Tổng quan về Công văn 118/BXD-KTXD

Công văn 118/BXD-KTXD do Bộ Xây dựng ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc thực tế liên quan đến công tác thanh toán và quyết toán hợp đồng xây dựng. Văn bản này đóng vai trò làm cơ sở pháp lý định hướng cho các chủ đầu tư, nhà thầu, cũng như các cơ quan thanh tra, kiểm toán trong việc áp dụng đúng các quy định của pháp luật về quản lý chi phí đầu tư xây dựng.

Nguyên tắc thanh toán hợp đồng xây dựng

Theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng, việc thanh toán hợp đồng xây dựng phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc cốt lõi sau:

• Việc thanh toán phải căn cứ vào các điều khoản thỏa thuận cụ thể trong hợp đồng xây dựng đã được ký kết hợp pháp giữa các bên và phù hợp với quy định của pháp luật áp dụng cho hợp đồng tại thời điểm ký kết.
• Nội dung và phương thức thanh toán phải tương thích với từng loại hình hợp đồng cụ thể, bao gồm hợp đồng trọn gói, hợp đồng theo đơn giá cố định, hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh hoặc hợp đồng theo thời gian.
• Các bên tham gia hợp đồng có trách nhiệm thực hiện đúng các thỏa thuận về tạm ứng, thu hồi tạm ứng, hồ sơ thanh toán, số lần thanh toán và thời hạn thanh toán được quy định chi tiết trong điều khoản hợp đồng.

Quy định và hướng dẫn về quyết toán hợp đồng xây dựng

Công tác quyết toán hợp đồng xây dựng là cơ sở pháp lý để xác định giá trị tài chính cuối cùng mà chủ đầu tư có trách nhiệm thanh toán cho nhà thầu sau khi hoàn thành công trình. Bộ Xây dựng hướng dẫn chi tiết cho từng loại hợp đồng:

• Đối với hợp đồng trọn gói: Việc quyết toán được thực hiện theo đúng giá hợp đồng đã ký kết và các khoản điều chỉnh, phát sinh (nếu có) được quy định rõ trong hợp đồng. Không tiến hành đo vẽ, tính toán lại khối lượng thực tế hoàn thành đối với các công việc nằm trong phạm vi thiết kế và công việc đã thỏa thuận trong hợp đồng.
• Đối với hợp đồng theo đơn giá cố định và đơn giá điều chỉnh: Giá trị quyết toán được xác định trên cơ sở khối lượng công việc thực tế hoàn thành đã được nghiệm thu đạt chất lượng và đơn giá tương ứng quy định trong hợp đồng hoặc đơn giá đã được điều chỉnh theo đúng thỏa thuận pháp lý.
• Hồ sơ quyết toán hợp đồng: Phải đảm bảo tính pháp lý và đầy đủ các tài liệu như biên bản nghiệm thu hoàn thành toàn bộ công việc, bản vẽ hoàn công, bảng tính giá trị quyết toán hợp đồng xây dựng và các văn bản thỏa thuận điều chỉnh, bổ sung (nếu có).

Xử lý khối lượng phát sinh và điều chỉnh giá hợp đồng

Trong quá trình thực hiện dự án, việc phát sinh khối lượng ngoài hợp đồng hoặc điều chỉnh giá cần được xử lý chặt chẽ:

• Mọi sự thay đổi, bổ sung khối lượng công việc ngoài phạm vi hợp đồng đã ký phải được các bên bàn bạc thống nhất và ký kết phụ lục hợp đồng trước khi triển khai thực hiện thực tế.
• Việc điều chỉnh đơn giá và giá hợp đồng chỉ được thực hiện trong các trường hợp được pháp luật về hợp đồng xây dựng cho phép và được các bên thỏa thuận rõ ràng trong nội dung hợp đồng.
• Các bên cần phân định rõ trách nhiệm đối với các chi phí phát sinh do lỗi chủ quan hoặc khách quan của mỗi bên để làm cơ sở thực hiện thanh, quyết toán chính xác, tránh thất thoát ngân sách nhà nước.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Hướng dẫn tại Công văn 118/BXD-KTXD giúp tháo gỡ các điểm nghẽn, vướng mắc kéo dài trong việc giải ngân vốn đầu tư công và vốn xây dựng nói chung. Việc áp dụng đúng tinh thần hướng dẫn này giúp hạn chế tối đa các tranh chấp hợp đồng không đáng có giữa chủ đầu tư và nhà thầu, đồng thời tạo hành lang pháp lý minh bạch cho công tác quyết toán dự án hoàn thành.