Công văn 155/TCQLĐĐ-CĐKTK do Tổng cục Quản lý đất đai ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc tiếp tục sử dụng đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân khi hết hạn sử dụng đất. Văn bản này giúp thống nhất phương án xử lý trên phạm vi cả nước, bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho người dân trực tiếp sản xuất nông nghiệp và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

- Bối cảnh và mục đích ban hành hướng dẫn

• Giải quyết các vướng mắc phát sinh trong thực tế khi Luật Đất đai năm 2013 đi vào cuộc sống, đặc biệt là quy định chuyển tiếp về thời hạn sử dụng đất nông nghiệp đối với hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp.
• Tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân tiếp tục yên tâm sản xuất, canh tác trên diện tích đất nông nghiệp đã được giao mà không bị gián đoạn hoặc gặp rào cản về mặt pháp lý.
• Thống nhất quy trình nghiệp vụ cho các cơ quan quản lý đất đai và Văn phòng đăng ký đất đai tại các địa phương, tránh tình trạng áp dụng không đồng bộ gây phiền hà cho người dân.

- Quy định về việc tiếp tục sử dụng đất nông nghiệp khi hết hạn

• Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp đang sử dụng đất nông nghiệp do được Nhà nước giao, công nhận quyền sử dụng đất khi hết thời hạn sử dụng đất thì được tiếp tục sử dụng đất theo thời hạn quy định tại Khoản 1 Điều 126 và Khoản 3 Điều 210 của Luật Đất đai năm 2013 mà không phải làm thủ tục điều chỉnh thời hạn sử dụng đất.
• Thời hạn tiếp tục sử dụng đất nông nghiệp đối với các trường hợp này được xác định thống nhất là 50 năm, tính từ ngày hết hạn của thời hạn sử dụng đất ghi trên Giấy chứng nhận đã cấp.
• Đối tượng áp dụng quy định này bao gồm đất trồng cây hàng năm, đất nuôi trồng thủy sản, đất làm muối, đất trồng cây lâu năm, đất rừng sản xuất là đất rừng trồng được giao trong hạn mức cho hộ gia đình, cá nhân.

- Thủ tục xác nhận tiếp tục sử dụng đất trên Giấy chứng nhận khi có nhu cầu

• Mặc dù pháp luật quy định người dân được tự động tiếp tục sử dụng đất mà không bắt buộc phải làm thủ tục gia hạn, nhưng trong trường hợp hộ gia đình, cá nhân có nhu cầu xác nhận lại thời hạn sử dụng đất trên Giấy chứng nhận (để thực hiện các quyền giao dịch như chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp vay vốn ngân hàng) thì thực hiện theo thủ tục đăng ký biến động.
• Người sử dụng đất nộp hồ sơ đề nghị xác nhận lại thời hạn sử dụng đất tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất hoặc Văn phòng đăng ký đất đai/Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai.
• Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm kiểm tra hồ sơ, xác nhận hộ gia đình, cá nhân đó đang trực tiếp sử dụng đất để sản xuất nông nghiệp và đất đó chưa có quyết định thu hồi của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
• Văn phòng đăng ký đất đai thực hiện việc xác nhận thời hạn tiếp tục sử dụng đất vào trang tư của Giấy chứng nhận đã cấp hoặc cấp mới Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nếu người sử dụng đất có nhu cầu.

- Hướng dẫn tổ chức thực hiện đối với các địa phương

• Sở Tài nguyên và Môi trường các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm chỉ đạo hệ thống Văn phòng đăng ký đất đai tại địa phương quán triệt và thực hiện nghiêm túc nội dung hướng dẫn tại Công văn này.
• Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến rộng rãi để người dân hiểu rõ quyền lợi của mình, tránh việc hiểu lầm dẫn đến việc ồ ạt đi làm thủ tục gia hạn không cần thiết, gây quá tải cho các cơ quan hành chính công.
• Nghiêm cấm các cơ quan đăng ký đất đai tự ý đặt ra các thủ tục, giấy tờ ngoài quy định của pháp luật, gây khó khăn, phiền hà hoặc kéo dài thời gian giải quyết hồ sơ của hộ gia đình, cá nhân khi thực hiện các quyền của người sử dụng đất nông nghiệp.