Công văn 1331/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2014 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho Cục Hải quan các tỉnh, thành phố nhằm thống nhất thực hiện các biện pháp xử lý nợ thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt và xử lý tiền thuế nộp thừa của người nộp thuế. Văn bản này đóng vai trò tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình áp dụng Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn thi hành trong lĩnh vực hải quan.

Phân loại và xử lý các khoản nợ thuế, tiền chậm nộp

Công văn hướng dẫn chi tiết việc rà soát, phân loại các khoản nợ thuế của doanh nghiệp để có biện pháp xử lý phù hợp với từng đối tượng cụ thể:

• Đối với nợ tiền thuế, tiền chậm nộp của doanh nghiệp giải thể, phá sản: Cơ quan hải quan tiến hành kiểm tra tình trạng pháp lý của doanh nghiệp. Trường hợp doanh nghiệp đã có quyết định giải thể hoặc tuyên bố phá sản của cơ quan có thẩm quyền, hải quan phối hợp với cơ quan thuế địa phương và các bên liên quan để thu hồi nợ thuế từ tài sản thanh lý. Nếu không còn tài sản để nộp thuế, thực hiện lập hồ sơ khoanh nợ hoặc xóa nợ thuế theo đúng quy định của pháp luật.
• Đối với nợ thuế của doanh nghiệp bỏ trốn, mất tích: Tiến hành xác minh thông tin tại địa chỉ đăng ký kinh doanh với cơ quan chính quyền địa phương và cơ quan thuế quản lý trực tiếp. Thực hiện phân loại vào nhóm nợ khó thu hồi và áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế theo quy định.
• Xử lý tiền chậm nộp thuế: Hướng dẫn cụ thể về các trường hợp được miễn, giảm hoặc không tính tiền chậm nộp do nguyên nhân khách quan, thiên tai, hỏa hoạn hoặc tai nạn bất ngờ mà doanh nghiệp không thể kiểm soát được.

Xử lý tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa

Việc hoàn trả hoặc bù trừ tiền thuế nộp thừa được thực hiện nghiêm ngặt nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế:

• Nguyên tắc bù trừ: Số tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa của người nộp thuế được ưu tiên bù trừ tự động hoặc theo đề nghị với số tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt còn nợ của các tờ khai hải quan khác tại cùng một Chi cục Hải quan hoặc các Chi cục Hải quan khác thuộc cùng một Cục Hải quan.
• Thủ tục hoàn trả: Trường hợp sau khi bù trừ mà vẫn còn tiền thuế nộp thừa, hoặc người nộp thuế không có khoản nợ nào khác, cơ quan hải quan thực hiện ban hành quyết định hoàn trả tiền thuế cho doanh nghiệp từ ngân sách nhà nước theo đúng thời hạn quy định.
• Hồ sơ đề nghị xử lý tiền thuế nộp thừa: Doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ văn bản đề nghị, các chứng từ nộp thuế liên quan và tờ khai hải quan để cơ quan hải quan có cơ sở đối chiếu, kiểm tra trên hệ thống dữ liệu kế toán thuế tập trung.

Trách nhiệm triển khai và giám sát của cơ quan hải quan

Để đảm bảo tính nghiêm minh và hiệu quả của công tác quản lý thuế, Tổng cục Hải quan yêu cầu:

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố: Chỉ đạo sát sao các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện rà soát định kỳ các khoản nợ thuế, không để xảy ra tình trạng nợ đọng kéo dài mà không có biện pháp xử lý hoặc cưỡng chế kịp thời.
• Tăng cường phối hợp liên ngành: Chủ động phối hợp với cơ quan Thuế nội địa, Sở Kế hoạch và Đầu tư, cơ quan Công an và chính quyền địa phương để xác minh thông tin doanh nghiệp, ngăn chặn hành vi tẩu tán tài sản trốn thuế.
• Báo cáo định kỳ: Tổng hợp số liệu nợ thuế đã xử lý, các vướng mắc vượt thẩm quyền phát sinh trong quá trình thực hiện để kịp thời báo cáo Tổng cục Hải quan xem xét, giải quyết.