Tổng quan về Công văn 186/HTQTCT-HT năm 2021
Công văn 186/HTQTCT-HT do Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các cơ quan đăng ký hộ tịch tại Việt Nam. Văn bản này tập trung giải quyết hai nhóm vấn đề pháp lý cốt lõi: xác định tính hợp lệ của giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân của người nước ngoài và quy trình đăng ký khai tử cho công dân Việt Nam tử vong tại Trung Quốc (Đài Loan).
1. Quy định về giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân của người nước ngoài
Để đảm bảo tính thống nhất và hạn chế sai sót trong quá trình đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài, Công văn 186/HTQTCT-HT đưa ra các chỉ dẫn cụ thể sau:
- Xác định thẩm quyền cấp giấy tờ: Giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân của người nước ngoài phải do cơ quan có thẩm quyền của nước mà người đó mang quốc tịch cấp. Trường hợp người nước ngoài thường trú tại nước thứ ba, giấy tờ này có thể do cơ quan thẩm quyền của nước thứ ba cấp theo quy định pháp luật nước đó.
- Yêu cầu về hợp pháp hóa lãnh sự: Các giấy tờ do cơ quan nước ngoài cấp phải được hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định của pháp luật Việt Nam, trừ các trường hợp được miễn hợp pháp hóa lãnh sự theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên hoặc theo nguyên tắc có đi có lại.
- Nội dung của giấy tờ chứng minh: Giấy tờ phải thể hiện rõ thông tin cá nhân của đương sự và xác nhận tại thời điểm hiện tại đương sự là người độc thân (chưa kết hôn, đã ly hôn hoặc vợ/chồng đã chết hợp pháp). Thời hạn sử dụng của giấy tờ này thường là 06 tháng kể từ ngày cấp, trừ trường hợp pháp luật nước ngoài có quy định khác về thời hạn.
2. Hướng dẫn đăng ký khai tử cho công dân Việt Nam tại Trung Quốc (Đài Loan)
Đối với việc đăng ký khai tử cho công dân Việt Nam tử vong tại vùng lãnh thổ Đài Loan (Trung Quốc), Công văn hướng dẫn chi tiết nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của thân nhân người đã khuất:
- Hồ sơ và giấy tờ chứng minh sự kiện chết: Thân nhân hoặc người có liên quan phải xuất trình Giấy chứng tử hoặc giấy tờ thay thế Giấy chứng tử do cơ quan y tế hoặc cơ quan có thẩm quyền của Đài Loan cấp. Các giấy tờ này phải được dịch thuật, công chứng và thực hiện thủ tục xác thực theo đúng quy trình ngoại giao được thỏa thuận giữa hai bên.
- Thẩm quyền đăng ký khai tử: Việc đăng ký khai tử được thực hiện tại cơ quan đại diện của Việt Nam tại nước ngoài (Văn phòng Kinh tế - Văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc) hoặc tại Ủy ban nhân dân cấp huyện nơi cư trú cuối cùng của người chết trước khi xuất cảnh nếu chưa được đăng ký tại nước ngoài.
- Quy trình tiếp nhận và xử lý thông tin: Cơ quan đăng ký hộ tịch có trách nhiệm kiểm tra tính xác thực của các giấy tờ do phía Đài Loan cấp. Trường hợp có nghi ngờ về tính chân thực của giấy tờ, cơ quan hộ tịch phải tiến hành xác minh thông qua các kênh ngoại giao hoặc cơ quan quản lý xuất nhập khẩu trước khi thực hiện ghi sổ hộ tịch.
3. Ý nghĩa thực tiễn và lưu ý trong áp dụng nghiệp vụ
Công văn 186/HTQTCT-HT đóng vai trò tháo gỡ các nút thắt pháp lý trong công tác hộ tịch có yếu tố nước ngoài, cụ thể:
- Giúp các cán bộ tư pháp - hộ tịch tại địa phương có cơ sở pháp lý rõ ràng để đối chiếu, kiểm tra hồ sơ, tránh tình trạng sách nhiễu hoặc yêu cầu thêm các giấy tờ ngoài quy định.
- Đảm bảo quyền lợi nhân thân của công dân Việt Nam tại nước ngoài, đặc biệt là tại các địa bàn có số lượng lớn lao động và cô dâu Việt Nam sinh sống như Đài Loan.
- Tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về hộ tịch, quốc tịch và chứng thực trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
| BỘ TƯ PHÁP | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM |
| Số: 186/HTQTCT-HT | Hà Nội, ngày 18 tháng 3 năm 2021 |
Kính gửi: Sở Tư pháp các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương
Tiếp theo Công văn số 840/HTQTCT-HT ngày 13/8/2019, Công văn số 382/HTQTCT-HT ngày 01/4/2020, Công văn số 714/HTQTCT-HT ngày 09/7/2020, trên cơ sở thông báo mới nhất của Cục Lãnh sự - Bộ Ngoại giao và Cơ quan đại diện ngoại giao của một số quốc gia tại Việt Nam, Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực tiếp tục cập nhật, tổng hợp thông tin về giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân của người nước ngoài sử dụng để đăng ký kết hôn tại cơ quan đăng ký hộ tịch của Việt Nam, thông tin đăng ký khai tử cho công dân nước ngoài tại Trung Quốc (Đài Loan) cụ thể như sau:
1. Giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân của một số quốc gia sử dụng để làm thủ tục đăng ký kết hôn tại Việt Nam.
- Cộng hòa Áo: Bổ sung mẫu Giấy chứng nhận đủ điều kiện kết hôn do cơ quan có thẩm quyền của Áo (bao gồm cơ quan đại diện Áo ở nước ngoài) cấp cho công dân Áo.
- Canada: Bổ sung mẫu Bản tuyên thệ về tình trạng hôn nhân. Bản tuyên thệ này đã được cơ quan đại diện ngoại giao của Canada cấp từ ngày 01/7/2016 cho công dân Canada để kết hôn với công dân Việt Nam tại cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam. Bản tuyên thệ này là mẫu áp dụng chung, phù hợp với pháp luật Canada.
- Hoa Kỳ: Từ ngày 13/07/2020, Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam cấp Bản tuyên thệ độc thân sửa đổi (có mẫu kèm theo). Bản tuyên thệ này sẽ thay cho mẫu “Bản xác nhận thay thế Giấy chứng nhận không cản trở việc kết hôn” được đính kèm với Bản tuyên thệ độc thân trước đây.
- Ucraina: Đơn được chứng thực, xác nhận tình trạng hôn nhân của người yêu cầu (chưa kết hôn đã ly hôn hiện chưa kết hôn vợ (chồng) đã chết, hiện chưa kết hôn). Đơn này được công chứng tại Ucraina hoặc chứng thực chữ ký bởi cơ quan đại diện ngoại giao của Ucraina tại Việt Nam.
- Trung Quốc (Đài Loan):
Cơ quan hộ tịch có thẩm quyền của Trung Quốc (Đài Loan) không cấp “Giấy chứng nhận độc thân”; người có yêu cầu làm thủ tục tuyên bố hoặc tuyên thệ độc thân, phải đến Phòng hộ tịch có thẩm quyền để xin cấp “Trích lục hộ khẩu”, sau khi được cấp Trích lục hộ khẩu, thì thực hiện công chứng tại Tòa án địa phương hoặc Công chứng viên, sau đó cần được xác nhận tại Văn phòng Kinh tế và Văn hóa Đài Bắc tại Việt Nam.
Trích lục hộ khẩu là giấy tờ do Phòng hộ tịch cấp. Theo quy định của Luật hộ tịch Đài Loan, Đài Loan áp dụng cơ chế đăng ký hộ tịch, nội dung đăng ký hộ tịch bao gồm nội dung đăng ký hộ tịch của các nhân khẩu cùng hộ và các nhân khẩu đã bị xóa hộ khẩu, đăng ký nhân thân của các nhân khẩu và chuyển khẩu (thông tin trong Trích lục hộ khẩu phải phù hợp với thông tin trong bản tuyên thệ độc thân). Từ ngày 01/10/1997, Đài Loan sử dụng hệ thống hộ khẩu điện tử, đồng thời thực hiện liên kết trực tuyến với dữ liệu toàn quốc nên đương sự có thể đến bất kỳ Phòng hộ tịch nào trên toàn quốc để xin Trích lục hộ khẩu, Phòng hộ tịch sẽ in bản Trích lục điện tử và đóng dấu xác nhận của cơ quan. Việc xin bản Trích lục hộ khẩu có thể do bản thân đương sự, người có quyền và lợi ích liên quan hoặc người được ủy quyền thực hiện.
Như vậy, công dân Trung Quốc (Đài Loan) khi làm thủ tục đăng ký kết hôn với công dân Việt Nam tại cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam phải có: Tuyên bố hoặc Tuyên thệ độc thân, kèm theo Trích lục hộ khẩu làm giấy tờ chứng minh và văn bản xác nhận của Văn phòng Kinh tế Văn hóa Đài Bắc tại Việt Nam.
