Tóm tắt Công văn 04/BXD-KTXD năm 2015 về thanh toán giá hợp đồng theo đơn giá cố định

Công văn 04/BXD-KTXD do Bộ Xây dựng ban hành nhằm giải đáp và hướng dẫn các vướng mắc liên quan đến việc thanh toán hợp đồng xây dựng theo hình thức đơn giá cố định. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các chủ đầu tư, nhà thầu và các cơ quan thanh tra, kiểm toán thống nhất phương thức nghiệm thu, thanh toán, tránh các tranh chấp không đáng có trong quá trình thực hiện dự án.

1. Nguyên tắc thanh toán hợp đồng theo đơn giá cố định

Theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng, việc thanh toán hợp đồng theo đơn giá cố định phải tuân thủ các nguyên tắc cốt lõi sau:

• Thanh toán theo khối lượng thực tế: Giá trị thanh toán được xác định trên cơ sở khối lượng công việc thực tế hoàn thành được nghiệm thu theo đúng quy định, nhân với đơn giá cố định đã thỏa thuận trong hợp đồng.
• Tính chất cố định của đơn giá: Đơn giá cho các công việc trong hợp đồng là không thay đổi trong suốt quá trình thực hiện hợp đồng, trừ các trường hợp bất khả kháng hoặc có sự điều chỉnh quy mô, phạm vi công việc được quy định rõ trong hợp đồng.
• Không yêu cầu chi tiết hóa chi phí thực tế: Khi thanh toán, chủ đầu tư không được yêu cầu nhà thầu phải chiết tính lại chi tiết các chi phí cấu thành đơn giá (như chi phí vật liệu, nhân công, máy thi công thực tế) mà chỉ căn cứ vào đơn giá cố định đã ký kết trong hợp đồng.

2. Quy định về xác định khối lượng hoàn thành để thanh toán

Việc xác định khối lượng công việc hoàn thành để làm cơ sở thanh toán được thực hiện như sau:

• Khối lượng hoàn thành phải được nghiệm thu đạt chất lượng theo yêu cầu của thiết kế, chỉ dẫn kỹ thuật và các tiêu chuẩn áp dụng cho dự án.
• Khối lượng nghiệm thu phải được đo đạc, tính toán dựa trên bản vẽ hoàn công và thực tế thi công tại hiện trường, có sự xác nhận của đại diện chủ đầu tư, tư vấn giám sát và nhà thầu.
• Đối với những khối lượng công việc phát sinh ngoài phạm vi hợp đồng đã ký, các bên phải tiến hành thương thảo, ký kết phụ lục hợp đồng trước khi thực hiện nghiệm thu và thanh toán.

3. Hồ sơ và thủ tục thanh toán hợp đồng

Để thực hiện thanh toán giá hợp đồng theo đơn giá cố định, hồ sơ thanh toán cần đảm bảo đầy đủ các tài liệu pháp lý theo quy định:

• Biên bản nghiệm thu khối lượng công việc hoàn thành trong giai đoạn thanh toán (có chữ ký xác nhận của các bên liên quan).
• Bảng xác định giá trị khối lượng công việc hoàn thành theo hợp đồng (theo mẫu quy định hiện hành).
• Bảng xác định giá trị khối lượng công việc phát sinh ngoài hợp đồng (nếu có).
• Đề nghị thanh toán của nhà thầu nêu rõ giá trị yêu cầu thanh toán, lũy kế giá trị đã thanh toán và giá trị còn lại.

4. Xử lý các trường hợp điều chỉnh đơn giá và khối lượng

Mặc dù áp dụng đơn giá cố định, văn bản cũng lưu ý một số trường hợp đặc biệt được phép điều chỉnh:

• Thay đổi thiết kế hoặc phạm vi công việc: Khi chủ đầu tư yêu cầu thay đổi thiết kế dẫn đến thay đổi biện pháp thi công hoặc xuất hiện công việc mới chưa có đơn giá trong hợp đồng, các bên phải lập đơn giá mới theo quy định pháp luật về quản lý chi phí đầu tư xây dựng.
• Trường hợp bất khả kháng: Khi xảy ra các sự kiện bất khả kháng theo quy định của pháp luật và thỏa thuận trong hợp đồng, các bên báo cáo người quyết định đầu tư xem xét, quyết định việc điều chỉnh đơn giá cho phù hợp.

Ý nghĩa pháp lý của Công văn 04/BXD-KTXD

Công văn 04/BXD-KTXD năm 2015 đóng vai trò là cơ sở giải quyết các tranh chấp phổ biến giữa chủ đầu tư và nhà thầu liên quan đến việc kiểm toán, quyết toán dự án. Văn bản khẳng định tính tối thượng của thỏa thuận hợp đồng hợp pháp và bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhà thầu khi thực hiện đúng các cam kết về đơn giá cố định đã ký.