Tổng quan về Công văn 13799/CHQ-GSQL năm 2025

Công văn 13799/CHQ-GSQL được ban hành nhằm hướng dẫn và giải quyết các vướng mắc liên quan đến thủ tục giải phóng hàng hóa nhập khẩu. Đây là văn bản nghiệp vụ quan trọng giúp các chi cục hải quan địa phương và doanh nghiệp thực hiện thống nhất quy trình giải phóng hàng, giảm thiểu thời gian thông quan và tối ưu hóa chi phí lưu kho bãi cho doanh nghiệp.

Các nội dung cốt lõi về giải phóng hàng nhập khẩu

Dựa trên các quy định pháp luật hải quan hiện hành, nội dung hướng dẫn tập trung vào các điểm trọng tâm sau:

1. Điều kiện áp dụng thủ tục giải phóng hàng nhập khẩu

Giải phóng hàng là việc cơ quan hải quan cho phép người khai hải quan đặt hàng hóa dưới quyền định đoạt khi đáp ứng các điều kiện cụ thể:

• Hàng hóa nhập khẩu chưa đủ căn cứ để xác định trị giá hải quan hoặc chưa có kết quả phân loại hàng hóa nhưng người khai hải quan đã thực hiện nộp thuế hoặc được tổ chức tín dụng bảo lãnh số thuế tự kê khai.
• Hàng hóa phải chờ kết quả kiểm tra chuyên ngành (về chất lượng, an toàn thực phẩm, kiểm dịch...) nhưng được cơ quan kiểm tra chuyên ngành xác nhận cho phép đưa về bảo quản tại kho của doanh nghiệp.
• Doanh nghiệp phải hoàn thành đầy đủ các nghĩa vụ tài chính tạm tính hoặc có bảo lãnh ngân hàng tương ứng theo quy định của pháp luật.

2. Quy trình và thủ tục thực hiện giải phóng hàng

Quy trình giải phóng hàng hóa nhập khẩu được thực hiện qua các bước chặt chẽ nhằm đảm bảo vừa tạo thuận lợi cho thương mại vừa không buông lỏng quản lý nhà nước:

• Bước 1: Người khai hải quan nộp yêu cầu: Doanh nghiệp khai báo thông tin trên tờ khai hải quan, lựa chọn mã loại hình phù hợp và đề nghị giải phóng hàng trên hệ thống thông quan tự động.
• Bước 2: Kiểm tra hồ sơ và điều kiện: Công chức hải quan kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ, đối chiếu các điều kiện về bảo lãnh thuế hoặc văn bản đồng ý cho đưa hàng về bảo quản của cơ quan kiểm tra chuyên ngành.
• Bước 3: Quyết định giải phóng hàng: Hệ thống hoặc công chức hải quan phê duyệt trạng thái giải phóng hàng, cho phép doanh nghiệp đưa hàng ra khỏi khu vực giám sát hải quan.

3. Trách nhiệm của doanh nghiệp sau khi được giải phóng hàng

Sau khi hàng hóa được giải phóng, doanh nghiệp nhập khẩu phải tuân thủ nghiêm ngặt các nghĩa vụ sau:

• Không được tự ý đưa hàng hóa vào lưu thông, tiêu dùng trên thị trường khi chưa được thông quan chính thức (đối với trường hợp đưa hàng về bảo quản chờ kết quả kiểm tra chuyên ngành).
• Bảo quản nguyên trạng hàng hóa tại địa điểm đã đăng ký với cơ quan hải quan.
• Nộp bổ sung kết quả kiểm tra chuyên ngành, kết quả phân tích phân loại hoặc các chứng từ xác định trị giá hải quan đúng thời hạn quy định để cơ quan hải quan thực hiện thông quan chính thức.
• Chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật nếu vi phạm các quy định về bảo quản hàng hóa và thời hạn nộp chứng từ.

4. Trách nhiệm giám sát và xử lý của cơ quan Hải quan

Cơ quan Hải quan có trách nhiệm theo dõi sát sao các lô hàng đã được giải phóng:

• Theo dõi thời hạn nộp kết quả kiểm tra chuyên ngành và các chứng từ liên quan của doanh nghiệp trên hệ thống quản lý.
• Tiến hành kiểm tra đột xuất địa điểm bảo quản hàng hóa của doanh nghiệp nếu phát hiện dấu hiệu nghi ngờ vi phạm.
• Thực hiện thông quan hàng hóa ngay sau khi doanh nghiệp hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ thuế và nộp đủ các chứng từ hợp lệ.
• Xử lý nghiêm các trường hợp doanh nghiệp tự ý tẩu tán hàng hóa hoặc chậm trễ nộp kết quả kiểm tra chuyên ngành theo quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.

Ý nghĩa của hướng dẫn đối với hoạt động xuất nhập khẩu

Việc ban hành hướng dẫn góp phần chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ tại các chi cục hải quan cửa khẩu, hạn chế sự chồng chéo và kéo dài thời gian xử lý hồ sơ. Đối với doanh nghiệp, hướng dẫn này giúp chủ động hơn trong việc giải phóng nguồn vốn, giảm chi phí lưu kho bãi tại cảng và đẩy nhanh tiến độ đưa nguyên liệu vào sản xuất, kinh doanh.