Tóm tắt Công văn 1041/TCT-PC năm 2023 về vướng mắc xử phạt vi phạm hành chính

Công văn 1041/TCT-PC do Tổng cục Thuế ban hành nhằm giải đáp, tháo gỡ các vướng mắc thực tế của các Cục Thuế địa phương trong quá trình áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế. Văn bản tập trung làm rõ các nguyên tắc xử phạt, thời hiệu xử phạt và việc áp dụng các tình tiết giảm nhẹ theo quy định tại Nghị định số 125/2020/NĐ-CP.

1. Nguyên tắc xử phạt đối với hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế, đăng ký thuế

Tổng cục Thuế đưa ra hướng dẫn cụ thể nhằm thống nhất cách áp dụng chế tài đối với các hành vi chậm nộp hồ sơ của người nộp thuế:

• Xử phạt theo từng hành vi độc lập: Trường hợp người nộp thuế chậm nộp nhiều hồ sơ khai thuế của nhiều kỳ tính thuế khác nhau (nhưng cùng một sắc thuế), cơ quan thuế phải thực hiện xử phạt đối với từng hành vi vi phạm độc lập. Không gộp chung các hành vi này để xử phạt một lần với tình tiết tăng nặng "vi phạm nhiều lần".
• Xử phạt hành vi chậm đăng ký thuế: Đối với hành vi chậm nộp hồ sơ đăng ký thuế hoặc chậm thông báo thay đổi thông tin đăng ký thuế, mức phạt được xác định dựa trên số ngày quá hạn quy định. Nếu người nộp thuế tự nguyện nộp hồ sơ trước khi cơ quan thuế ra quyết định kiểm tra, đây sẽ được xem xét là tình tiết giảm nhẹ.

2. Quy định về thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính về thuế

Việc xác định chính xác thời hiệu xử phạt giúp đảm bảo tính pháp lý và quyền lợi của người nộp thuế:

• Thời hiệu 05 năm: Áp dụng đối với các hành vi trốn thuế chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được hoàn, miễn, giảm. Thời điểm tính thời hiệu là ngày kế tiếp ngày phát sinh hành vi vi phạm.
• Thời hiệu 02 năm: Áp dụng đối với các hành vi vi phạm thủ tục thuế (như chậm nộp hồ sơ khai thuế, chậm đăng ký thuế). Thời điểm tính thời hiệu là ngày người nộp thuế thực hiện hành vi vi phạm hoặc ngày hết hạn nộp hồ sơ theo quy định.

3. Áp dụng các tình tiết giảm nhẹ và miễn xử phạt

Công văn hướng dẫn chi tiết việc xem xét các yếu tố khách quan và chủ quan của người nộp thuế khi ra quyết định xử phạt:

• Các tình tiết giảm nhẹ được ghi nhận: Người nộp thuế chủ động khắc phục hậu quả bằng cách nộp đủ số tiền thuế thiếu vào ngân sách trước khi cơ quan thuế ban hành quyết định xử phạt; người nộp thuế vi phạm do hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, thiên tai, dịch bệnh có xác nhận của cơ quan chức năng.
• Trường hợp miễn xử phạt: Không thực hiện xử phạt vi phạm hành chính đối với các trường hợp vi phạm do sự kiện bất khả kháng theo quy định của pháp luật dân sự hoặc người nộp thuế là cá nhân đã chết, mất tích mà không còn tài sản để thi hành quyết định.

4. Biện pháp khắc phục hậu quả và trách nhiệm thi hành

Bên cạnh hình thức phạt tiền, văn bản nhấn mạnh việc thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả để bảo vệ nguồn thu ngân sách:

• Buộc nộp đủ tiền thuế và tiền chậm nộp: Đối với các hành vi dẫn đến thiếu thuế hoặc trốn thuế, người nộp thuế bắt buộc phải nộp đủ số tiền thuế thiếu, tiền thuế trốn và tiền chậm nộp vào ngân sách nhà nước theo đúng thời hạn quy định.
• Trách nhiệm của các Cục Thuế địa phương: Cục Thuế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm phổ biến, quán triệt nội dung hướng dẫn tại Công văn này đến toàn thể cán bộ, công chức thuế để áp dụng thống nhất, đúng quy định pháp luật, tránh phát sinh khiếu nại, khiếu kiện không đáng có.