Giới thiệu chung về Công văn 172/BXD-KTQH

Công văn 172/BXD-KTQH do Bộ Xây dựng ban hành là văn bản mang tính chất tham mưu, đóng góp ý kiến chuyên môn gửi Thủ tướng Chính phủ và Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai về việc xem xét, giải quyết kiến nghị xin lùi thời gian di dời Nhà máy giấy Tân Mai ra khỏi phạm vi thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai. Đây là một quyết định quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, đời sống của hàng ngàn lao động, đồng thời liên quan chặt chẽ đến công tác quy hoạch đô thị và bảo vệ môi trường lưu vực sông Đồng Nai.

- Bối cảnh và lý do đề xuất lùi thời gian di dời Nhà máy giấy Tân Mai

• Áp lực từ quy hoạch đô thị và môi trường: Theo quy hoạch chung thành phố Biên Hòa và chủ trương của Chính phủ, các cơ sở sản xuất công nghiệp có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao hoặc không phù hợp với quy hoạch đô thị phải thực hiện di dời vào các khu công nghiệp tập trung. Nhà máy giấy Tân Mai nằm trong danh sách các cơ sở phải di dời để trả lại không gian phát triển đô thị và bảo vệ nguồn nước sông Đồng Nai.
• Khó khăn thực tế của doanh nghiệp: Công ty Cổ phần Tập đoàn Tân Mai gặp nhiều khó khăn về nguồn vốn đầu tư cho dự án nhà máy mới tại địa điểm mới, việc hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật tại nơi tiếp nhận chưa đồng bộ, và cần thêm thời gian để chuyển đổi công nghệ, lắp đặt máy móc thiết bị mới nhằm đảm bảo không gián đoạn chuỗi cung ứng giấy trong nước.
• Vấn đề an sinh xã hội: Việc di dời ngay lập tức có thể ảnh hưởng đến việc làm và thu nhập của hàng ngàn công nhân lao động đang làm việc tại nhà máy cũ, gây áp lực lên an sinh xã hội tại địa phương nếu không có lộ trình chuyển đổi hợp lý.

- Quan điểm và ý kiến đánh giá chuyên môn của Bộ Xây dựng

• Sự đồng thuận có điều kiện: Bộ Xây dựng cơ bản thống nhất với đề xuất của UBND tỉnh Đồng Nai về việc xem xét cho phép Nhà máy giấy Tân Mai được kéo dài thời gian hoạt động tạm thời tại vị trí hiện hữu. Tuy nhiên, việc gia hạn này phải đi kèm với các cam kết chặt chẽ về bảo vệ môi trường và lộ trình di dời cụ thể.
• Phù hợp với tiến độ quy hoạch phân khu: Bộ Xây dựng đề nghị UBND tỉnh Đồng Nai rà soát lại tiến độ thực hiện quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết tại khu đất hiện hữu của nhà máy để đảm bảo thời gian gia hạn không làm ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các dự án phát triển đô thị, hạ tầng kỹ thuật chung của thành phố Biên Hòa.
• Yêu cầu về công nghệ và môi trường: Trong thời gian được tạm hoãn di dời, nhà máy phải duy trì vận hành hệ thống xử lý chất thải, nước thải đạt tiêu chuẩn quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, không để xảy ra sự cố môi trường ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt của khu vực hạ lưu sông Đồng Nai.

- Các điều kiện và lộ trình thực hiện được đề xuất

• Xây dựng lộ trình di dời chi tiết: Doanh nghiệp phải lập bản cam kết tiến độ di dời cụ thể gửi Bộ Xây dựng, Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng UBND tỉnh Đồng Nai, trong đó phân kỳ rõ ràng các giai đoạn chuẩn bị mặt bằng, xây dựng nhà máy mới, chuyển giao công nghệ và bàn giao mặt bằng cũ.
• Giám sát chặt chẽ từ địa phương: UBND tỉnh Đồng Nai có trách nhiệm chỉ đạo các sở, ban, ngành liên quan thường xuyên thanh tra, kiểm tra hoạt động xả thải của nhà máy trong thời gian chờ di dời; kiên quyết xử lý hoặc đình chỉ hoạt động nếu phát hiện vi phạm về môi trường.
• Chuẩn bị hạ tầng tại điểm đến mới: Đẩy nhanh tiến độ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật tại các khu công nghiệp được quy hoạch để sẵn sàng tiếp nhận nhà máy chuyển đến, đảm bảo các điều kiện sản xuất an toàn và bền vững.

- Ý nghĩa và kiến nghị giải quyết tiếp theo

Công văn 172/BXD-KTQH thể hiện sự linh hoạt, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp của Bộ Xây dựng nhưng vẫn giữ vững nguyên tắc thượng tôn pháp luật về quy hoạch và môi trường. Bộ Xây dựng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét, chấp thuận chủ trương cho phép lùi thời hạn di dời trên cơ sở báo cáo đánh giá tác động toàn diện của UBND tỉnh Đồng Nai, tạo điều kiện cho doanh nghiệp ổn định sản xuất, chuẩn bị chu đáo cho công tác chuyển đổi, đồng thời đảm bảo sự phát triển bền vững, hài hòa giữa kinh tế, xã hội và môi trường của tỉnh Đồng Nai.