Tổng quan về Công văn 1819/TCHQ-TXNK năm 2017

Công văn 1819/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm thống nhất quy trình kiểm tra, xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh trong thực tế, tăng cường hiệu quả chống gian lận thương mại qua giá, đồng thời đảm bảo tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật.

Kiểm tra và xác định trị giá hải quan trong khâu thông quan

Công văn hướng dẫn chi tiết về trình tự, thủ tục kiểm tra trị giá khai báo của người khai hải quan tại khâu thông quan nhằm phát hiện kịp thời các trường hợp khai sai, khai thiếu trị giá:

• Đối chiếu và kiểm tra hồ sơ: Công chức hải quan có nhiệm vụ kiểm tra chi tiết thông tin khai báo trên tờ khai hải quan, đối chiếu kỹ lưỡng với các chứng từ trong bộ hồ sơ hải quan như hóa đơn thương mại (invoice), hợp đồng mua bán, chứng từ vận tải, và các tài liệu kỹ thuật liên quan để xác định tính logic và tính hợp pháp của trị giá khai báo.
• Xác định nghi vấn về trị giá: Cơ quan hải quan thực hiện so sánh trị giá khai báo của doanh nghiệp với cơ sở dữ liệu trị giá hải quan hiện hành. Nếu trị giá khai báo thấp hơn mức giá tham chiếu hoặc có sự chênh lệch bất thường đối với các mặt hàng giống hệt, tương tự, cơ quan hải quan sẽ thiết lập nghi vấn và yêu cầu doanh nghiệp giải trình.
• Bác bỏ trị giá khai báo: Quy định rõ các trường hợp cơ quan hải quan có quyền bác bỏ trị giá khai báo của doanh nghiệp ngay trong khâu thông quan, ví dụ như khi người khai hải quan không nộp đủ hồ sơ theo yêu cầu, chứng từ bị tẩy xóa, giả mạo, hoặc doanh nghiệp không giải trình được các nghi vấn do cơ quan hải quan đặt ra.

Quy định về công tác tham vấn trị giá hải quan

Tham vấn là thủ tục đối thoại trực tiếp giữa cơ quan hải quan và doanh nghiệp để làm rõ các nghi vấn về trị giá khai báo:

• Nguyên tắc thực hiện tham vấn: Quá trình tham vấn phải được tiến hành công khai, minh bạch, khách quan và đúng thẩm quyền. Cơ quan hải quan phải tạo điều kiện để doanh nghiệp xuất trình thêm các chứng từ, tài liệu chứng minh cho tính trung thực của trị giá khai báo.
• Lập biên bản tham vấn: Toàn bộ nội dung trao đổi, giải trình của doanh nghiệp và ý kiến của công chức hải quan phải được ghi nhận đầy đủ, trung thực vào biên bản tham vấn. Biên bản này là chứng cứ pháp lý quan trọng để cơ quan hải quan ra quyết định cuối cùng về việc chấp nhận hay bác bỏ trị giá khai báo.
• Xử lý kết quả tham vấn: Trường hợp doanh nghiệp chứng minh được trị giá khai báo là phù hợp với thực tế giao dịch, cơ quan hải quan chấp nhận trị giá khai báo. Trường hợp bác bỏ, cơ quan hải quan thực hiện xác định trị giá hải quan theo đúng các phương pháp xác định trị giá quy định tại Luật Hải quan và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Xây dựng và khai thác cơ sở dữ liệu trị giá hải quan

Để nâng cao chất lượng quản lý và kiểm tra trị giá, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm túc công tác xây dựng dữ liệu:

• Cập nhật thông tin kịp thời: Các Cục Hải quan tỉnh, thành phố có trách nhiệm thu thập, phân tích và cập nhật thường xuyên thông tin về giá cả thị trường, giá khai báo của các mặt hàng có rủi ro cao vào Hệ thống quản lý dữ liệu trị giá hải quan.
• Áp dụng Danh mục hàng hóa rủi ro về trị giá: Sử dụng hiệu quả Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có rủi ro về trị giá do Tổng cục Hải quan ban hành để làm cơ sở sàng lọc, phân loại và áp dụng các biện pháp kiểm tra trọng điểm đối với các lô hàng có dấu hiệu nghi vấn.

Phối hợp kiểm tra sau thông quan đối với trị giá hải quan

Đối với các trường hợp chưa đủ cơ sở để bác bỏ trị giá khai báo tại khâu thông quan nhưng vẫn còn nghi vấn rủi ro:

• Chuyển thông tin nghi vấn: Chi cục Hải quan nơi làm thủ tục thông quan có trách nhiệm thu thập, tổng hợp hồ sơ và chuyển thông tin nghi vấn sang lực lượng Kiểm tra sau thông quan để tiến hành thanh tra, kiểm tra tại trụ sở của doanh nghiệp.
• Xử lý vi phạm sau thông quan: Nếu kết quả kiểm tra sau thông quan phát hiện doanh nghiệp có hành vi gian lận, khai sai trị giá hải quan nhằm trốn thuế, cơ quan hải quan sẽ thực hiện ấn định thuế, thu hồi nợ thuế và xử phạt vi phạm hành chính nghiêm minh theo quy định của pháp luật hiện hành.