Bộ Xây dựng đã ban hành Công văn số 141/BXD-HĐXD hướng dẫn về hình thức tự thực hiện trong đầu tư xây dựng nhà ở. Văn bản này đưa ra những chỉ dẫn quan trọng nhằm làm rõ các điều kiện, thẩm quyền và quy trình áp dụng hình thức tự thực hiện đối với các dự án đầu tư xây dựng nhà ở, giúp các chủ đầu tư và cơ quan quản lý nhà nước thống nhất phương án triển khai theo đúng quy định của pháp luật về xây dựng và đấu thầu hiện hành.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của hướng dẫn

Văn bản hướng dẫn áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động đầu tư xây dựng nhà ở có sử dụng vốn nhà nước, vốn đầu tư công hoặc các nguồn vốn khác thuộc đối tượng điều chỉnh của Luật Xây dựng và Luật Đấu thầu. Hướng dẫn tập trung vào việc xác định điều kiện năng lực của chủ đầu tư khi áp dụng hình thức tự thực hiện các gói thầu tư vấn, thi công xây dựng hoặc mua sắm thiết bị trong dự án nhà ở.

Điều kiện áp dụng hình thức tự thực hiện trong dự án nhà ở

Theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng, chủ đầu tư chỉ được áp dụng hình thức tự thực hiện khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện nghiêm ngặt sau:

• Chủ đầu tư phải có đủ năng lực hành vi dân sự, năng lực hoạt động xây dựng và năng lực hành nghề xây dựng phù hợp với tính chất, quy mô của gói thầu thuộc dự án.
• Chủ đầu tư phải có chức năng, nhiệm vụ, ngành nghề đăng ký kinh doanh hoặc lĩnh vực hoạt động phù hợp với yêu cầu của gói thầu cần thực hiện.
• Phải chứng minh được tính hiệu quả, tiến độ và chất lượng của việc tự thực hiện so với việc lựa chọn nhà thầu bên ngoài thông qua phương án kỹ thuật và tài chính cụ thể.
• Gói thầu được đề xuất tự thực hiện phải thuộc dự án do chính chủ đầu tư quản lý và sử dụng trực tiếp.

Quy trình và thủ tục phê duyệt phương án tự thực hiện

Việc triển khai hình thức tự thực hiện phải tuân thủ trình tự pháp lý chặt chẽ nhằm tránh thất thoát và đảm bảo tính minh bạch:

• Chủ đầu tư lập phương án tự thực hiện, trong đó nêu rõ năng lực nhân sự, trang thiết bị máy móc, giải pháp kỹ thuật và dự toán chi phí chi tiết cho gói thầu.
• Phương án tự thực hiện phải được tích hợp và phê duyệt đồng thời trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu của dự án bởi người có thẩm quyền quyết định đầu tư.
• Khi thực hiện, chủ đầu tư phải ban hành quyết định giao việc cho đơn vị trực thuộc hoặc bộ phận chuyên môn có đủ năng lực để triển khai thực hiện gói thầu.
• Hợp đồng hoặc văn bản giao việc giữa chủ đầu tư và đơn vị trực thuộc phải xác định rõ quyền hạn, trách nhiệm, tiến độ, chất lượng và phương thức thanh quyết toán.

Công tác giám sát, nghiệm thu và quản lý chất lượng

Để đảm bảo chất lượng công trình nhà ở khi áp dụng hình thức tự thực hiện, Bộ Xây dựng yêu cầu:

• Chủ đầu tư không được tự giám sát thi công xây dựng đối với gói thầu do mình tự thực hiện, trừ trường hợp được người có thẩm quyền quyết định đầu tư cho phép bằng văn bản và phải thành lập bộ phận giám sát độc lập với bộ phận thi công.
• Khuyến khích chủ đầu tư thuê tổ chức tư vấn giám sát độc lập có đủ năng lực hành vi và năng lực hoạt động để thực hiện giám sát thi công xây dựng.
• Công tác nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình, công trình xây dựng phải được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật về quản lý chất lượng và bảo trì công trình xây dựng.

Hiệu lực thi hành và lưu ý áp dụng

Công văn số 141/BXD-HĐXD có hiệu lực hướng dẫn kể từ ngày ban hành. Các chủ đầu tư dự án xây dựng nhà ở cần nghiên cứu kỹ các quy định chuyển tiếp của Luật Xây dựng và Luật Đấu thầu hiện hành để áp dụng đúng đắn hình thức tự thực hiện, tránh các sai phạm về thủ tục đầu tư và lựa chọn nhà thầu.