Giới thiệu về Công văn 10654/CT-TTHT năm 2019

Công văn 10654/CT-TTHT do Cục Thuế thành phố Hồ Chí Minh ban hành hướng dẫn về chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với các khoản chi phí lãi vay phát sinh từ các khoản vay phục vụ cho hoạt động đầu tư. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các doanh nghiệp xác định đúng đắn các khoản chi phí được trừ và không được trừ khi tính thuế TNDN liên quan đến hoạt động đầu tư tài chính và đầu tư xây dựng cơ bản.

Các nội dung cốt lõi về chính sách thuế đối với khoản vay đầu tư

- Điều kiện khấu trừ chi phí lãi vay đối với khoản vay đầu tư vốn

• Doanh nghiệp phải hoàn thành việc góp đủ vốn điều lệ theo tiến độ ghi trong điều lệ của doanh nghiệp. Trường hợp doanh nghiệp chưa góp đủ vốn điều lệ, chi phí lãi vay tương ứng với phần vốn điều lệ còn thiếu sẽ không được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.
• Khoản vay phải có đầy đủ hồ sơ, chứng từ hợp pháp theo quy định của pháp luật, bao gồm hợp đồng vay vốn, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (đối với các giao dịch có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên) và chứng từ khấu trừ thuế (nếu có).
• Lãi suất tiền vay từ các đối tượng không phải là tổ chức tín dụng hoặc tổ chức kinh tế không được vượt quá 150% mức lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm vay.

- Vốn hóa chi phí lãi vay trong giai đoạn đầu tư xây dựng cơ bản

• Đối với các khoản vay phục vụ cho việc hình thành tài sản cố định hoặc đầu tư xây dựng cơ bản, chi phí lãi vay phát sinh trong giai đoạn đầu tư xây dựng (trước khi tài sản đi vào hoạt động) phải được ghi nhận vào giá trị của tài sản đó (vốn hóa chi phí lãi vay) theo quy định của Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 16 (VAS 16).
• Các khoản chi phí lãi vay đã được vốn hóa vào giá trị tài sản cố định sẽ được trích khấu hao và tính vào chi phí được trừ dần trong suốt thời gian sử dụng hữu ích của tài sản đó sau khi hoàn thành đưa vào sử dụng.
• Chi phí lãi vay phát sinh sau khi tài sản cố định đã bàn giao và đưa vào sử dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh mới được hạch toán trực tiếp vào chi phí tài chính trong kỳ và được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.

- Khống chế chi phí lãi vay đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết

• Trường hợp doanh nghiệp phát sinh khoản vay từ các bên liên kết hoặc có phát sinh giao dịch liên kết trong kỳ tính thuế, tổng chi phí lãi vay được trừ sẽ bị khống chế theo quy định về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết (áp dụng theo quy định tại Nghị định số 20/2017/NĐ-CP tại thời điểm năm 2019).
• Theo đó, tổng chi phí lãi vay phát sinh (sau khi trừ lãi tiền gửi và lãi cho vay) được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN không vượt quá 20% tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh cộng với chi phí lãi vay (sau khi trừ lãi tiền gửi và lãi cho vay) cộng chi phí khấu hao (EBITDA) trong kỳ của doanh nghiệp.
• Phần chi phí lãi vay vượt mức khống chế sẽ không được trừ khi tính thuế TNDN trong kỳ tính thuế đó.

Ý nghĩa pháp lý và lưu ý cho doanh nghiệp

Công văn 10654/CT-TTHT đưa ra những hướng dẫn cụ thể giúp doanh nghiệp phân định rõ ràng giữa chi phí lãi vay được hạch toán ngay vào chi phí trong kỳ và chi phí lãi vay phải vốn hóa vào giá trị tài sản. Doanh nghiệp cần rà soát kỹ lưỡng tình trạng góp vốn điều lệ và các mối quan hệ liên kết để áp dụng đúng các quy định về khống chế chi phí lãi vay, tránh rủi ro bị truy thu thuế và xử phạt vi phạm hành chính về thuế.