Công văn 145/BXD-KTQH do Bộ Xây dựng ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết việc lấy ý kiến của cá nhân và cộng đồng dân cư về quy hoạch đô thị. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp cụ thể hóa các quy định của Luật Quy hoạch đô thị, đảm bảo tính công khai, minh bạch và quyền lợi hợp pháp của người dân trong quá trình lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch.

Mục đích và ý nghĩa của việc lấy ý kiến cộng đồng dân cư

Việc lấy ý kiến của cá nhân và cộng đồng dân cư đối với quy hoạch đô thị đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao chất lượng quy hoạch và tạo sự đồng thuận xã hội. Các nội dung cốt lõi bao gồm:

• Đảm bảo quyền dân chủ trực tiếp của người dân trong việc tham gia xây dựng và phát triển đô thị nơi mình sinh sống.
• Giúp cơ quan quản lý nhà nước và đơn vị tư vấn tiếp thu các đóng góp xác đáng, từ đó điều chỉnh quy hoạch phù hợp với thực tiễn và nguyện vọng của người dân.
• Hạn chế tối đa các tranh chấp, khiếu nại phát sinh trong quá trình triển khai thực hiện quy hoạch sau này.

Đối tượng và phạm vi áp dụng lấy ý kiến

Công văn hướng dẫn rõ ràng về các nhóm đối tượng cần được lấy ý kiến trực tiếp, bao gồm:

• Cộng đồng dân cư trong khu vực chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi quy hoạch đô thị (bao gồm cả quy hoạch chung, quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết).
• Các cá nhân, hộ gia đình có quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất nằm trong ranh giới quy hoạch hoặc khu vực lân cận bị tác động.
• Các cơ quan, tổ chức có liên quan trực tiếp đến việc quản lý và phát triển hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội tại khu vực quy hoạch.

Hình thức và quy trình tổ chức lấy ý kiến

Để đảm bảo tính hiệu quả và thực chất, Bộ Xây dựng hướng dẫn các hình thức lấy ý kiến linh hoạt và phù hợp với từng loại quy hoạch:

• Trưng bày, triển lãm hồ sơ quy hoạch: Tổ chức trưng bày các bản vẽ, mô hình, phương án quy hoạch tại các địa điểm công cộng, trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã/phường để người dân dễ dàng tiếp cận và nghiên cứu.
• Phát phiếu điều tra, phiếu lấy ý kiến: Gửi phiếu lấy ý kiến trực tiếp đến từng hộ gia đình hoặc cá nhân trong khu vực quy hoạch để thu thập phản hồi cụ thể về các chỉ tiêu quy hoạch, phương án đền bù, tái định cư.
• Tổ chức hội nghị, hội thảo: Tổ chức các cuộc họp trực tiếp với đại diện cộng đồng dân cư, tổ dân phố để thảo luận, giải đáp thắc mắc và ghi nhận ý kiến đóng góp trực tiếp vào biên bản.
• Đăng tải trên phương tiện thông tin đại chúng: Công bố thông tin quy hoạch trên các trang thông tin điện tử của cơ quan quản lý nhà nước để tiếp nhận ý kiến đóng góp trực tuyến từ nhân dân.

Trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong việc lấy ý kiến

Văn bản phân định rõ trách nhiệm của từng chủ thể trong quy trình lấy ý kiến quy hoạch đô thị:

• Chủ đầu tư dự án và đơn vị tư vấn lập quy hoạch: Có trách nhiệm phối hợp với chính quyền địa phương chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tài liệu, bản vẽ trực quan và dễ hiểu để cung cấp cho người dân. Đồng thời, có nghĩa vụ tổng hợp, giải trình và tiếp thu các ý kiến đóng góp một cách trung thực.
• Ủy ban nhân dân cấp huyện và cấp xã: Chủ trì tổ chức việc lấy ý kiến trên địa bàn quản lý; tạo điều kiện thuận lợi về địa điểm, nhân lực để người dân thực hiện quyền đóng góp ý kiến; ký xác nhận biên bản tổng hợp ý kiến của cộng đồng dân cư.
• Cơ quan thẩm định quy hoạch: Có nhiệm vụ kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy trình lấy ý kiến, đảm bảo hồ sơ trình duyệt quy hoạch phải kèm theo báo cáo tổng hợp ý kiến và giải trình tiếp thu đầy đủ theo đúng quy định pháp luật.