Thông tư số 23/2009/TT-BGTVT ban hành ngày 15 tháng 10 năm 2009 bởi Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải quy định chi tiết về công tác kiểm tra chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với các loại xe máy chuyên dùng. Văn bản này áp dụng thống nhất trên phạm vi cả nước đối với các hoạt động nhập khẩu, sản xuất, lắp ráp, cải tạo và khai thác sử dụng xe máy chuyên dùng trong giao thông vận tải.

- Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

• Phạm vi điều chỉnh: Thông tư quy định toàn diện về quy trình, thủ tục kiểm tra chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe máy chuyên dùng trong các giai đoạn: nhập khẩu, sản xuất, lắp ráp, cải tạo và vận hành thực tế.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với mọi tổ chức, cá nhân tham gia vào các hoạt động quản lý, nhập khẩu, sản xuất, lắp ráp, cải tạo và khai thác sử dụng xe máy chuyên dùng tại Việt Nam.
• Trường hợp ngoại lệ: Thông tư này không áp dụng đối với các loại xe máy chuyên dùng thuộc biên chế của lực lượng Quân đội và Công an sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh.
• Căn cứ kiểm tra: Việc kiểm tra được thực hiện dựa trên các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành cùng với hồ sơ thiết kế hoặc hồ sơ kỹ thuật của phương tiện.
• Phân loại phương tiện bắt buộc kiểm tra: Đối với xe nhập khẩu hoặc sản xuất, lắp ráp trong nước, danh mục phương tiện tuân theo Quyết định số 50/2006/QĐ-TTg. Đối với xe đang khai thác, danh mục bắt buộc kiểm định được quy định chi tiết tại Phụ lục 1 ban hành kèm theo Thông tư này.

- Quy định kiểm tra xe máy chuyên dùng nhập khẩu

• Hồ sơ đăng ký kiểm tra: Tổ chức, cá nhân nhập khẩu phải lập 01 bộ hồ sơ bao gồm: Giấy đăng ký kiểm tra (theo mẫu tại Phụ lục 2, ghi rõ số khung, số động cơ, năm sản xuất); bản sao Tờ khai hàng hóa nhập khẩu; bản sao Hóa đơn mua bán (Invoice) hoặc chứng từ tương đương; tài liệu giới thiệu tính năng kỹ thuật hoặc Bản đăng ký thông số kỹ thuật do đơn vị nhập khẩu tự lập; bản chính Giấy chứng nhận chất lượng (C/Q) từ nhà sản xuất đối với xe chưa qua sử dụng (nếu có). Các kiểu loại xe đã được kiểm tra đạt yêu cầu trước đó sẽ được miễn nộp tài liệu giới thiệu tính năng kỹ thuật.
• Phương thức và nội dung kiểm tra:
  • Đối với xe chưa qua sử dụng và có đầy đủ hồ sơ hợp lệ: Tiến hành kiểm tra, xác nhận các thông số cơ bản về hình dáng, kích thước, kết cấu chung, số khung và số động cơ.
  • Đối với xe đã qua sử dụng hoặc xe chưa qua sử dụng nhưng không có Giấy chứng nhận chất lượng (C/Q): Tiến hành kiểm tra thực tế từng chiếc theo các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về an toàn và bảo vệ môi trường.
  • Xử lý lỗi số khung, số động cơ: Trường hợp số khung hoặc số động cơ bị đục sửa do lỗi kỹ thuật của nhà sản xuất thì phải có văn bản xác nhận từ phía nhà sản xuất. Nếu phát hiện nghi vấn, cơ quan kiểm tra có quyền trưng cầu giám định chuyên ngành.
• Địa điểm kiểm tra: Được thực hiện tại địa điểm do tổ chức, cá nhân nhập khẩu yêu cầu.
• Xác nhận kết quả kiểm tra:
  • Cấp Thông báo miễn kiểm tra chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe máy chuyên dùng nhập khẩu (Phụ lục 3) cho xe chưa qua sử dụng đạt yêu cầu.
  • Cấp Giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe máy chuyên dùng nhập khẩu (Phụ lục 4) cho xe đạt yêu cầu qua kiểm tra thực tế.
  • Cấp Thông báo không đạt chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe máy chuyên dùng nhập khẩu (Phụ lục 5) cho các trường hợp không đạt yêu cầu kỹ thuật.

