Tổng quan về Công văn 1855/BXD-KTXD năm 2024

Công văn 1855/BXD-KTXD do Bộ Xây dựng ban hành năm 2024 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc thực tế liên quan đến công tác thanh toán, quyết toán hợp đồng trọn gói trong hoạt động đầu tư xây dựng. Văn bản này đóng vai trò định hướng cho các chủ đầu tư, nhà thầu và các cơ quan thanh tra, kiểm toán thống nhất phương thức áp dụng quy định pháp luật, hạn chế tối đa các tranh chấp không đáng có trong giai đoạn kết thúc dự án.

Nguyên tắc quyết toán hợp đồng trọn gói theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng

Bộ Xây dựng nhấn mạnh các nguyên tắc cốt lõi khi thực hiện quyết toán đối với loại hợp đồng trọn gói như sau:

• Thực hiện theo đúng thỏa thuận hợp đồng: Việc thanh toán, quyết toán hợp đồng trọn gói phải căn cứ vào giá hợp đồng đã ký kết và các điều khoản cụ thể được các bên thỏa thuận trong hợp đồng. Giá hợp đồng trọn gói là giá không thay đổi trong suốt quá trình thực hiện hợp đồng đối với những công việc thuộc phạm vi hợp đồng đã ký kết.
• Không căn cứ vào khối lượng thực tế hoàn thành để tính lại giá trị: Đối với các công việc nằm trong phạm vi hợp đồng đã ký, việc quyết toán không yêu cầu phải đo đạc, xác định lại khối lượng thực tế hoàn thành chi tiết như đối với hợp đồng theo đơn giá cố định hoặc đơn giá điều chỉnh. Nhà thầu được hưởng trọn vẹn giá trị hợp đồng nếu hoàn thành đúng thiết kế, tiêu chuẩn kỹ thuật và chất lượng yêu cầu.
• Trách nhiệm của các bên: Nhà thầu chịu trách nhiệm về tính chính xác của khối lượng công việc thực hiện so với thiết kế. Chủ đầu tư có trách nhiệm nghiệm thu và thanh toán theo đúng tiến độ và giá trị hợp đồng đã thỏa thuận mà không được tự ý cắt giảm giá trị quyết toán nếu nhà thầu đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ.

Yêu cầu về hồ sơ quyết toán hợp đồng trọn gói

Công văn làm rõ các thành phần hồ sơ cần thiết để thực hiện quyết toán, giảm thiểu các thủ tục hành chính rườm rà không đúng quy định pháp luật về xây dựng:

• Bản vẽ hoàn công và biên bản nghiệm thu: Hồ sơ quyết toán bắt buộc phải có bản vẽ hoàn công, biên bản nghiệm thu khối lượng công việc hoàn thành theo giai đoạn hoặc toàn bộ công trình phù hợp với thiết kế được duyệt.
• Bảng tính giá trị quyết toán: Bảng xác định giá trị quyết toán hợp đồng xây dựng (phụ lục hợp đồng nếu có) thể hiện rõ giá trị hợp đồng ban đầu và các giá trị phát sinh được duyệt (nếu có).
• Không yêu cầu chi tiết hóa đơn chứng từ đầu vào đối với khối lượng trong hợp đồng: Đối với phần công việc trọn gói đã thỏa thuận, cơ quan thanh toán và kiểm toán không được yêu cầu nhà thầu xuất trình chi tiết định mức, đơn giá chi tiết hoặc hóa đơn chứng từ mua sắm vật tư đầu vào để kiểm tra lại đơn giá đã ký kết trong hợp đồng.

Xử lý biến động và phát sinh ngoài phạm vi hợp đồng trọn gói

Bộ Xây dựng cũng hướng dẫn cụ thể cách xử lý đối với các trường hợp có sự thay đổi, phát sinh ngoài phạm vi hợp đồng ban đầu:

• Phát sinh tăng ngoài phạm vi hợp đồng: Trường hợp có phát sinh khối lượng công việc hợp lý ngoài phạm vi hợp đồng đã ký kết (do thay đổi thiết kế, thay đổi quy hoạch hoặc yêu cầu bổ sung từ phía chủ đầu tư), các bên phải tiến hành lập phụ lục hợp đồng bổ sung. Phần khối lượng phát sinh này sẽ được thanh toán, quyết toán theo quy định về điều chỉnh hợp đồng xây dựng hiện hành.
• Phát sinh giảm: Chỉ thực hiện điều chỉnh giảm giá trị hợp đồng trọn gói trong các trường hợp bất khả kháng hoặc do lỗi của nhà thầu không thực hiện một phần công việc theo đúng thiết kế và thỏa thuận hợp đồng.

Ý nghĩa pháp lý và thực tiễn của Công văn 1855/BXD-KTXD

Công văn 1855/BXD-KTXD năm 2024 đóng vai trò là cơ sở pháp lý quan trọng giúp tháo gỡ các điểm nghẽn trong công tác giải ngân vốn đầu tư công và quyết toán dự án hoàn thành. Văn bản giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà thầu, đồng thời nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc quản lý chi phí đầu tư xây dựng, tránh tình trạng kéo dài thời gian quyết toán do tranh chấp về cách tính khối lượng thực tế.