Công văn 1354/GSQL-GQ4 năm 2023 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA). Dưới đây là tóm tắt chi tiết các nội dung hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng của văn bản này:

- Quy định về hình thức tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa (hệ thống REX)

• Đối với các lô hàng nhập khẩu từ EU có trị giá vượt quá 6.000 Euro, chứng từ tự chứng nhận xuất xứ phải do nhà xuất khẩu đã được đăng ký (REX) phát hành và phải thể hiện rõ mã số REX hợp lệ trên chứng từ.
• Đối với các lô hàng có trị giá không quá 6.000 Euro, bất kỳ nhà xuất khẩu nào của EU cũng có quyền tự khai báo xuất xứ mà không bắt buộc phải đăng ký mã số REX.
• Nội dung lời khai xuất xứ của nhà xuất khẩu phải được thực hiện đúng theo quy định tại Hiệp định EVFTA và các văn bản hướng dẫn thi hành của Bộ Công Thương.

- Hướng dẫn kiểm tra, đối chiếu và xác minh mã số REX

• Cơ quan Hải quan các cấp thực hiện việc tra cứu, đối chiếu thông tin về mã số REX của nhà xuất khẩu EU trên hệ thống cơ sở dữ liệu điện tử chính thức của Ủy ban châu Âu (EC).
• Trường hợp thông tin tra cứu trên hệ thống khớp đúng với khai báo của doanh nghiệp và nội dung trên chứng từ tự chứng nhận xuất xứ, cơ quan Hải quan chấp nhận tính hợp lệ của chứng từ để áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt EVFTA.
• Đối với các trường hợp có sự khác biệt nhỏ không ảnh hưởng đến tính xác thực của xuất xứ hàng hóa, hoặc có nghi ngờ về tính hợp lệ của mã số REX, cơ quan Hải quan sẽ tiến hành thủ tục xác minh theo quy định hiện hành thay vì từ chối ngay lập tức.

- Xử lý vướng mắc về thời điểm phát hành chứng từ chứng nhận xuất xứ

• Chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa EVFTA phải được nộp cho cơ quan Hải quan trong thời hạn hiệu lực 12 tháng kể từ ngày phát hành tại nước xuất khẩu.
• Trường hợp chứng từ tự chứng nhận xuất xứ được phát hành sau ngày xuất khẩu hàng hóa (khai báo hồi tố), cơ quan Hải quan thực hiện kiểm tra các điều kiện thực tế của lô hàng và hồ sơ hải quan để đảm bảo tính đồng nhất và tính hợp pháp của giao dịch.

- Trách nhiệm thực hiện của cơ quan Hải quan và doanh nghiệp

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm phổ biến, chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện thống nhất theo hướng dẫn tại Công văn này, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thông quan hàng hóa của doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước.
• Doanh nghiệp nhập khẩu có trách nhiệm chủ động kiểm tra tính chính xác của chứng từ xuất xứ do đối tác EU cung cấp, khai báo đầy đủ thông tin trên tờ khai hải quan và lưu trữ hồ sơ chứng minh xuất xứ để phục vụ công tác kiểm tra sau thông quan khi có yêu cầu.