Giới thiệu chung về Công văn 181/BHXH-TTKT năm 2020

Công văn 181/BHXH-TTKT được Bảo hiểm xã hội Việt Nam ban hành nhằm mục đích tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và bảo hiểm y tế (BHYT). Văn bản này định hướng các nhiệm vụ trọng tâm, giải pháp quyết liệt nhằm giảm thiểu tình trạng nợ đọng, trốn đóng bảo hiểm và trục lợi quỹ bảo hiểm trong bối cảnh mới.

1. Định hướng và mục tiêu trọng tâm trong công tác thanh tra, kiểm tra

Bảo hiểm xã hội Việt Nam yêu cầu Bảo hiểm xã hội các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tập trung thực hiện các mục tiêu cốt lõi sau:

• Tăng cường thanh tra chuyên ngành đóng BHXH, BHTN, BHYT đột xuất đối với các đơn vị có dấu hiệu vi phạm pháp luật, đặc biệt là các đơn vị nợ đọng kéo dài, đơn vị chưa tham gia hoặc tham gia không đầy đủ cho người lao động.
• Nâng cao chất lượng và hiệu quả các cuộc thanh tra, kiểm tra, đảm bảo đúng quy trình, thủ tục pháp luật, không gây phiền hà cho doanh nghiệp nhưng vẫn xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
• Kiểm soát chặt chẽ việc chi trả các chế độ BHXH ngắn hạn như ốm đau, thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khỏe và chi phí khám chữa bệnh BHYT nhằm phòng chống trục lợi quỹ bảo hiểm.

2. Các giải pháp tăng cường hiệu quả thanh tra, kiểm tra

Để đạt được các mục tiêu đề ra, Công văn 181/BHXH-TTKT hướng dẫn áp dụng đồng bộ các giải pháp sau:

• Ứng dụng công nghệ thông tin và khai thác dữ liệu: Tăng cường khai thác, phân tích dữ liệu từ các phần mềm nghiệp vụ của ngành BHXH để nhận diện, cảnh báo sớm các đơn vị có dấu hiệu trốn đóng, nợ đóng hoặc trục lợi quỹ. Việc này giúp tối ưu hóa nguồn lực, tập trung thanh tra vào đúng đối tượng có rủi ro cao.
• Đẩy mạnh thanh tra đột xuất: Chuyển dần từ phương thức thanh tra theo kế hoạch định kỳ sang thanh tra đột xuất khi phát hiện dấu hiệu vi phạm qua dữ liệu hệ thống hoặc qua phản ánh của người lao động và phương tiện thông tin đại chúng.
• Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ: Thường xuyên tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ thanh tra, kiểm tra cho đội ngũ công chức, viên chức làm công tác thanh tra chuyên ngành để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

3. Phối hợp liên ngành và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm

Công tác phối hợp với các cơ quan chức năng được xác định là giải pháp then chốt để nâng cao tính răn đe:

• Chủ động phối hợp với Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Liên đoàn Lao động, Cơ quan Thuế và đặc biệt là Cơ quan Công an trong việc chia sẻ thông tin, phát hiện và xử lý các hành vi trốn đóng, nợ đóng BHXH, BHYT, BHTN.
• Kiên quyết xử phạt vi phạm hành chính theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử phạt nghiêm minh đối với các đơn vị cố tình chây ỳ, không chấp hành quyết định thanh tra.
• Chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các đơn vị, cá nhân có dấu hiệu phạm tội trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động theo quy định của Bộ luật Hình sự.

4. Tổ chức thực hiện và chế độ báo cáo

Bảo hiểm xã hội Việt Nam giao trách nhiệm cụ thể cho các đơn vị trực thuộc và BHXH địa phương:

• Giám đốc BHXH các tỉnh, thành phố trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm trước Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam về kết quả công tác thanh tra, kiểm tra và thu hồi nợ đọng tại địa phương.
• Thực hiện nghiêm túc chế độ thông tin, báo cáo định kỳ và đột xuất về kết quả thanh tra, kiểm tra, những khó khăn, vướng mắc phát sinh để kịp thời tháo gỡ, chỉ đạo.