Giới thiệu về Công văn 179/TCHQ-GSQL năm 2014

Công văn 179/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và làm rõ các quy định về đối tượng đứng tên trên tờ khai hải quan đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình làm thủ tục hải quan, đặc biệt là trong các giao dịch thương mại quốc tế có sự tham gia của nhiều bên hoặc có yếu tố ủy thác.

- Quy định về đối tượng được phép đứng tên trên tờ khai hải quan

• Người đứng tên trên tờ khai hải quan (người khai hải quan) phải là thương nhân Việt Nam hoặc tổ chức, cá nhân nước ngoài có hiện diện thương mại hợp pháp tại Việt Nam theo quy định của pháp luật.
• Đối với các tổ chức, cá nhân nước ngoài không có hiện diện thương mại tại Việt Nam, họ không được phép trực tiếp đứng tên trên tờ khai hải quan. Trong trường hợp này, việc thực hiện thủ tục hải quan phải được thực hiện thông qua đại lý làm thủ tục hải quan hoặc ủy thác cho một doanh nghiệp Việt Nam có đủ tư cách pháp nhân thực hiện.
• Đại lý làm thủ tục hải quan chỉ được đứng tên trên tờ khai hải quan khi có văn bản ủy quyền hợp pháp từ chủ hàng và phải chịu trách nhiệm trong phạm vi được ủy quyền.

- Hướng dẫn cụ thể đối với trường hợp ủy thác xuất nhập khẩu

• Trong các giao dịch ủy thác xuất khẩu hoặc ủy thác nhập khẩu, bên nhận ủy thác (doanh nghiệp Việt Nam thực hiện dịch vụ) là đối tượng trực tiếp đứng tên trên tờ khai hải quan với tư cách là người khai hải quan.
• Bên nhận ủy thác có trách nhiệm khai báo trung thực, chính xác các thông tin liên quan đến lô hàng và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ về thuế, lệ phí với ngân sách nhà nước.
• Hợp đồng ủy thác xuất nhập khẩu giữa bên ủy thác và bên nhận ủy thác phải được lập thành văn bản và xuất trình cho cơ quan hải quan khi có yêu cầu để chứng minh tính hợp pháp của việc đứng tên trên tờ khai.

- Quy định đối với hoạt động xuất nhập khẩu tại chỗ

• Đối với hoạt động xuất nhập khẩu tại chỗ (giao nhận hàng hóa giữa doanh nghiệp nội địa và doanh nghiệp trong khu phi thuế quan hoặc doanh nghiệp chế xuất), đối tượng đứng tên trên tờ khai hải quan được xác định cụ thể dựa trên các điều khoản của hợp đồng mua bán và chỉ định giao nhận hàng hóa.
• Cả doanh nghiệp xuất khẩu tại chỗ và doanh nghiệp nhập khẩu tại chỗ đều phải thực hiện khai báo hải quan tương ứng, đảm bảo tính đồng bộ và thống nhất về thông tin hàng hóa giữa hai đầu giao nhận.

- Trách nhiệm pháp lý của người đứng tên trên tờ khai hải quan

• Người đứng tên trên tờ khai hải quan phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các nội dung khai báo bao gồm: tên hàng, mã số HS, số lượng, trị giá hải quan, xuất xứ hàng hóa và các chứng từ đi kèm.
• Có nghĩa vụ lưu trữ đầy đủ hồ sơ hải quan, sổ sách kế toán và các chứng từ liên quan đến lô hàng trong thời hạn quy định để phục vụ công tác kiểm tra sau thông quan của cơ quan hải quan.
• Phải phối hợp chặt chẽ, giải trình và cung cấp đầy đủ thông tin, tài liệu khi cơ quan hải quan tiến hành thanh tra, kiểm tra đối với lô hàng đã thông quan.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Công văn 179/TCHQ-GSQL giúp chuẩn hóa quy trình khai báo hải quan, ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại thông qua việc mượn danh nghĩa hoặc đứng tên hộ trên tờ khai hải quan không đúng quy định. Văn bản này tạo cơ sở pháp lý rõ ràng giúp các doanh nghiệp chủ động phân định quyền và nghĩa vụ khi tham gia vào các hoạt động xuất nhập khẩu.