Tóm tắt Công văn 104478/CTHN-TTHT năm 2020 về lập chứng từ đối với khoản thu bồi thường bằng tiền

Công văn 104478/CTHN-TTHT do Cục Thuế thành phố Hà Nội ban hành nhằm hướng dẫn các doanh nghiệp, tổ chức thực hiện đúng quy định về việc lập hóa đơn, chứng từ đối với các khoản thu bồi thường bằng tiền. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp người nộp thuế tránh các sai sót trong việc kê khai thuế giá trị gia tăng (GTGT) và hạch toán chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN).

- Quy định về việc kê khai, tính thuế GTGT đối với khoản thu bồi thường bằng tiền

Căn cứ theo quy định tại Khoản 1 Điều 5 Thông tư số 219/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn về thuế GTGT, các trường hợp nhận tiền bồi thường được quy định cụ thể như sau:

• Các khoản thu về bồi thường bằng tiền, tiền thưởng, tiền hỗ trợ, tiền chuyển nhượng quyền phát thải và các khoản thu tài chính khác thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT.
• Cơ sở kinh doanh khi nhận khoản tiền bồi thường này không được lập hóa đơn GTGT mà chỉ lập chứng từ thu tiền theo quy định.
• Đối với đơn vị chi tiền, căn cứ vào mục đích chi trả và văn bản thỏa thuận bồi thường để lập chứng từ chi tiền, không yêu cầu phải có hóa đơn GTGT từ bên nhận tiền.

- Nguyên tắc lập chứng từ kế toán đối với bên nhận và bên chi tiền bồi thường

Để đảm bảo tính hợp pháp của hồ sơ kế toán và thuế, các bên tham gia giao dịch bồi thường bằng tiền phải thực hiện lập chứng từ theo các nguyên tắc sau:

• Đối với bên nhận tiền bồi thường: Phải lập chứng từ thu tiền (phiếu thu hoặc chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt của ngân hàng). Trên chứng từ phải thể hiện rõ nội dung thu tiền là nhận bồi thường theo thỏa thuận hoặc quyết định bồi thường.
• Đối với bên chi tiền bồi thường: Phải lập chứng từ chi tiền (phiếu chi hoặc ủy nhiệm chi, chứng từ chuyển khoản qua ngân hàng) kèm theo các hồ sơ minh chứng như: biên bản thỏa thuận bồi thường, quyết định bồi thường, văn bản xác định thiệt hại hoặc vi phạm hợp đồng dẫn đến nghĩa vụ bồi thường.

- Ảnh hưởng đối với Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

Việc lập chứng từ bồi thường đúng quy định là cơ sở để các doanh nghiệp hạch toán thuế TNDN một cách chính xác:

• Đối với bên nhận bồi thường: Khoản tiền bồi thường nhận được phải được hạch toán vào thu nhập khác để tính thuế TNDN theo quy định pháp luật hiện hành.
• Đối với bên chi bồi thường: Khoản chi bồi thường do vi phạm hợp đồng kinh tế được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN nếu có đầy đủ chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (đối với khoản chi từ 20 triệu đồng trở lên) và hồ sơ, hợp đồng, biên bản thỏa thuận bồi thường hợp pháp. Lưu ý, các khoản chi phạt vi phạm hành chính không được tính vào chi phí được trừ.

- Khuyến nghị dành cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp cần lưu ý phân biệt rõ giữa khoản thu bồi thường bằng tiền (không phải xuất hóa đơn) với các khoản doanh thu cung cấp hàng hóa, dịch vụ hoặc bồi thường bằng hàng hóa, dịch vụ (phải xuất hóa đơn GTGT và kê khai thuế theo quy định) để áp dụng đúng chính sách thuế, tránh rủi ro bị xử phạt vi phạm hành chính về hóa đơn và thuế.