Giới thiệu chung về Công văn 116/BXD-KHCN năm 2023

Công văn 116/BXD-KHCN được Bộ Xây dựng ban hành năm 2023 nhằm giải quyết kiến nghị và đưa ra ý kiến chuyên môn về việc áp dụng mô hình thiết kế cấp dẻo thấp cùng hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan cho dự án Tổ hợp trung tâm thương mại, vui chơi giải trí, khách sạn 5 sao và văn phòng cho thuê. Đây là dự án trọng điểm phục vụ công tác chỉnh trang đô thị tại khu vực chợ Sắt, đòi hỏi các giải pháp kỹ thuật đồng bộ, tiên tiến và bảo đảm an toàn chịu lực tuyệt đối.

Nội dung trọng tâm và phạm vi áp dụng của văn bản

Văn bản tập trung hướng dẫn các khía cạnh pháp lý và kỹ thuật liên quan đến việc lựa chọn giải pháp thiết kế kết cấu kháng chấn cho công trình quy mô lớn. Các nội dung cốt lõi bao gồm:

• Đối tượng áp dụng: Dự án Tổ hợp trung tâm thương mại, vui chơi giải trí, khách sạn 5 sao và văn phòng cho thuê tại khu vực chợ Sắt.
• Nội dung kiến nghị: Xem xét, chấp thuận áp dụng mô hình thiết kế cấp dẻo thấp (low ductility) cho kết cấu bê tông cốt thép chịu tải trọng động đất, kết hợp với việc lựa chọn hệ thống tiêu chuẩn thiết kế nước ngoài hoặc tiêu chuẩn chuyên ngành phù hợp.
• Cơ quan tham mưu: Bộ Xây dựng (trực tiếp là Vụ Khoa học Công nghệ và Môi trường) đóng vai trò hướng dẫn kỹ thuật dựa trên hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành.

Phân tích quy định về áp dụng mô hình cấp dẻo thấp trong thiết kế kháng chấn

Việc đề xuất áp dụng mô hình cấp dẻo thấp đối với công trình cao tầng tại khu vực chợ Sắt cần phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn chịu lực và phòng chống thiên tai. Bộ Xây dựng đưa ra các định hướng phân tích kỹ thuật như sau:

• Đánh giá mức độ rủi ro địa chấn: Thiết kế kháng chấn theo mô hình cấp dẻo thấp yêu cầu chủ đầu tư và đơn vị tư vấn phải xác định chính xác gia tốc nền thiết kế tại khu vực xây dựng theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 02:2022/BXD về Số liệu điều kiện tự nhiên dùng trong xây dựng.
• Điều kiện áp dụng cấp dẻo thấp: Việc áp dụng cấp dẻo thấp chỉ được chấp thuận khi hệ kết cấu của công trình đáp ứng đầy đủ các điều kiện biên về chiều cao, cấu trúc hình học và khả năng hấp thụ năng lượng địa chấn theo quy định của TCVN 9386:2012 về Thiết kế công trình chịu động đất.
• Yêu cầu về tính toán và mô phỏng: Đơn vị thiết kế phải thực hiện các bước tính toán kiểm tra chi tiết, chứng minh rằng hệ kết cấu dưới tác động của động đất cực hạn vẫn đảm bảo an toàn mạng sống và không xảy ra sụp đổ cục bộ hoặc toàn bộ.

Quy định về việc lựa chọn và áp dụng tiêu chuẩn xây dựng

Bộ Xây dựng hướng dẫn nguyên tắc áp dụng tiêu chuẩn quốc tế và tiêu chuẩn nước ngoài cho dự án nhằm đảm bảo tính đồng bộ và tính pháp lý:

• Tính đồng bộ của hệ thống tiêu chuẩn: Khi áp dụng tiêu chuẩn nước ngoài, chủ đầu tư phải đảm bảo tính đồng bộ từ khâu khảo sát, tính toán tải trọng, thiết kế kết cấu cho đến khâu nghiệm thu, thi công. Không được áp dụng tùy tiện, cắt ghép các điều khoản giữa các hệ thống tiêu chuẩn khác nhau gây mất an toàn hệ thống.
• Thủ tục phê duyệt tiêu chuẩn nước ngoài: Chủ đầu tư có trách nhiệm trình cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định và phê duyệt danh mục tiêu chuẩn nước ngoài áp dụng cho dự án theo đúng quy định tại Luật Xây dựng và các văn bản hướng dẫn thi hành.
• Ưu tiên tiêu chuẩn quốc gia: Trong mọi trường hợp, các chỉ tiêu kỹ thuật cốt lõi phải không được thấp hơn các yêu cầu tối thiểu quy định tại các Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) của Việt Nam.

Trách nhiệm của các bên liên quan trong quá trình triển khai

Để đảm bảo chất lượng công trình và an toàn cho cộng đồng, văn bản xác định rõ vai trò và trách nhiệm của từng chủ thể:

• Chủ đầu tư dự án: Chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về tính chính xác của số liệu đầu vào, tính an toàn của giải pháp thiết kế được lựa chọn và việc tổ chức thi công, giám sát theo đúng hồ sơ thiết kế đã được phê duyệt.
• Đơn vị tư vấn thiết kế và thẩm tra: Phải có đủ năng lực hoạt động xây dựng phù hợp với cấp công trình; thực hiện tính toán độc lập, thẩm tra kỹ lưỡng giải pháp mô hình cấp dẻo thấp trước khi trình cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
• Cơ quan chuyên môn về xây dựng tại địa phương: Phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng trong quá trình kiểm tra, giám sát công tác thiết kế, thi công nhằm đảm bảo dự án thực hiện đúng mục tiêu chỉnh trang đô thị và an toàn bền vững.