2. Thông tin pháp luật liên quan đến việc đăng ký khai tử của công dân Việt Nam chết tại Đài Loan
- Cơ quan hộ tịch có thẩm quyền của Trung Quốc (Đài Loan) không thụ lý giải quyết thủ tục đăng ký khai tử cho người mang quốc tịch nước ngoài.
- Thông tin về việc tử vong của người nước ngoài được Cục di dân, Bộ Nội chính Đài Loan cập nhật vào dữ liệu quản lý xuất nhập cảnh và di trú của người nước ngoài tại Đài Loan.
3. Thông tin pháp luật Nhật Bản liên quan đến việc kết hôn của công dân Việt Nam và công dân Nhật Bản tại cơ quan có thẩm quyền của Nhật Bản
Theo quy định của pháp luật Nhật Bản: Người đứng đầu thành phố, phường, xã tại Nhật Bản có thẩm quyền giải quyết thủ tục đăng ký kết hôn giữa công dân Nhật Bản và công dân Việt Nam.
Sau khi đăng ký kết hôn tại Nhật Bản với công dân Nhật Bản, nếu công dân Việt Nam có yêu cầu ghi vào Sổ hộ tịch việc kết hôn tại cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền của Việt Nam, thì phải cung cấp Giấy chứng nhận các hạng mục ghi chú (là bản sao hoặc bản sao giản lược hộ tịch đã ghi về việc kết hôn của công dân Nhật Bản) do cơ quan có thẩm quyền của Nhật Bản cấp (có mẫu kèm theo) làm cơ sở thực hiện ghi chú.
Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực thông báo để các Sở Tư pháp biết, triển khai thực hiện thống nhất./.
|
| CỤC TRƯỞNG |
- 1Công văn 169/HTQTCT-HT năm 2022 hướng dẫn về việc cải chính giấy tờ hộ tịch của người đã chết do Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực ban hành
- 2Công văn 213/HTQTCT-HT năm 2023 về quán triệt việc yêu cầu nộp, xuất trình giấy tờ chứng minh thông tin cư trú khi giải quyết thủ tục hành chính lĩnh vực hộ tịch, quốc tịch, chứng thực và báo cáo kết quả số hóa sổ hộ tịch do Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực ban hành
- 3Công văn 1145/HTQTCT-QT năm 2023 về phối hợp giải quyết hồ sơ quốc tịch do Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực ban hành
- 1Công văn 840/HTQTCT-HT năm 2019 về cung cấp thông tin liên quan đến giấy tờ được miễn hợp pháp hóa lãnh sự và giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân của người nước ngoài do Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực ban hành
- 2Công văn 714/HTQTCT-HT năm 2020 về thực hiện quy định của Thông tư 04/2020/TT-BTP và báo cáo tình hình số hóa dữ liệu hộ tịch do Bộ Tư pháp ban hành
- 3Công văn 436/HTQTCT-HT năm 2021 về cung cấp thông tin liên quan đến việc đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài do Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực ban hành
- 4Công văn 382/HTQTCT-HT năm 2020 đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài và hợp pháp hóa lãnh sự giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền nước ngoài cấp do Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực ban hành
- 5Công văn 617/HTQTCT-HT năm 2021 tiếp tục cung cấp thông tin liên quan đến giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân của người nước ngoài sử dụng để đăng ký kết hôn tại Việt Nam do Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực ban hành
- 1Công văn 169/HTQTCT-HT năm 2022 hướng dẫn về việc cải chính giấy tờ hộ tịch của người đã chết do Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực ban hành
- 2Công văn 213/HTQTCT-HT năm 2023 về quán triệt việc yêu cầu nộp, xuất trình giấy tờ chứng minh thông tin cư trú khi giải quyết thủ tục hành chính lĩnh vực hộ tịch, quốc tịch, chứng thực và báo cáo kết quả số hóa sổ hộ tịch do Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực ban hành
- 3Công văn 1145/HTQTCT-QT năm 2023 về phối hợp giải quyết hồ sơ quốc tịch do Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực ban hành
Công văn 186/HTQTCT-HT năm 2021 tiếp tục cung cấp thông tin liên quan đến giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân của người nước ngoài; thông tin đăng ký khai tử cho công dân Việt Nam tại Trung Quốc (Đài Loan) do Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực ban hành
- Số hiệu: 186/HTQTCT-HT
- Loại văn bản: Công văn
- Ngày ban hành: 18/03/2021
- Nơi ban hành: Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực
- Người ký: Nguyễn Công Khanh
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Đang cập nhật
- Ngày hiệu lực: 18/03/2021
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
