Tổng quan về Công văn 1168/TCHQ-GSQL

Công văn 1168/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc sử dụng hóa đơn bán hàng của doanh nghiệp chế xuất (DNCX) khi thực hiện hoạt động bán hàng hóa vào nội địa hoặc xuất khẩu. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương trong việc áp dụng quy định về hóa đơn điện tử theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Thông tư 78/2021/TT-BTC.

Quy định về loại hóa đơn áp dụng đối với Doanh nghiệp chế xuất

Theo nội dung hướng dẫn tại Công văn, việc xác định loại hóa đơn đối với doanh nghiệp chế xuất được thực hiện thống nhất theo các nguyên tắc sau:

• DNCX khi thực hiện mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ với nội địa hoặc với các doanh nghiệp khác trong khu phi thuế quan phải sử dụng hóa đơn bán hàng thay vì hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT).
• Trên hóa đơn bán hàng của DNCX phải thể hiện rõ dòng chữ "Dành cho tổ chức, cá nhân trong khu phi thuế quan" theo đúng mẫu quy định tại Nghị định 123/2020/NĐ-CP.
• Trường hợp DNCX xuất khẩu hàng hóa ra nước ngoài thì sử dụng hóa đơn thương mại (commercial invoice) để làm thủ tục hải quan, phù hợp với thông lệ thương mại quốc tế và pháp luật hải quan.

Thủ tục hải quan và việc nộp hóa đơn khi làm thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ

Một trong những vướng mắc lớn nhất được giải quyết tại Công văn 1168/TCHQ-GSQL là thời điểm phát hành hóa đơn và việc nộp hóa đơn trong bộ hồ sơ hải quan đối với loại hình xuất nhập khẩu tại chỗ:

• Khi thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ, người khai hải quan phải nộp hóa đơn bán hàng hoặc hóa đơn giá trị gia tăng (bản chụp) thông qua hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan.
• Thời điểm lập hóa đơn điện tử đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ được thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế và hóa đơn (sau khi hoàn thành thủ tục giao nhận hàng hóa).
• Cơ quan hải quan chấp nhận việc người khai hải quan nộp hóa đơn được lập sau thời điểm đăng ký tờ khai hải quan xuất khẩu tại chỗ, nhưng phải đảm bảo hóa đơn được phát hành đúng quy định và xuất trình khi cơ quan hải quan yêu cầu kiểm tra.

Hướng dẫn xử lý các trường hợp vướng mắc cụ thể

Tổng cục Hải quan chỉ đạo các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất các nội dung sau để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp:

• Không bắt buộc doanh nghiệp phải xuất trình hóa đơn bán hàng ngay tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan nếu hệ thống hóa đơn điện tử của Tổng cục Thuế chưa kịp thời đồng bộ dữ liệu hoặc doanh nghiệp chưa thể phát hành hóa đơn ngay do đặc thù giao nhận hàng hóa.
• Tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan và thanh tra chuyên ngành để kiểm soát tính hợp pháp, hợp lệ của hóa đơn bán hàng do DNCX phát hành, tránh việc lợi dụng chính sách để gian lận thuế.
• Yêu cầu các doanh nghiệp chế xuất chủ động chuyển đổi sang sử dụng hóa đơn điện tử theo lộ trình của cơ quan thuế để đảm bảo tính liên thông dữ liệu giữa cơ quan Hải quan và cơ quan Thuế.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 1168/TCHQ-GSQL mang lại nhiều tác động tích cực đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp chế xuất và đối tác nội địa:

• Giúp làm rõ quy trình phối hợp giữa pháp luật hải quan và pháp luật thuế về hóa đơn điện tử, giảm thiểu rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp trong quá trình thông quan.
• Tạo cơ chế thông thoáng cho hoạt động xuất nhập khẩu tại chỗ, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và chi phí tuân thủ thủ tục hành chính.
• Đảm bảo sự đồng bộ, thống nhất trong việc áp dụng pháp luật của các chi cục hải quan trên toàn quốc, tránh tình trạng áp dụng thiếu nhất quán gây khó khăn cho doanh nghiệp.