Công văn 1281/GSQL-GQ1 năm 2018 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc thể hiện thông tin trên vận tải đơn (Bill of Lading - B/L) đối với hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam. Văn bản này đóng vai trò định hướng cho các Chi cục Hải quan địa phương và doanh nghiệp xuất nhập khẩu trong việc áp dụng thống nhất các quy định pháp luật hải quan và thông lệ quốc tế.

- Quy định về thông tin người nhận hàng (Consignee) trên vận tải đơn

• Sự phù hợp với thông lệ quốc tế: Công văn làm rõ rằng thông tin về người nhận hàng trên vận tải đơn phải tuân thủ các quy định của Bộ luật Hàng hải Việt Nam và thông lệ thương mại quốc tế. Việc vận tải đơn ghi người nhận hàng là "To order" (theo lệnh của một cơ quan, tổ chức hoặc ngân hàng) hoặc ghi tên ngân hàng phát hành L/C (Thư tín dụng) là hoàn toàn hợp lệ và được chấp nhận trong quá trình làm thủ tục hải quan.
• Thủ tục đối với vận tải đơn ký hậu: Đối với các trường hợp vận tải đơn ghi "To order" hoặc ghi tên ngân hàng, khi tiến hành thông quan, người khai hải quan phải xuất trình vận tải đơn đã được ký hậu (endorsement) theo đúng quy định của pháp luật để chứng minh quyền sở hữu hợp pháp đối với lô hàng nhập khẩu.

- Sự thống nhất thông tin giữa vận tải đơn và tờ khai hải quan

• Nguyên tắc đối chiếu thông tin: Cơ quan hải quan thực hiện đối chiếu thông tin về người nhận hàng trên vận tải đơn với người nhập khẩu trên tờ khai hải quan để đảm bảo tính đồng nhất và tính hợp pháp của đối tượng thực hiện thủ tục.
• Xử lý trường hợp chuyển nhượng lô hàng: Trong trường hợp lô hàng được chuyển nhượng giữa các bên trong quá trình vận chuyển (dẫn đến sự khác biệt giữa người nhận hàng ban đầu trên vận tải đơn và người khai hải quan thực tế), doanh nghiệp phải xuất trình đầy đủ các chứng từ thương mại hợp pháp chứng minh việc chuyển nhượng quyền sở hữu hàng hóa như hợp đồng mua bán, hóa đơn thương mại, và chứng từ ký hậu vận tải đơn.

- Yêu cầu quản lý thông tin để phòng ngừa rủi ro và gian lận thương mại

• Kiểm soát chặt chẽ thông tin Manifest: Công văn nhấn mạnh việc các hãng tàu và đại lý hãng tàu phải khai báo đầy đủ, chính xác thông tin trên bản khai hàng hóa (Manifest) trước khi tàu cập cảng. Thông tin này phải khớp với thông tin trên vận tải đơn nhằm phục vụ công tác phân tích, đánh giá rủi ro của cơ quan hải quan.
• Đặc thù đối với một số mặt hàng nhạy cảm: Đối với các mặt hàng có nguy cơ gian lận cao hoặc hàng hóa thuộc diện kiểm soát đặc biệt (như phế liệu nhập khẩu), thông tin về mã số thuế, địa chỉ của người nhận hàng thực tế phải được thể hiện rõ ràng, chi tiết trên vận tải đơn và hệ thống tiếp nhận thông tin hải quan để ngăn chặn tình trạng hàng hóa vô chủ hoặc doanh nghiệp không đủ điều kiện nhập khẩu trái phép.

- Ý nghĩa và hướng dẫn tổ chức thực hiện đối với cơ quan hải quan địa phương

• Thống nhất quy trình nghiệp vụ: Cục Giám sát quản lý về Hải quan yêu cầu các Cục Hải quan tỉnh, thành phố chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện thống nhất theo hướng dẫn, tránh việc tự ý đưa ra các yêu cầu gây khó khăn, phiền hà cho doanh nghiệp khi thông tin trên vận tải đơn đã tuân thủ đúng thông lệ quốc tế và quy định pháp luật.
• Tạo thuận lợi thương mại: Việc làm rõ các quy định về vận tải đơn giúp đẩy nhanh tiến độ thông quan hàng hóa, giảm thiểu chi phí lưu kho bãi cho doanh nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế.