Công văn 11/VPCP-KTTH năm 2015 do Văn phòng Chính phủ ban hành là văn bản quan trọng truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc giải quyết các vướng mắc liên quan đến chính sách thuế đối với hoạt động cho thuê tàu định hạn của các hãng tàu nước ngoài tại Việt Nam. Dưới đây là tóm tắt chi tiết các nội dung cốt lõi của văn bản này.

Bối cảnh và mục đích ban hành

Văn bản được ban hành nhằm tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp và thống nhất cách áp dụng chính sách thuế đối với hoạt động cho thuê tàu định hạn (time charter). Đây là hoạt động có tính chất đặc thù trong ngành hàng hải, kết hợp giữa việc cho thuê tài sản (phương tiện vận tải) và cung cấp dịch vụ vận hành đi kèm, dễ dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau về nghĩa vụ thuế nhà thầu nước ngoài (thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp).

Nội dung chỉ đạo cốt lõi về chính sách thuế

• Xác định bản chất dịch vụ để áp dụng thuế: Hoạt động cho thuê tàu định hạn của tổ chức nước ngoài cho doanh nghiệp Việt Nam được xác định là hoạt động cung cấp dịch vụ cho thuê phương tiện vận tải có kèm theo thủy thủ đoàn. Do đó, hoạt động này thuộc đối tượng chịu thuế nhà thầu nước ngoài (FCT) tại Việt Nam.
• Nghĩa vụ Thuế giá trị gia tăng (GTGT): Doanh nghiệp nước ngoài phát sinh doanh thu từ hoạt động cho thuê tàu định hạn phải thực hiện nghĩa vụ thuế GTGT theo quy định. Tỷ lệ phần trăm để tính thuế GTGT trên doanh thu được áp dụng theo quy định hiện hành đối với dịch vụ cho thuê phương tiện vận tải.
• Nghĩa vụ Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN): Thu nhập từ hoạt động cho thuê tàu định hạn của nhà thầu nước ngoài là thu nhập phát sinh tại Việt Nam, do đó phải chịu thuế TNDN. Tỷ lệ thuế TNDN được tính trên tỷ lệ phần trăm doanh thu tính thuế áp dụng cho hoạt động cho thuê phương tiện vận tải hoặc dịch vụ logistics liên quan.
• Phân biệt với dịch vụ vận tải quốc tế: Văn bản làm rõ việc phân biệt giữa hoạt động cho thuê tàu định hạn (chịu thuế dịch vụ) và hoạt động vận tải quốc tế thông thường (có thể được hưởng các ưu đãi thuế hoặc áp dụng mức thuế suất khác theo các Hiệp định tránh đánh thuế hai lần mà Việt Nam đã ký kết).

Trách nhiệm thực hiện của các cơ quan liên quan

• Bộ Tài chính: Có trách nhiệm hướng dẫn cụ thể cho các cơ quan thuế địa phương và doanh nghiệp thực hiện thống nhất chính sách thuế đối với hoạt động cho thuê tàu định hạn theo đúng tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, đảm bảo không thất thu ngân sách nhà nước đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
• Cơ quan thuế các cấp: Thực hiện rà soát, hướng dẫn các doanh nghiệp khai hải quan, doanh nghiệp logistics và các hãng tàu thực hiện kê khai, nộp thuế đúng quy định, tránh các tranh chấp pháp lý không đáng có phát sinh từ việc hiểu sai bản chất hợp đồng thuê tàu định hạn.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Công văn 11/VPCP-KTTH năm 2015 đã tạo ra hành lang pháp lý rõ ràng, giúp các doanh nghiệp vận tải biển trong và ngoài nước chủ động trong việc tính toán chi phí, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế với Nhà nước Việt Nam. Đồng thời, văn bản này cũng giúp minh bạch hóa môi trường đầu tư, kinh doanh trong lĩnh vực hàng hải và logistics tại Việt Nam.