Tóm tắt Công văn 13658/CHQ-NVTHQ năm 2026 thực hiện Nghị định 72/2026/NĐ-CP

Công văn số 13658/CHQ-NVTHQ do Cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và triển khai thực hiện các quy định tại Nghị định số 72/2026/NĐ-CP. Dưới đây là tổng hợp và phân tích chi tiết các nội dung cốt lõi liên quan đến phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) được ghi nhận trong tài liệu hướng dẫn này:

- Mục tiêu và phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Hướng dẫn chi tiết các đơn vị hải quan trực thuộc trong việc triển khai đồng bộ các quy định mới của Nghị định 72/2026/NĐ-CP.
• Xác định rõ phạm vi điều chỉnh liên quan đến các thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, phương tiện vận tải xuất nhập cảnh theo quy định mới.
• Đảm bảo tính thống nhất trong việc áp dụng pháp luật hải quan trên toàn hệ thống, giảm thiểu vướng mắc phát sinh cho doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương.

- Đối tượng áp dụng quy định (Điều 2)

• Các cơ quan hải quan, công chức hải quan thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát và thông quan hàng hóa.
• Các tổ chức, cá nhân có hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh hàng hóa, xuất nhập cảnh phương tiện vận tải thuộc đối tượng điều chỉnh của Nghị định 72/2026/NĐ-CP.
• Các cơ quan nhà nước khác có liên quan trong việc phối hợp quản lý hoạt động ngoại thương và hải quan.

- Giải thích từ ngữ và nguyên tắc áp dụng (Điều 3)

• Làm rõ các thuật ngữ chuyên ngành hải quan được sửa đổi, bổ sung hoặc định nghĩa mới theo tinh thần của Nghị định 72/2026/NĐ-CP để tránh cách hiểu khác nhau giữa các chi cục hải quan.
• Quán triệt nguyên tắc tạo thuận lợi thương mại đi đôi với việc đảm bảo quản lý nhà nước về hải quan chặt chẽ, đúng pháp luật.
• Áp dụng quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan nhằm tối ưu hóa nguồn lực và rút ngắn thời gian thông quan.

- Các hành vi bị nghiêm cấm và chế tài xử lý ban đầu (Điều 4)

• Hệ thống hóa các hành vi vi phạm quy định về thủ tục hải quan, khai báo thông tin không trung thực hoặc gian lận thương mại.
• Quy định trách nhiệm của công chức hải quan trong việc thực thi công vụ, nghiêm cấm các hành vi sách nhiễu, gây khó khăn cho doanh nghiệp.
• Định hướng các biện pháp xử lý ban đầu đối với các trường hợp không tuân thủ quy định theo đúng thẩm quyền của cơ quan hải quan.

- Định hướng triển khai thực hiện của Cục Hải quan

• Yêu cầu các Cục Hải quan tỉnh, thành phố tổ chức phổ biến, tập huấn nội dung Nghị định 72/2026/NĐ-CP và Công văn 13658/CHQ-NVTHQ đến toàn thể cán bộ, công chức.
• Chủ động rà soát các quy trình nghiệp vụ hiện hành để kịp thời kiến nghị sửa đổi, bổ sung các nội dung không còn phù hợp với quy định mới.
• Tăng cường phối hợp, đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp để kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thực tế.