Công văn 181/BXD-KTXD do Bộ Xây dựng ban hành nhằm hướng dẫn việc điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng theo các quy định tại Thông tư số 09/2008/TT-BXD trong bối cảnh giá cả nguyên liệu, nhiên liệu và vật liệu xây dựng có những biến động lớn ngoài kiểm soát của các bên tham gia hợp đồng. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp tháo gỡ các vướng mắc thực tế cho chủ đầu tư và nhà thầu khi thực hiện các dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn nhà nước.

Phạm vi và đối tượng áp dụng hướng dẫn điều chỉnh giá

Văn bản hướng dẫn áp dụng đối với các hợp đồng xây dựng sử dụng vốn nhà nước, bao gồm vốn ngân sách nhà nước, vốn tín dụng do nhà nước bảo lãnh, vốn tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước và vốn đầu tư phát triển của doanh nghiệp nhà nước. Đối tượng chịu sự tác động trực tiếp là các chủ đầu tư, nhà thầu xây dựng, các tổ chức tư vấn quản lý dự án đang thực hiện các hợp đồng xây dựng theo hình thức giá hợp đồng trọn gói hoặc giá hợp đồng theo đơn giá cố định gặp phải biến động giá nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu xây dựng vượt quá tầm kiểm soát.

Các điều kiện và nguyên tắc điều chỉnh giá hợp đồng

• Việc điều chỉnh giá hợp đồng chỉ được thực hiện đối với các loại vật liệu xây dựng có biến động giá lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí xây dựng công trình bao gồm các loại vật liệu chủ yếu như xăng, dầu, sắt, thép, xi măng, cát, đá, sỏi, nhựa đường.
• Khối lượng vật liệu xây dựng được điều chỉnh giá là khối lượng vật liệu thực tế thi công, nghiệm thu từ năm 2008 trở đi theo đúng tiến độ thực hiện hợp đồng đã được các bên thỏa thuận hoặc tiến độ được gia hạn hợp pháp.
• Đối với những khối lượng công việc bị chậm trễ tiến độ do lỗi chủ quan của nhà thầu xây dựng thì không được xem xét điều chỉnh giá cho khoảng thời gian chậm trễ đó.

Phương pháp xác định chi phí vật liệu được điều chỉnh

• Phương pháp bù trừ trực tiếp: Xác định mức chênh lệch giữa giá vật liệu tại thời điểm tính toán điều chỉnh so với giá vật liệu trong hợp đồng hoặc giá vật liệu tại thời điểm gốc (thời điểm mở thầu hoặc ký kết hợp đồng nếu chỉ định thầu).
• Phương pháp sử dụng chỉ số giá xây dựng: Áp dụng hệ số điều chỉnh giá dựa trên chỉ số giá xây dựng do Bộ Xây dựng hoặc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh công bố định kỳ phù hợp với loại công trình và khu vực xây dựng.
• Giá vật liệu tại thời điểm điều chỉnh phải được xác định dựa trên thông báo giá của liên sở Tài chính - Xây dựng địa phương, hóa đơn chứng từ hợp lệ theo quy định của pháp luật hoặc giá thực tế giao dịch trên thị trường được tổ chức tư vấn kiểm chứng.

Thẩm quyền phê duyệt và trình tự thực hiện điều chỉnh

• Chủ đầu tư có trách nhiệm tổ chức xác định khối lượng vật liệu được điều chỉnh, tính toán giá trị chênh lệch và lập dự toán chi phí bổ sung trình người quyết định đầu tư xem xét, phê duyệt.
• Trường hợp việc điều chỉnh giá hợp đồng dẫn đến làm vượt tổng mức đầu tư đã được phê duyệt của dự án, chủ đầu tư phải báo cáo người quyết định đầu tư để thực hiện các thủ tục điều chỉnh tổng mức đầu tư theo quy định pháp luật trước khi ký kết phụ lục hợp đồng bổ sung.
• Sau khi dự toán chi phí bổ sung được phê duyệt, chủ đầu tư và nhà thầu tiến hành ký kết phụ lục hợp đồng làm cơ sở pháp lý cho việc thanh toán, quyết toán vốn đầu tư công trình.

Hiệu lực thi hành và hướng dẫn chuyển tiếp

Công văn 181/BXD-KTXD có hiệu lực phối hợp chặt chẽ cùng các quy định của Thông tư 09/2008/TT-BXD. Các nội dung hướng dẫn trong văn bản này là căn cứ pháp lý quan trọng để các cơ quan thanh tra, kiểm toán nhà nước, chủ đầu tư và nhà thầu thực hiện việc kiểm tra, giám sát và quyết toán hợp đồng xây dựng đối với các gói thầu chịu ảnh hưởng bởi biến động giá vật liệu trong giai đoạn quy định.