Công văn 138/BGDĐT-KHTC được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành nhằm hướng dẫn các cơ sở giáo dục và đào tạo thực hiện cơ chế tự chủ, nâng cao tính chủ động, sáng tạo và hiệu quả trong quản lý tài chính, nhân sự và hoạt động chuyên môn.

Mục tiêu và phạm vi áp dụng cơ chế tự chủ

Văn bản hướng dẫn các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai đồng bộ các giải pháp tự chủ theo quy định của pháp luật. Phạm vi áp dụng bao gồm:

• Các đại học, trường đại học, học viện trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo.
• Các trường cao đẳng sư phạm, trung cấp sư phạm và các cơ sở giáo dục khác thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ.
• Các đơn vị sự nghiệp khoa học và công nghệ, dịch vụ giáo dục trực thuộc Bộ.

Phân loại mức độ tự chủ tài chính của các cơ sở giáo dục

Công văn hướng dẫn cụ thể việc xác định và phân loại các đơn vị sự nghiệp công lập thành 4 nhóm tự chủ tài chính để làm cơ sở giao quyền tự chủ:

• Nhóm 1: Đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư. Các đơn vị này được giao quyền tự chủ cao nhất về tài chính, tổ chức bộ máy và nhân sự.
• Nhóm 2: Đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên. Đơn vị chủ động trong việc sử dụng nguồn thu để trang trải toàn bộ hoạt động thường xuyên.
• Nhóm 3: Đơn vị tự bảo đảm một phần chi thường xuyên. Ngân sách nhà nước tiếp tục hỗ trợ một phần kinh phí hoạt động chưa được bù đắp từ nguồn thu.
• Nhóm 4: Đơn vị do Nhà nước bảo đảm chi thường xuyên. Áp dụng đối với các đơn vị có nguồn thu thấp hoặc không có nguồn thu, hoạt động chủ yếu bằng ngân sách nhà nước cấp.

Nội dung tự chủ về tổ chức bộ máy và nhân sự

Để thực hiện hiệu quả cơ chế tự chủ, các cơ sở giáo dục cần chủ động trong công tác tổ chức và cán bộ:

• Xây dựng đề án vị trí việc làm, xác định rõ số lượng người làm việc phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và năng lực tài chính của đơn vị.
• Quyết định thành lập, sáp nhập, giải thể các tổ chức bên trong (khoa, phòng, ban) theo quy định của pháp luật và quy chế tổ chức hoạt động của nhà trường.
• Thực hiện tuyển dụng, sử dụng, quản lý và bổ nhiệm viên chức, người lao động dựa trên tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và nhu cầu thực tế.

Quản lý tài chính, tài sản công và cơ chế học phí

Công văn nhấn mạnh việc minh bạch và tối ưu hóa các nguồn lực tài chính:

• Xây dựng và ban hành Quy chế chi tiêu nội bộ công khai, dân chủ, đảm bảo sử dụng tiết kiệm, hiệu quả nguồn kinh phí được giao và nguồn thu hợp pháp.
• Thực hiện quản lý, sử dụng tài sản công đúng mục đích, tiêu chuẩn, định mức; đẩy mạnh việc liên doanh, liên kết, cho thuê tài sản công theo đúng quy định pháp luật để tăng nguồn thu.
• Thực hiện thu học phí và các khoản thu dịch vụ giáo dục theo đúng lộ trình và khung học phí quy định, đồng thời thực hiện đầy đủ các chính sách miễn, giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập cho đối tượng chính sách.

Tổ chức thực hiện và chế độ báo cáo

Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các đơn vị khẩn trương triển khai các nhiệm vụ sau:

• Xây dựng Phương án tự chủ tài chính giai đoạn tiếp theo, trình Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt hoặc cho ý kiến thống nhất trước khi thực hiện.
• Tăng cường công tác tự kiểm tra, giám sát nội bộ, thực hiện công khai tài chính, chất lượng giáo dục theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
• Định kỳ báo cáo kết quả thực hiện cơ chế tự chủ, những khó khăn, vướng mắc phát sinh về Bộ (qua Vụ Kế hoạch - Tài chính) để kịp thời tháo gỡ.