Ngày 14 tháng 10 năm 2015, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công văn số 1819/TTg-KTN về việc tình hình khai thác, xuất khẩu cát sỏi nhằm chấn chỉnh công tác quản lý nhà nước, ngăn chặn tình trạng khai thác cát trái phép và bảo vệ tài nguyên, môi trường.

Văn bản này áp dụng đối với các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, cùng các tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động thăm dò, khai thác, vận chuyển, kinh doanh và xuất khẩu cát, sỏi trên phạm vi cả nước.

Tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động khai thác cát, sỏi

• Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm rà soát, điều chỉnh quy hoạch khai thác cát, sỏi lòng sông tại địa phương, bảo đảm phù hợp với quy hoạch tổng thể và bảo vệ an toàn đê điều, phòng chống sạt lở bờ sông.
• Chỉ đạo các lực lượng chức năng tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát chặt chẽ các khu vực mỏ cát, sỏi đã được cấp phép; kiên quyết thu hồi giấy phép đối với các tổ chức, cá nhân vi phạm quy định về ranh giới, công suất khai thác hoặc gây sạt lở nghiêm trọng.

Kiên quyết đấu tranh, ngăn chặn hoạt động khai thác cát trái phép

• Bộ Công an chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan và địa phương mở các đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm và vi phạm pháp luật trong hoạt động khai thác, vận chuyển, kinh doanh cát, sỏi trái phép (nạn "cát tặc").
• Xử lý nghiêm các hành vi bảo kê, dung túng, tiếp tay cho hoạt động khai thác cát trái phép của các cán bộ, công chức trong bộ máy nhà nước tại các cấp địa phương.

Chính sách kiểm soát chặt chẽ và dừng xuất khẩu cát

• Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo tiếp tục thực hiện nghiêm chủ trương không xuất khẩu cát xây dựng khai thác từ tự nhiên (bao gồm cả cát sông và cát nhiễm mặn).
• Bộ Xây dựng phối hợp với các Bộ liên quan nghiên cứu, đề xuất các giải pháp sử dụng vật liệu thay thế cát tự nhiên trong xây dựng nhằm giảm thiểu áp lực khai thác tài nguyên khoáng sản.

Phân công trách nhiệm cụ thể cho các Bộ, ngành liên quan

• Bộ Tài nguyên và Môi trường chịu trách nhiệm hướng dẫn, đôn đốc các địa phương thực hiện công tác quy hoạch, cấp phép thăm dò, khai thác cát, sỏi lòng sông theo đúng quy định của Luật Khoáng sản.
• Bộ Giao thông vận tải tăng cường quản lý các dự án nạo vét, khơi thông luồng hàng hải, đường thủy nội địa kết hợp thu hồi sản phẩm cát; ngăn chặn triệt để việc lợi dụng dự án nạo vét để khai thác cát trái phép.
• Bộ Công Thương chỉ đạo lực lượng Quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi kinh doanh, vận chuyển cát, sỏi không rõ nguồn gốc xuất xứ hợp pháp trên thị trường.

Công văn số 1819/TTg-KTN có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện nghiêm túc các chỉ đạo tại văn bản này.