mại (như thay thế động cơ trái phép, đục sửa số máy), vừa tạo điều kiện thuận lợi, tránh ách tắc hàng hóa cho doanh nghiệp nhập khẩu hợp pháp.

- Quy trình phối hợp kiểm tra giữa cơ quan Hải quan và cơ quan Đăng kiểm

• Khi phát hiện số máy của xe ô tô nhập khẩu bị mờ hoặc không đọc được, cơ quan Hải quan không tự ý quyết định mà phải phối hợp chặt chẽ với cơ quan Đăng kiểm (Cục Đăng kiểm Việt Nam hoặc các Chi cục Đăng kiểm được ủy quyền).
• Cơ quan Đăng kiểm sẽ tiến hành giám định chuyên môn để xác định nguyên nhân số máy bị mờ. Việc này nhằm phân biệt rõ giữa hiện tượng ăn mòn tự nhiên (do rỉ sét, thời gian sử dụng) và hành vi cố ý tẩy xóa, đục sửa, thay đổi số máy trái phép.
• Kết quả giám định của cơ quan Đăng kiểm là cơ sở pháp lý quan trọng để cơ quan Hải quan xem xét, quyết định các bước thủ tục tiếp theo đối với lô hàng.

- Hướng dẫn xử lý cụ thể theo từng trường hợp thực tế

• Trường hợp số máy bị mờ do ăn mòn tự nhiên: Nếu cơ quan Đăng kiểm xác nhận động cơ là nguyên bản, không có dấu hiệu đục sửa, tẩy xóa và số máy bị mờ hoàn toàn do yếu tố khách quan, cơ quan Hải quan sẽ chấp nhận kết quả đăng kiểm. Doanh nghiệp sẽ được hướng dẫn thực hiện các thủ tục đóng lại số máy theo quy định của pháp luật giao thông đường bộ và đăng ký xe.
• Trường hợp có dấu hiệu gian lận, đục sửa: Nếu kết quả giám định cho thấy số máy có dấu hiệu bị tẩy xóa, đục sửa hoặc thay thế động cơ không rõ nguồn gốc, cơ quan Hải quan sẽ tiến hành lập biên bản vi phạm, tạm giữ tang vật và chuyển hồ sơ xử lý theo quy định về chống buôn lậu và gian lận thương mại.

- Thủ tục thông quan đối với xe ô tô có số máy bị mờ

• Để được thông quan, doanh nghiệp nhập khẩu phải xuất trình đầy đủ Giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe cơ giới nhập khẩu do cơ quan Đăng kiểm cấp, trong đó ghi rõ tình trạng số máy và kết luận giám định.
• Cơ quan Hải quan sẽ đối chiếu thông tin trên Giấy chứng nhận đăng kiểm với hồ sơ hải quan (tờ khai hải quan, hóa đơn thương mại, chứng nhận xuất xứ) để hoàn thành thủ tục thông quan cho lô hàng nếu mọi thông tin khác đều hợp lệ.
• Việc giải quyết nhanh chóng các trường hợp này giúp doanh nghiệp giảm thiểu chi phí lưu kho bãi, đồng thời đảm bảo phương tiện khi lưu thông trên đường tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn an toàn và định danh kỹ thuật.