Giới thiệu chung về Công văn 136/BXD-KTXD

Công văn 136/BXD-KTXD do Bộ Xây dựng ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng. Văn bản này đưa ra các căn cứ pháp lý và nguyên tắc áp dụng cụ thể nhằm tháo gỡ khó khăn cho các chủ đầu tư và nhà thầu trong quá trình thực hiện hợp đồng, đặc biệt là trong bối cảnh biến động giá cả vật liệu xây dựng và các yếu tố khách quan của thị trường.

Các nguyên tắc cốt lõi trong điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng

Theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng, việc điều chỉnh giá hợp đồng phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc cơ bản sau:

• Sự thỏa thuận trong hợp đồng: Việc điều chỉnh giá phải căn cứ vào các nội dung thỏa thuận cụ thể trong hợp đồng đã ký kết giữa các bên, phù hợp với hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu và các quy định pháp luật áp dụng cho hợp đồng đó tại thời điểm ký kết.
• Phạm vi và đối tượng điều chỉnh: Chỉ thực hiện điều chỉnh đối với những nội dung công việc, khối lượng công việc được phép điều chỉnh theo thỏa thuận trong hợp đồng và quy định của pháp luật về hợp đồng xây dựng.
• Hiệu lực và thẩm quyền: Các bên phải tiến hành ký kết phụ lục hợp đồng để làm cơ sở thanh toán, quyết toán. Việc điều chỉnh giá hợp đồng không được vượt quá tổng mức đầu tư được duyệt, trừ trường hợp được người có thẩm quyền quyết định đầu tư cho phép theo quy định.

Các phương pháp điều chỉnh giá hợp đồng được hướng dẫn

Công văn hướng dẫn chi tiết về các phương pháp xác định giá trị điều chỉnh để các bên áp dụng một cách thống nhất:

• Phương pháp bù trừ trực tiếp: Áp dụng trên cơ sở xác định chênh lệch giữa giá vật liệu, nhân công, máy thi công tại thời điểm điều chỉnh so với thời điểm gốc (thời điểm tính giá gói thầu hoặc thời điểm ký hợp đồng).
• Phương pháp sử dụng chỉ số giá xây dựng: Sử dụng chỉ số giá do Bộ Xây dựng hoặc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh công bố. Đối với các gói thầu có tính chất đặc thù mà chỉ số giá công bố không phù hợp, chủ đầu tư phải tổ chức xác định chỉ số giá riêng cho công trình theo đúng phương pháp hướng dẫn của Bộ Xây dựng.
• Phương pháp điều chỉnh theo công thức toán học: Áp dụng công thức điều chỉnh giá quy định cụ thể trong hợp đồng, sử dụng các hệ số trọng số phản ánh tỷ trọng các chi phí cấu thành (vật liệu, nhân công, máy thi công, chi phí khác).

Xử lý các trường hợp đặc biệt và biến động thị trường

Đối với các trường hợp biến động giá lớn nằm ngoài tầm kiểm soát của các bên, văn bản làm rõ phương án xử lý:

• Biến động giá nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu: Khi giá vật liệu xây dựng biến động bất thường ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ và hiệu quả dự án, các bên cần chủ động rà soát, báo cáo người có thẩm quyền quyết định đầu tư để xem xét, quyết định việc điều chỉnh nhằm bảo đảm hài hòa lợi ích và tính khả thi của dự án.
• Thay đổi cơ chế chính sách của Nhà nước: Trường hợp Nhà nước thay đổi các quy định về thuế, phí, lệ phí hoặc mức lương tối thiểu vùng, việc điều chỉnh giá hợp đồng thực hiện theo quy định của văn bản pháp luật mới ban hành kể từ thời điểm văn bản đó có hiệu lực thi hành.
• Trường hợp bất khả kháng: Các bên được xem xét điều chỉnh tiến độ thực hiện hợp đồng và các chi phí phát sinh do ảnh hưởng trực tiếp của các sự kiện bất khả kháng theo đúng thỏa thuận trong hợp đồng.

Trách nhiệm của các bên liên quan trong quá trình thực hiện

Để đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả và đúng pháp luật, Bộ Xây dựng nhấn mạnh trách nhiệm của từng chủ thể:

• Chủ đầu tư: Chịu trách nhiệm toàn diện trong việc kiểm tra, rà soát hồ sơ, tính toán giá trị điều chỉnh chính xác, phê duyệt dự toán điều chỉnh theo thẩm quyền và tiến hành ký kết phụ lục hợp đồng đúng quy định pháp luật.
• Nhà thầu xây dựng: Có trách nhiệm cung cấp đầy đủ chứng từ, tài liệu hợp pháp chứng minh nguồn gốc, giá cả vật tư, thiết bị đưa vào công trình và phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư trong quá trình thương thảo, xác định giá trị điều chỉnh.
• Cơ quan quản lý nhà nước tại địa phương: Kịp thời công bố chỉ số giá xây dựng, giá vật liệu xây dựng sát với thực tế thị trường để làm cơ sở tham chiếu tin cậy cho việc điều chỉnh giá hợp đồng của các dự án trên địa bàn.