Tóm tắt Công văn 1108/TCT-CS năm 2015 về chính sách thuế thu nhập cá nhân và thu nhập doanh nghiệp

Công văn 1108/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành hướng dẫn chi tiết về chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với các khoản chi phí mua bảo hiểm cho người lao động. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp doanh nghiệp xác định đúng chi phí được trừ và nghĩa vụ thuế của người lao động đối với các khoản phúc lợi liên quan đến bảo hiểm.

1. Chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với khoản chi mua bảo hiểm

Theo hướng dẫn của Tổng cục Thuế, các khoản chi mua bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm hưu trí tự nguyện cho người lao động được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

• Điều kiện về hồ sơ và chứng từ: Khoản chi phải có đầy đủ hóa đơn, chứng từ thanh toán hợp pháp theo quy định của pháp luật.
• Quy định cụ thể trong quy chế nội bộ: Mức chi và điều kiện thụ hưởng bảo hiểm phải được ghi nhận cụ thể tại một trong các hồ sơ của doanh nghiệp bao gồm: Hợp đồng lao động; Thỏa ước lao động tập thể; Quy chế tài chính của Công ty, Tổng công ty, Tập đoàn; hoặc Quy chế thưởng do Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc quyết định theo quy chế tài chính của doanh nghiệp.
• Giới hạn mức chi được trừ: Doanh nghiệp cần lưu ý mức chi phí mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ cho người lao động được trừ không được vượt quá mức trần quy định của pháp luật thuế tại thời điểm áp dụng (mức khống chế theo quy định tại thời điểm ban hành công văn là không quá 01 triệu đồng/tháng/người). Phần chi vượt mức trần này sẽ bị loại khỏi chi phí hợp lý khi quyết toán thuế TNDN.

2. Chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với khoản phí bảo hiểm

Công văn 1108/TCT-CS phân định rõ nghĩa vụ thuế TNCN của người lao động dựa trên tính chất tích lũy của loại hình bảo hiểm do người sử dụng lao động mua hộ:

• Đối với bảo hiểm có tích lũy về phí bảo hiểm: Trường hợp doanh nghiệp mua cho người lao động sản phẩm bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm không bắt buộc khác có tích lũy về phí bảo hiểm (kể cả mua của các doanh nghiệp bảo hiểm không thành lập và hoạt động tại Việt Nam nhưng được phép bán bảo hiểm tại Việt Nam), thì khoản tiền phí bảo hiểm này được tính vào thu nhập chịu thuế TNCN của người lao động.
• Thời điểm xác định thu nhập chịu thuế: Thu nhập chịu thuế TNCN được xác định tại thời điểm doanh nghiệp đóng phí bảo hiểm hoặc mua bảo hiểm cho người lao động.
• Trách nhiệm khấu trừ thuế: Doanh nghiệp bảo hiểm hoặc doanh nghiệp mua bảo hiểm có trách nhiệm khấu trừ thuế TNCN theo tỷ lệ quy định trước khi thực hiện chi trả hoặc tích lũy phí bảo hiểm cho người lao động theo hướng dẫn của Bộ Tài chính.
• Đối với bảo hiểm không tích lũy về phí bảo hiểm: Các khoản chi mua bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm tai nạn con người khác không có tích lũy về phí bảo hiểm (người lao động chỉ nhận được tiền bồi thường từ cơ quan bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm, không nhận lại tiền phí đã đóng sau khi hết hạn hợp đồng) thì không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN của người lao động.

3. Những lưu ý quan trọng dành cho doanh nghiệp khi áp dụng

Để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật và tối ưu hóa lợi ích hợp pháp cho cả doanh nghiệp và người lao động, doanh nghiệp cần chú ý:

• Chuẩn hóa hệ thống văn bản nội bộ: Cần rà soát và bổ sung kịp thời các điều khoản về việc mua bảo hiểm cho người lao động vào hợp đồng lao động hoặc quy chế tài chính để làm cơ sở giải trình với cơ quan thuế khi thanh tra, kiểm tra.
• Phân loại chính xác loại hình bảo hiểm: Doanh nghiệp phải phân biệt rõ ràng giữa bảo hiểm có tích lũy phí và không tích lũy phí để thực hiện kê khai, khấu trừ thuế TNCN chính xác, tránh việc bị truy thu và phạt chậm nộp thuế.
• Cập nhật các văn bản pháp luật liên quan: Doanh nghiệp cần đối chiếu hướng dẫn tại Công văn 1108/TCT-CS với các văn bản quy phạm pháp luật về thuế TNDN và TNCN hiện hành để áp dụng đúng các hạn mức khống chế và tỷ lệ khấu trừ mới nhất theo quy định của Bộ Tài chính.