Công văn 18019/CHQ-NVTHQ do Cục Hải quan ban hành năm 2025 hướng dẫn chi tiết về nghiệp vụ xuất hóa đơn bán hàng đối với hàng hóa nhập khẩu đang trong thời gian chờ kết quả tham vấn trị giá hải quan. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp các doanh nghiệp nhập khẩu chủ động giải quyết các vướng mắc về hóa đơn, chứng từ và thực hiện đúng nghĩa vụ thuế khi lưu thông hàng hóa trong nội địa.

- Nguyên tắc xuất hóa đơn bán hàng trong thời gian chờ tham vấn giá

Trong giai đoạn cơ quan Hải quan chưa ban hành kết quả xác định trị giá hải quan chính thức, doanh nghiệp khi bán hàng hóa nhập khẩu ra thị trường nội địa phải tuân thủ các nguyên tắc cốt lõi sau:

• Thời điểm lập hóa đơn: Doanh nghiệp phải lập hóa đơn giá trị gia tăng hoặc hóa đơn bán hàng ngay tại thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hàng hóa cho người mua, không được trì hoãn việc xuất hóa đơn với lý do chờ kết quả tham vấn giá từ cơ quan Hải quan.
• Xác định giá bán trên hóa đơn: Giá bán ghi trên hóa đơn là giá thỏa thuận thực tế giữa doanh nghiệp nhập khẩu và đối tác mua hàng trong nước. Giá bán này được xác định độc lập và không bắt buộc phải phụ thuộc vào trị giá khai báo hải quan đang bị nghi vấn.
• Kê khai thuế đầu ra: Doanh nghiệp thực hiện kê khai, nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) đầu ra và ghi nhận doanh thu tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) theo hóa đơn đã xuất tại kỳ tính thuế phát sinh giao dịch.

- Xử lý hóa đơn và nghĩa vụ thuế sau khi có kết quả tham vấn giá

Sau khi cơ quan Hải quan hoàn thành thủ tục tham vấn và ban hành thông báo kết quả xác định trị giá hải quan, việc xử lý hóa đơn và nghĩa vụ thuế liên quan được thực hiện như sau:

• Trường hợp chấp nhận trị giá khai báo: Nếu cơ quan Hải quan chấp nhận mức giá khai báo ban đầu của doanh nghiệp, các hóa đơn đã xuất và nghĩa vụ thuế đã kê khai được giữ nguyên, không cần thực hiện điều chỉnh.
• Trường hợp bác bỏ trị giá khai báo và ấn định thuế: Khi cơ quan Hải quan xác định lại trị giá hải quan tăng lên, dẫn đến phát sinh thêm thuế nhập khẩu và thuế GTGT khâu nhập khẩu:
  • Doanh nghiệp có trách nhiệm nộp bổ sung đầy đủ số tiền thuế ấn định và tiền chậm nộp (nếu có) vào ngân sách nhà nước theo quyết định của cơ quan Hải quan.
  • Khoản thuế GTGT khâu nhập khẩu nộp bổ sung sẽ được doanh nghiệp kê khai, khấu trừ thuế GTGT đầu vào tương ứng theo quy định pháp luật về thuế GTGT.
  • Phần thuế nhập khẩu nộp bổ sung được tính vào giá vốn hàng bán hoặc chi phí hợp lý được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN của doanh nghiệp.
• Điều chỉnh hóa đơn bán ra trong nước: Trường hợp hợp đồng mua bán nội địa có thỏa thuận điều chỉnh giá bán theo biến động của giá tính thuế nhập khẩu, doanh nghiệp thực hiện lập hóa đơn điều chỉnh (tăng hoặc giảm) theo đúng quy định tại Nghị định 123/2020/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ.

- Khuyến nghị và lưu ý đối với doanh nghiệp nhập khẩu

Để đảm bảo tính tuân thủ pháp luật và hạn chế rủi ro bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế, doanh nghiệp cần lưu ý:

• Lưu trữ hồ sơ chặt chẽ: Doanh nghiệp phải lưu trữ đầy đủ hồ sơ nhập khẩu, biên bản tham vấn giá, thông báo kết quả xác định trị giá của cơ quan Hải quan, chứng từ nộp thuế bổ sung và các hóa đơn bán ra để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra sau thông quan.
• Tránh hành vi trì hoãn xuất hóa đơn: Việc không xuất hóa đơn khi đã bàn giao hàng hóa cho người mua với lý do chờ kết quả tham vấn giá sẽ bị coi là hành vi trốn thuế hoặc lập hóa đơn sai thời điểm theo quy định của pháp luật về thuế và hóa đơn.
• Chủ động phối hợp với cơ quan Hải quan: Doanh nghiệp cần tích cực cung cấp tài liệu, chứng cứ chứng minh trị giá khai báo trong quá trình tham vấn để nhanh chóng có kết quả xác định trị giá chính thức, giảm thiểu ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh và dòng tiền của đơn vị.