Công văn 1301/LĐTBXH-LĐTL do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng về việc thực hiện chế độ phụ cấp lưu động cho người lao động. Văn bản này giải quyết các vướng mắc của doanh nghiệp và cơ quan chi trả trong việc xác định đối tượng, mức hưởng và phương thức hạch toán khoản phụ cấp đặc thù này.

Đối tượng được áp dụng chế độ phụ cấp lưu động

Theo hướng dẫn của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, phụ cấp lưu động được áp dụng đối với các đối tượng cụ thể sau:

• Người lao động làm việc theo chế độ hợp đồng lao động trong các doanh nghiệp, tổ chức có tính chất công việc thường xuyên phải thay đổi địa điểm làm việc và nơi ở sinh hoạt.
• Các ngành nghề đặc thù thường xuyên di động như: xây dựng công trình (giao thông, thủy lợi, điện lực), khảo sát địa chất, đo đạc bản đồ, tìm kiếm thăm dò khoáng sản, lâm nghiệp và các công việc khảo sát, thiết kế có tính chất lưu động tương tự.
• Cán bộ, công nhân viên thuộc các doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ hoặc các đơn vị sự nghiệp có thu thực hiện chế độ tiền lương theo quy định chung của Nhà nước.

Nguyên tắc xác định mức hưởng phụ cấp lưu động

Việc xác định và chi trả phụ cấp lưu động phải tuân thủ các nguyên tắc pháp lý chặt chẽ:

• Mức phụ cấp lưu động được tính toán dựa trên các hệ số quy định (thông thường gồm các mức hệ số như 0,2; 0,4; 0,6) nhân với mức lương cơ sở do Nhà nước quy định tại thời điểm hưởng.
• Mức hệ số cụ thể áp dụng cho người lao động phụ thuộc vào mức độ di động thường xuyên, tính chất khó khăn của địa bàn hoạt động và điều kiện sinh hoạt tạm thời tại các công trường, địa điểm làm việc mới.
• Khoản phụ cấp này được tính trả theo số ngày thực tế làm việc lưu động của người lao động trong tháng và được chi trả cùng kỳ lương hàng tháng.
• Phụ cấp lưu động là khoản phụ cấp bù đắp các chi phí sinh hoạt tăng thêm do phải thay đổi nơi ở thường xuyên, do đó không được dùng để tính đóng các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp theo quy định pháp luật về bảo hiểm.

Trách nhiệm triển khai của doanh nghiệp và người sử dụng lao động

Để đảm bảo tính minh bạch và quyền lợi hợp pháp cho người lao động, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội yêu cầu các đơn vị sử dụng lao động thực hiện các nội dung sau:

• Tiến hành rà soát, phân loại và lập danh mục các chức danh, vị trí công việc thực tế tại đơn vị đáp ứng đầy đủ các tiêu chí của lao động lưu động.
• Xây dựng quy chế chi trả phụ cấp lưu động cụ thể, đưa vào quy chế trả lương, thưởng của doanh nghiệp sau khi đã tham khảo ý kiến của Ban chấp hành công đoàn cơ sở tại đơn vị.
• Hạch toán chi phí chi trả phụ cấp lưu động vào chi phí sản xuất, kinh doanh hợp lý của doanh nghiệp theo đúng quy định của pháp luật về thuế và tài chính.
• Nghiêm cấm việc chi trả sai đối tượng, lạm dụng chính sách để trục lợi hoặc cắt giảm các quyền lợi hợp pháp khác của người lao động khi thực hiện chế độ phụ cấp này.