Tổng quan về Công văn 1639/TCT-DNNCN năm 2019

Công văn 1639/TCT-DNNCN do Tổng cục Thuế ban hành hướng dẫn chi tiết về chính sách miễn thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với trường hợp cá nhân chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở duy nhất tại Việt Nam. Văn bản này làm rõ điều kiện được miễn thuế, trách nhiệm tự kê khai của người nộp thuế cũng như công tác xử lý của cơ quan thuế đối với hồ sơ chuyển nhượng bất động sản.

1. Điều kiện để được miễn thuế TNCN đối với nhà ở, đất ở duy nhất

Theo quy định của pháp luật thuế TNCN hiện hành và hướng dẫn tại Công văn 1639/TCT-DNNCN, để cá nhân chuyển nhượng bất động sản được miễn thuế TNCN theo diện nhà ở, đất ở duy nhất, cần phải đáp ứng đồng thời 03 điều kiện sau:

• Điều kiện 1 - Chỉ có duy nhất quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở: Tại thời điểm chuyển nhượng, cá nhân chỉ có duy nhất quyền sở hữu một nhà ở hoặc quyền sử dụng một thửa đất ở (bao gồm cả trường hợp có nhà ở hoặc công trình xây dựng gắn liền với thửa đất đó) trên phạm vi toàn lãnh thổ Việt Nam.
• Điều kiện 2 - Thời gian sở hữu tối thiểu: Cá nhân phải có quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở tính đến thời điểm chuyển nhượng tối thiểu từ đủ 180 ngày trở lên. Thời điểm xác định quyền sở hữu, sử dụng căn cứ vào ngày cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.
• Điều kiện 3 - Chuyển nhượng toàn bộ bất động sản: Cá nhân phải chuyển nhượng toàn bộ nhà ở, đất ở. Trường hợp cá nhân có quyền sở hữu chung nhà ở, đất ở thì việc miễn thuế chỉ áp dụng đối với phần bất động sản thuộc quyền sở hữu, sử dụng của cá nhân đó.

2. Nguyên tắc tự kê khai và trách nhiệm pháp lý của người nộp thuế

Công văn 1639/TCT-DNNCN nhấn mạnh nguyên tắc tự kê khai, tự chịu trách nhiệm của người nộp thuế khi đề nghị miễn thuế TNCN:

• Cá nhân chuyển nhượng tự kê khai và cam kết chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc tài sản chuyển nhượng là nhà ở, đất ở duy nhất tại Việt Nam trên tờ khai thuế.
• Cơ quan thuế thực hiện tiếp nhận hồ sơ kê khai miễn thuế của người nộp thuế dựa trên nguyên tắc tự kê khai. Cơ quan thuế không có nghĩa vụ phải đi xác minh tài sản duy nhất của người nộp thuế trước khi giải quyết miễn thuế.
• Trường hợp qua kiểm tra, thanh tra sau này phát hiện người nộp thuế kê khai không trung thực (có từ hai nhà ở, đất ở trở lên tại thời điểm chuyển nhượng), cá nhân sẽ bị xử lý truy thu toàn bộ số thuế TNCN được miễn, bị tính tiền chậm nộp và chịu các hình thức xử phạt vi phạm hành chính về thuế theo quy định.

3. Xác định miễn thuế đối với trường hợp tài sản chung của vợ chồng

Đối với nhà ở, đất ở là tài sản chung của vợ chồng:

• Nếu tài sản chuyển nhượng là nhà ở, đất ở duy nhất của cả hai vợ chồng và cả hai không có bất động sản nào khác, thì toàn bộ giao dịch chuyển nhượng được miễn thuế TNCN.
• Nếu một trong hai người (vợ hoặc chồng) có tài sản riêng khác ngoài tài sản chung, thì chỉ có người không có bất động sản riêng nào khác mới được hưởng miễn thuế TNCN đối với phần thu nhập tương ứng với tỷ lệ sở hữu của mình trong tài sản chung.

4. Ý nghĩa thi hành

Công văn 1639/TCT-DNNCN góp phần đảm bảo việc áp dụng pháp luật thuế được thống nhất trên toàn quốc, tháo gỡ vướng mắc cho các Cục Thuế địa phương trong quá trình xử lý hồ sơ, đồng thời nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật và tính tự giác của người nộp thuế khi thực hiện các giao dịch bất động sản.