Tóm tắt Công văn 1255/TCHQ-KTSTQ về áp dụng thí điểm chế độ doanh nghiệp ưu tiên

Công văn 1255/TCHQ-KTSTQ do Tổng cục Hải quan ban hành hướng dẫn về việc triển khai thí điểm chế độ doanh nghiệp ưu tiên (AEO) trong lĩnh vực hải quan. Đây là bước đi quan trọng nhằm tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động xuất nhập khẩu, giảm thời gian thông quan và nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp đáp ứng đủ điều kiện.

Mục tiêu của việc áp dụng thí điểm chế độ doanh nghiệp ưu tiên

Việc thí điểm chế độ doanh nghiệp ưu tiên hướng tới các mục tiêu cốt lõi sau:

• Từng bước nội luật hóa các chuẩn mực quốc tế về tạo thuận lợi thương mại và an ninh chuỗi cung ứng theo Khung tiêu chuẩn SAFE của Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO).
• Rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa, giảm chi phí logistics cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu có quá trình chấp hành tốt pháp luật.
• Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan thông qua việc chuyển từ kiểm tra trong thông quan sang quản lý rủi ro và kiểm tra sau thông quan.

Tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp tham gia thí điểm

Để được xem xét áp dụng thí điểm chế độ doanh nghiệp ưu tiên, doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện nghiêm ngặt bao gồm:

• Tính tuân thủ pháp luật: Doanh nghiệp không có hành vi vi phạm nghiêm trọng pháp luật về thuế và hải quan trong thời gian quy định trước khi nộp đơn đề nghị.
• Kim ngạch xuất nhập khẩu: Đạt mức kim ngạch tối thiểu theo quy định của Tổng cục Hải quan đối với từng loại hình doanh nghiệp cụ thể.
• Hệ thống kiểm soát nội bộ: Có hệ thống quản lý, kiểm soát nội bộ hiệu quả; thực hiện ghi chép và lưu trữ hồ sơ chứng từ kế toán, hải quan rõ ràng, minh bạch.
• Thực hiện thủ tục hải quan điện tử: Áp dụng đầy đủ các chương trình hải quan điện tử và thực hiện nộp thuế điện tử.

Các chế độ ưu tiên áp dụng cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp được công nhận là doanh nghiệp ưu tiên trong giai đoạn thí điểm sẽ được hưởng các đặc quyền sau:

• Miễn kiểm tra hồ sơ và kiểm tra thực tế hàng hóa: Hàng hóa xuất nhập khẩu của doanh nghiệp được hệ thống tự động thông quan, trừ trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật rõ ràng hoặc kiểm tra ngẫu nhiên theo quy định.
• Ưu tiên khi thực hiện thủ tục hải quan: Được bố trí khu vực làm thủ tục riêng, ưu tiên tiếp nhận và xử lý hồ sơ nhanh chóng, giảm thiểu thời gian chờ đợi.
• Chế độ thông quan bằng tờ khai chưa hoàn chỉnh: Cho phép doanh nghiệp nộp tờ khai hải quan chưa hoàn chỉnh hoặc chứng từ thay thế để thông quan trước, hoàn thiện hồ sơ sau trong thời hạn quy định.
• Ưu tiên trong thủ tục thuế: Được áp dụng chế độ hoàn thuế trước, kiểm tra sau; được áp dụng các chính sách bảo lãnh thuế linh hoạt theo quy định.
• Miễn kiểm tra sau thông quan: Không bị kiểm tra sau thông quan tại trụ sở doanh nghiệp, trừ trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật cụ thể.

Trách nhiệm của các bên trong quá trình thí điểm

Để duy trì chế độ ưu tiên, cả doanh nghiệp và cơ quan hải quan đều phải thực hiện các trách nhiệm cụ thể:

• Đối với doanh nghiệp: Phải duy trì liên tục các điều kiện ưu tiên; chủ động báo cáo cơ quan hải quan khi có sự thay đổi về cơ cấu tổ chức, quy trình sản xuất hoặc các sự cố ảnh hưởng đến an ninh chuỗi cung ứng.
• Đối với cơ quan hải quan: Tổ chức theo dõi, đánh giá định kỳ việc tuân thủ của doanh nghiệp; hỗ trợ giải quyết kịp thời các vướng mắc phát sinh trong quá trình thông quan; thực hiện đình chỉ hoặc thu hồi quyết định công nhận nếu doanh nghiệp không còn đáp ứng đủ điều kiện.