Tổng quan về Công văn 1287/BKHCN-ĐTG năm 2020

Công văn 1287/BKHCN-ĐTG được Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết và tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện Quyết định số 18/2019/QĐ-TTg ngày 19/04/2019 của Thủ tướng Chính phủ quy định việc nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất áp dụng pháp luật giữa cơ quan hải quan, doanh nghiệp nhập khẩu và các tổ chức giám định được chỉ định.

1. Hướng dẫn về phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Công văn làm rõ các trường hợp áp dụng và loại trừ đối với máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng khi nhập khẩu vào Việt Nam:

• Máy móc, thiết bị thuộc các chương 84 và 85 của Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam là đối tượng điều chỉnh chính của Quyết định 18/2019/QĐ-TTg.
• Các trường hợp không thuộc phạm vi điều chỉnh bao gồm: hàng hóa tạm nhập tái xuất, chuyển khẩu, quá cảnh; hàng hóa nhập khẩu để gia công cho thương nhân nước ngoài; hàng hóa phục vụ nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ không đưa vào sản xuất thương mại.
• Làm rõ việc áp dụng đối với các linh kiện, phụ tùng thay thế đã qua sử dụng đi kèm hoặc nhập khẩu độc lập để sửa chữa, bảo dưỡng thiết bị hiện có.

2. Phương pháp xác định tuổi của thiết bị đã qua sử dụng

Tuổi thiết bị là một trong những tiêu chí quyết định việc cho phép nhập khẩu. Công văn 1287/BKHCN-ĐTG hướng dẫn cụ thể cách tính toán và xác định:

• Tuổi thiết bị (tính theo năm) được xác định bằng năm nhập khẩu trừ đi năm sản xuất.
• Năm sản xuất được căn cứ trên nhãn mác hàng hóa, tài liệu kỹ thuật kèm theo thiết bị hoặc chứng thư giám định của tổ chức giám định được chỉ định.
• Đối với các trường hợp không thể xác định được năm sản xuất bằng mắt thường hoặc tài liệu thông thường, doanh nghiệp phải thực hiện giám định thông qua tổ chức giám định được Bộ Khoa học và Công nghệ thừa nhận hoặc chỉ định.
• Quy định cụ thể về giới hạn tuổi thiết bị đối với từng lĩnh vực sản xuất cụ thể (thông thường không quá 10 năm, một số lĩnh vực đặc thù có thể khác biệt theo quy định tại Phụ lục của Quyết định 18/2019/QĐ-TTg).

3. Quy định về hồ sơ, thủ tục nhập khẩu và thông quan

Để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo kiểm soát chặt chẽ, công văn hướng dẫn chi tiết quy trình thủ tục hải quan:

• Doanh nghiệp phải nộp đầy đủ hồ sơ nhập khẩu theo quy định của pháp luật hải quan và các tài liệu chứng minh tuổi thiết bị, tiêu chuẩn kỹ thuật theo Quyết định 18/2019/QĐ-TTg.
• Trường hợp hồ sơ chưa đủ cơ sở để xác định tính hợp lệ, cơ quan hải quan sẽ cho phép doanh nghiệp đưa hàng về bảo quản để thực hiện giám định theo quy định của pháp luật về hải quan.
• Doanh nghiệp có trách nhiệm phối hợp với tổ chức giám định để thực hiện việc giám định tại địa điểm bảo quản và nộp chứng thư giám định cho cơ quan hải quan trong thời hạn quy định để hoàn thành thủ tục thông quan.

4. Hoạt động của các tổ chức giám định được chỉ định

Công văn đưa ra các yêu cầu và hướng dẫn đối với các tổ chức thực hiện việc giám định máy móc, thiết bị đã qua sử dụng:

• Tổ chức giám định phải được Bộ Khoa học và Công nghệ chỉ định hoặc thừa nhận theo quy định tại Quyết định 18/2019/QĐ-TTg.
• Chứng thư giám định phải thể hiện rõ ràng, trung thực các nội dung về: năm sản xuất, tình trạng kỹ thuật, sự phù hợp với các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia của Việt Nam hoặc tiêu chuẩn của các nước G7, Hàn Quốc về an toàn, tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường.
• Tổ chức giám định phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả giám định do mình cung cấp.

5. Cơ chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước

Nhằm đảm bảo hiệu quả thực thi, công văn nhấn mạnh sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan:

• Sự phối hợp giữa Tổng cục Hải quan (Bộ Tài chính) và Bộ Khoa học và Công nghệ trong việc chia sẻ thông tin, dữ liệu về các lô hàng máy móc, thiết bị đã qua sử dụng nhập khẩu.
• Xử lý nghiêm các trường hợp gian lận thương mại, giả mạo hồ sơ, tài liệu hoặc nhập khẩu thiết bị không đúng tiêu chuẩn, quá tuổi quy định nhằm biến Việt Nam thành bãi thải công nghệ.
• Hướng dẫn giải quyết các vướng mắc phát sinh đột xuất thông qua đầu mối tiếp nhận của Bộ Khoa học và Công nghệ (Vụ Đánh giá, Thẩm định và Giám định Công nghệ).