Tóm tắt Công văn 1726/TCT-CS về hoàn thuế giá trị gia tăng của chương trình sử dụng nguồn vốn ODA

Công văn 1726/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành nhằm hướng dẫn cụ thể về chính sách và thủ tục hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với các chương trình, dự án sử dụng nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA). Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp các chủ đầu tư, nhà thầu chính và cơ quan thuế địa phương thống nhất phương án xử lý hồ sơ hoàn thuế, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan theo đúng quy định của pháp luật thuế hiện hành.

Đối tượng được áp dụng hoàn thuế giá trị gia tăng nguồn vốn ODA

Theo nội dung hướng dẫn, các đối tượng được xem xét hoàn thuế GTGT đối với dự án sử dụng vốn ODA bao gồm:

• Chủ chương trình, dự án hoặc nhà thầu chính: Đối với các dự án ODA không hoàn lại, chủ chương trình, dự án hoặc nhà thầu chính được chủ chương trình, dự án giao quản lý, thực hiện dự án sẽ được hoàn lại số thuế GTGT đã trả cho hàng hóa, dịch vụ mua tại Việt Nam phục vụ cho chương trình, dự án.
• Văn phòng đại diện nhà tài trợ dự án ODA: Văn phòng đại diện của nhà tài trợ dự án ODA không hoàn lại tại Việt Nam được hoàn thuế GTGT đối với hàng hóa, dịch vụ mua tại Việt Nam phục vụ cho hoạt động của văn phòng.
• Nhà thầu nước ngoài: Trường hợp nhà thầu nước ngoài thực hiện dự án ODA không hoàn lại trực tiếp ký hợp đồng với nhà tài trợ nước ngoài để cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho dự án tại Việt Nam thì được hoàn thuế GTGT đầu vào phát sinh trong quá trình thực hiện hợp đồng.

Nguyên tắc và điều kiện hoàn thuế giá trị gia tăng

Để được giải quyết hoàn thuế GTGT cho các chương trình, dự án ODA, các đơn vị cần đáp ứng đầy đủ các nguyên tắc và điều kiện cốt lõi sau:

• Xác định rõ nguồn vốn ODA: Dự án phải được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt là dự án sử dụng nguồn vốn ODA không hoàn lại hoặc vốn vay ưu đãi có cấu phần không hoàn lại theo quy định của pháp luật về quản lý và sử dụng vốn ODA.
• Hóa đơn và chứng từ hợp lệ: Số thuế GTGT đề nghị hoàn phải có đầy đủ hóa đơn GTGT hợp pháp hoặc chứng từ nộp thuế GTGT khâu nhập khẩu. Các hóa đơn này phải ghi rõ tên, địa chỉ, mã số thuế của chủ dự án hoặc nhà thầu chính theo đúng thông tin đăng ký thuế.
• Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt: Các hàng hóa, dịch vụ mua vào có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt qua ngân hàng theo quy định.
• Đăng ký thuế và kê khai thuế đầy đủ: Đối tượng đề nghị hoàn thuế phải thực hiện đăng ký thuế, kê khai thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và nộp hồ sơ đề nghị hoàn thuế đúng thời hạn quy định.

Hồ sơ và thủ tục đề nghị hoàn thuế GTGT dự án ODA

Việc chuẩn bị hồ sơ hoàn thuế phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định tại Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn thi hành (như Thông tư 80/2021/TT-BTC). Hồ sơ cơ bản bao gồm:

• Giấy đề nghị hoàn trả khoản thu ngân sách nhà nước theo mẫu quy định hiện hành.
• Bản sao Quyết định phê duyệt dự án sử dụng vốn ODA hoặc văn bản phê duyệt chương trình, dự án của cơ quan có thẩm quyền.
• Bản sao Điều ước quốc tế hoặc Thỏa thuận về vốn ODA đã được ký kết giữa cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam và nhà tài trợ.
• Bảng kê hóa đơn, chứng từ hàng hóa, dịch vụ mua vào phục vụ cho dự án ODA.
• Văn bản xác nhận của cơ quan chủ quản dự án về việc dự án được cấp vốn ODA không hoàn lại (đối với trường hợp hoàn thuế cho nhà thầu chính).

Thẩm quyền và trách nhiệm giải quyết của cơ quan thuế

Tổng cục Thuế yêu cầu Cục Thuế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện các nhiệm vụ sau:

• Tiếp nhận và phân loại hồ sơ: Thực hiện tiếp nhận hồ sơ đề nghị hoàn thuế của người nộp thuế, phân loại hồ sơ thuộc diện "Hoàn thuế trước, kiểm tra sau" hoặc "Kiểm tra trước, hoàn thuế sau" theo đúng quy định pháp luật.
• Kiểm tra, đối chiếu thông tin: Cơ quan thuế có trách nhiệm kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ của các hóa đơn, chứng từ, đối chiếu với dữ liệu hóa đơn điện tử và xác minh việc thanh toán qua ngân hàng để tránh thất thoát ngân sách nhà nước.
• Giải quyết kịp thời: Đảm bảo thời hạn giải quyết hồ sơ hoàn thuế theo đúng quy định của Luật Quản lý thuế, tránh gây phiền hà, kéo dài thời gian làm ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân của các dự án ODA.

Lưu ý quan trọng đối với các đơn vị thực hiện dự án ODA

Các chủ đầu tư và nhà thầu cần đặc biệt lưu ý một số điểm sau để tránh bị từ chối hồ sơ hoàn thuế:

• Không gộp chung hóa đơn của các hoạt động không thuộc dự án ODA vào hồ sơ đề nghị hoàn thuế của dự án ODA.
• Đảm bảo tính nhất quán giữa thông tin trên hợp đồng ký kết với nhà tài trợ, quyết định phê duyệt dự án và hóa đơn mua sắm hàng hóa, dịch vụ.
• Trường hợp có sự thay đổi về chủ đầu tư hoặc nhà thầu thực hiện, phải kịp thời cập nhật thông tin đăng ký thuế và thông báo cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp.

Tóm lại, Công văn 1726/TCT-CS là cơ sở pháp lý quan trọng giúp tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình hoàn thuế GTGT cho các dự án ODA, góp phần thúc đẩy tiến độ thực hiện và giải ngân nguồn vốn hỗ trợ phát triển quốc tế tại Việt Nam một cách hiệu quả và minh bạch.