Tóm tắt Công văn 127/TP-BTTP của Bộ Tư pháp về việc hướng dẫn triển khai thực hiện Pháp lệnh Giám định tư pháp

Công văn 127/TP-BTTP do Bộ Tư pháp ban hành đóng vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn, đôn đốc và thống nhất nhận thức cũng như cách thức triển khai thực hiện Pháp lệnh Giám định tư pháp trên phạm vi cả nước. Văn bản này tập trung vào việc làm rõ các quy định mang tính nền tảng, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho hoạt động giám định tư pháp đi vào nề nếp, hiệu quả và đúng pháp luật.

- Mục đích và ý nghĩa của việc ban hành Công văn 127/TP-BTTP

• Thống nhất nhận thức của các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan về vai trò, vị trí của hoạt động giám định tư pháp trong hoạt động tố tụng.
• Kịp thời tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn ban đầu khi triển khai áp dụng các quy định mới của Pháp lệnh Giám định tư pháp.
• Tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với công tác giám định tư pháp, đồng thời nâng cao chất lượng hoạt động bổ trợ tư pháp phục vụ cho công tác xét xử và giải quyết vụ án.

- Nội dung hướng dẫn đối với Phần mở đầu và các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

Bộ Tư pháp đã đưa ra những chỉ dẫn cụ thể đối với các quy định mang tính nguyên tắc và định hướng tại các điều khoản đầu tiên của Pháp lệnh Giám định tư pháp, cụ thể như sau:

• Hướng dẫn về phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng (Điều 1): Xác định rõ phạm vi các hoạt động giám định được coi là giám định tư pháp, bao gồm giám định theo trưng cầu của cơ quan tiến hành tố tụng hoặc người tiến hành tố tụng. Công văn nhấn mạnh việc phân biệt rõ giữa giám định tư pháp trong tố tụng và các hoạt động giám định kỹ thuật, chuyên môn thông thường khác trong đời sống xã hội.
• Làm rõ khái niệm và bản chất của giám định tư pháp (Điều 2): Khẳng định giám định tư pháp là hoạt động sử dụng kiến thức, phương tiện, phương pháp khoa học, kỹ thuật, nghiệp vụ để kết luận về những vấn đề chuyên môn có liên quan đến hoạt động khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án hình sự, giải quyết vụ án hành chính, vụ việc dân sự.
• Quán triệt các nguyên tắc hoạt động giám định tư pháp (Điều 3): Hướng dẫn thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc cốt lõi bao gồm: tuân thủ pháp luật; khách quan, trung thực, chính xác; chỉ kết luận về những vấn đề thuộc phạm vi chuyên môn được trưng cầu, yêu cầu; và chịu trách nhiệm cá nhân trước pháp luật về kết luận giám định. Bộ Tư pháp yêu cầu các tổ chức giám định và giám định viên phải tuyệt đối giữ vững tính độc lập chuyên môn, không chịu sự can thiệp áp đặt từ bất kỳ cơ quan, cá nhân nào.
• Chính sách của Nhà nước và công tác quản lý nhà nước về giám định tư pháp (Điều 4): Hướng dẫn về việc xây dựng, củng cố hệ thống tổ chức giám định tư pháp công lập và khuyến khích xã hội hóa đối với một số lĩnh vực giám định phù hợp. Đồng thời, xác định rõ trách nhiệm phối hợp giữa Bộ Tư pháp, các bộ, ngành chủ quản và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong việc quản lý, đào tạo, bồi dưỡng và bảo đảm điều kiện hoạt động cho đội ngũ giám định viên tư pháp.

- Định hướng triển khai thực hiện trong thời gian tiếp theo

• Các địa phương và bộ, ngành cần khẩn trương rà soát, hệ thống hóa các quy định hiện hành để sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới các văn bản hướng dẫn chuyên ngành phù hợp với tinh thần của Pháp lệnh.
• Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến sâu rộng nội dung của Pháp lệnh Giám định tư pháp và các văn bản hướng dẫn thi hành đến toàn thể cán bộ, công chức trong các cơ quan tư pháp, bổ trợ tư pháp và các tổ chức chuyên môn.
• Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra tình hình tổ chức và hoạt động giám định tư pháp nhằm kịp thời phát hiện, chấn chỉnh các sai phạm, nâng cao chất lượng bản kết luận giám định phục vụ đắc lực cho công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm và giải quyết tranh chấp pháp lý.