- Thẩm định thiết kế và kiểm tra trong sản xuất, lắp ráp, cải tạo

• Hồ sơ thiết kế: Được lập thành 03 bộ gửi cơ quan đăng kiểm để thẩm định.
  • Đối với xe sản xuất, lắp ráp: Gồm bản vẽ tổng thể, bản vẽ và thông số kỹ thuật của các tổng thành sản xuất trong nước hoặc nhập khẩu; bản thuyết minh đặc tính kỹ thuật và tài liệu tính toán thiết kế.
  • Đối với xe cải tạo: Gồm bản vẽ tổng thể trước và sau cải tạo; bản vẽ và tài liệu kỹ thuật của các hệ thống, tổng thành dùng để cải tạo; bản thuyết minh và tính toán chi tiết nội dung cải tạo.
• Quy trình thẩm định thiết kế: Cơ quan đăng kiểm đối chiếu hồ sơ thiết kế với các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành. Thời hạn thẩm định là 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Sau khi hoàn thành, 02 bộ hồ sơ được gửi trả cho cơ sở sản xuất/thiết kế, 01 bộ được lưu trữ tại cơ quan đăng kiểm. Thiết kế đạt yêu cầu sẽ được cấp Giấy chứng nhận thẩm định thiết kế xe máy chuyên dùng (Phụ lục 6).
• Kiểm tra xe sản xuất, lắp ráp và cải tạo:
  • Hồ sơ kiểm tra gồm hồ sơ thiết kế đã được thẩm định và hồ sơ nghiệm thu sản phẩm của cơ sở sản xuất.
  • Nội dung kiểm tra: Đánh giá thực tế chất lượng xe so với thiết kế đã duyệt và các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành.
  • Phương thức kiểm tra: Thực hiện kiểm tra nghiêm ngặt đối với từng chiếc xe. Xe đạt yêu cầu được cấp Giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe máy chuyên dùng sản xuất, lắp ráp, cải tạo (Phụ lục 7).

- Kiểm tra xe máy chuyên dùng trong quá trình khai thác, sử dụng

• Hồ sơ kiểm tra lần đầu: Gồm Giấy đề nghị cấp Sổ kiểm định do chủ sở hữu lập; bản sao tài liệu kỹ thuật/bản đăng ký thông số kỹ thuật hoặc các giấy tờ chứng nhận nguồn gốc (Thông báo miễn kiểm tra, Giấy chứng nhận xe nhập khẩu, Giấy chứng nhận xe sản xuất, lắp ráp, cải tạo).
• Hồ sơ kiểm tra định kỳ: Gồm Giấy đề nghị kiểm tra (nếu thực hiện ngoài đơn vị đăng kiểm); Sổ kiểm định và Giấy đăng ký xe do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp để xuất trình.
• Nội dung và địa điểm kiểm tra: Kiểm tra theo các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hiện hành. Địa điểm kiểm tra có thể tại đơn vị đăng kiểm hoặc tại nơi chủ sở hữu yêu cầu (phải đảm bảo các điều kiện kỹ thuật cần thiết cho việc kiểm tra).
• Xác nhận kết quả kiểm định:
  • Kiểm tra lần đầu đạt yêu cầu: Cấp Sổ kiểm định (Phụ lục 8), Giấy chứng nhận kiểm định (Phụ lục 9) và Tem kiểm định (Phụ lục 10).
  • Kiểm tra định kỳ đạt yêu cầu: Cấp Giấy chứng nhận kiểm định và Tem kiểm định mới.
• Chu kỳ kiểm định phương tiện:
  • Đối với xe máy chuyên dùng chưa qua sử dụng: Chu kỳ kiểm định lần đầu là 24 tháng.
  • Đối với xe máy chuyên dùng đã qua sử dụng: Chu kỳ kiểm định định kỳ là 12 tháng.

- Thời hạn giải quyết thủ tục và lưu trữ hồ sơ

• Thời hạn cấp kết quả kiểm tra:
  • Tối đa 05 ngày làm việc kể từ ngày kết thúc kiểm tra đối với: Thông báo miễn kiểm tra, Giấy chứng nhận xe nhập khẩu, Thông báo không đạt chất lượng, Giấy chứng nhận xe sản xuất, lắp ráp, cải tạo.
  • Tối đa 03 ngày làm việc kể từ ngày kết thúc kiểm tra đối với: Giấy chứng nhận thẩm định thiết kế, Sổ kiểm định, Giấy chứng nhận kiểm định.
  • Tem kiểm định được dán trực tiếp lên xe ngay sau khi phương tiện được xác nhận đạt yêu cầu kỹ thuật.
• Thời hạn lưu trữ hồ sơ tại cơ quan đăng kiểm:
  • Hồ sơ kiểm tra nhập khẩu, sản xuất, lắp ráp, cải tạo và các biên bản liên quan: Lưu trữ trong thời hạn 03 năm kể từ ngày cấp xác nhận kết quả.
  • Hồ sơ thiết kế đã thẩm định: Lưu trữ trong thời hạn 03 năm kể từ ngày dòng xe máy chuyên dùng đó dừng sản xuất.
  • Hồ sơ kiểm tra xe khai thác, sử dụng: Lưu trữ liên tục trong suốt quá trình hoạt động của phương tiện.

- Phân công trách nhiệm quản lý nhà nước

• Cục Đăng kiểm Việt Nam:
  • Thực hiện quản lý thống nhất và tổ chức triển khai công tác kiểm tra xe máy chuyên dùng trên phạm vi toàn quốc.
  • Xây dựng, ban hành các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ đăng kiểm theo thẩm quyền.
  • Tổ chức đào tạo, đánh giá, bổ nhiệm và miễn nhiệm đăng kiểm viên xe máy chuyên dùng.
  • In ấn, quản lý và phát hành thống nhất các loại biểu mẫu, chứng chỉ kiểm tra quy định tại Thông tư.
  • Chỉ đạo, giám sát chuyên môn đối với các đơn vị đăng kiểm thực hiện kiểm định xe đang khai thác.
  • Báo cáo định kỳ hàng năm lên Bộ Giao thông vận tải về kết quả thực hiện công tác kiểm tra chất lượng phương tiện.
• Sở Giao thông vận tải các tỉnh, thành phố: Chỉ đạo và tổ chức thực hiện công tác kiểm tra định kỳ xe máy chuyên dùng tham gia giao thông tại các đơn vị đăng kiểm trực thuộc phạm vi quản lý.

- Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan

• Đối với đơn vị sản xuất, lắp ráp, cải tạo, nhập khẩu: Tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; xây dựng quy trình kiểm tra chất lượng nội bộ và trang bị thiết bị kiểm chuẩn định kỳ; tự chịu trách nhiệm hoàn toàn về nguồn gốc, xuất xứ và chất lượng sản phẩm xuất xưởng hoặc nhập khẩu.
• Đối với đơn vị khai thác, sử dụng: Chịu trách nhiệm bảo dưỡng, sửa chữa phương tiện nhằm duy trì tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường giữa hai kỳ kiểm định.
• Trách nhiệm chung: Bảo quản, giữ gìn các loại giấy tờ, chứng chỉ kiểm định; tuyệt đối không tẩy xóa, sửa chữa thông tin trên hồ sơ và có nghĩa vụ xuất trình đầy đủ khi có yêu cầu từ người thi hành công vụ.

- Điều khoản thi hành và hiệu lực pháp lý

• Hiệu lực thi hành: Thông tư có hiệu lực thi hành sau 45 ngày kể từ ngày ký ban hành.
• Quy định bãi bỏ: Bãi bỏ hoàn toàn Mục 3 tại Quy định về việc cấp đăng ký, biển số, kiểm tra an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe máy chuyên dùng có tham gia giao thông đường bộ ban hành kèm theo Quyết định số 4381/2001/QĐ-BGTVT ngày 19 tháng 12 năm 2001 của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải.
• Quy định chuyển tiếp: Các loại giấy tờ, chứng chỉ xác nhận kết quả kiểm tra đã cấp cho xe máy chuyên dùng trước ngày Thông tư này có hiệu lực vẫn tiếp tục có giá trị sử dụng cho đến hết thời hạn ghi trên các giấy tờ đó.