TÓM TẮT THÔNG TƯ SỐ 21/2010/TT-BXD HƯỚNG DẪN CHỨNG NHẬN HỢP QUY VÀ CÔNG BỐ HỢP QUY ĐỐI VỚI SẢN PHẨM, HÀNG HÓA VẬT LIỆU XÂY DỰNG

Thông tư số 21/2010/TT-BXD ban hành ngày 16 tháng 11 năm 2010 bởi Bộ Xây dựng (do Thứ trưởng Nguyễn Trần Nam ký thay Bộ trưởng) quy định chi tiết về hoạt động chứng nhận hợp quy và công bố hợp quy đối với các sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng. Dưới đây là nội dung tóm tắt chi tiết và chuyên sâu về các quy định cốt lõi của văn bản này.

1. Phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng và các khái niệm cơ bản

Thông tư thiết lập các quy tắc nền tảng đối với hoạt động quản lý chất lượng vật liệu xây dựng lưu thông trên thị trường:

• Phạm vi điều chỉnh: Hướng dẫn việc chứng nhận hợp quy và công bố hợp quy đối với sản phẩm, hàng hoá vật liệu xây dựng trong các khâu nhập khẩu, sản xuất, lưu thông trên thị trường và đưa vào sử dụng tại các công trình xây dựng. Đối với hoạt động chứng nhận và công bố hợp chuẩn, việc thực hiện sẽ theo hướng dẫn của Bộ Khoa học và Công nghệ.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng bắt buộc đối với mọi tổ chức, cá nhân có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến hoạt động chứng nhận hợp quy và công bố hợp quy vật liệu xây dựng tại Việt Nam.
• Chứng nhận hợp quy: Là hoạt động xác nhận sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật hoặc các tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc áp dụng (trong trường hợp chưa được chuyển đổi thành quy chuẩn kỹ thuật tương ứng).
• Công bố hợp quy: Là việc tổ chức, cá nhân tự tiến hành công bố sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng của mình phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật hoặc tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc áp dụng.
• Sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng nhóm 2: Là các loại vật liệu xây dựng có khả năng gây mất an toàn trong quá trình vận chuyển, lưu giữ, sử dụng, tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho con người, công trình và môi trường xung quanh.
• Tính chất bắt buộc: Chứng nhận hợp quy và công bố hợp quy là hoạt động bắt buộc đối với các tổ chức, cá nhân sở hữu sản phẩm thuộc đối tượng áp dụng của quy chuẩn kỹ thuật hoặc tiêu chuẩn bắt buộc áp dụng. Hoạt động này tuân thủ Quyết định số 24/2007/QĐ-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ và các hướng dẫn cụ thể tại Thông tư này.

2. Yêu cầu và thủ tục chỉ định tổ chức chứng nhận hợp quy

Để đảm bảo tính chính xác và khách quan, Thông tư đưa ra các tiêu chuẩn nghiêm ngặt đối với các đơn vị thực hiện đánh giá sự phù hợp:

• Yêu cầu về hệ thống quản lý và năng lực: Tổ chức chứng nhận hợp quy phải sở hữu chứng chỉ hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001 còn hiệu lực, đồng thời phải có đủ năng lực hoạt động chứng nhận sản phẩm tương ứng với yêu cầu của quy chuẩn kỹ thuật.
• Ưu tiên phòng thí nghiệm chuyên ngành: Các tổ chức sở hữu phòng thí nghiệm chuyên ngành xây dựng (LAS-XD) đã được công nhận và có năng lực thí nghiệm phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật của sản phẩm sẽ được xem xét là đáp ứng năng lực hoạt động chứng nhận.
• Yêu cầu về nhân sự chuyên gia: Phải có tối thiểu 03 chuyên gia đánh giá thuộc biên chế chính thức (viên chức hoặc lao động hợp đồng từ 12 tháng trở lên/không xác định thời hạn). Các chuyên gia này phải có trình độ đại học trở lên, chuyên môn phù hợp và có ít nhất 03 năm kinh nghiệm công tác trong lĩnh vực chứng nhận sản phẩm vật liệu xây dựng tương ứng.
• Thẩm quyền chỉ định: Bộ Xây dựng là cơ quan xem xét, đánh giá năng lực và ra quyết định chỉ định các tổ chức chứng nhận hợp quy đối với sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng.
• Công khai thông tin: Danh sách các tổ chức, chuyên gia được chỉ định cũng như danh sách các đơn vị, cá nhân vi phạm quy định về hoạt động chứng nhận hợp quy sẽ được công bố công khai trên trang thông tin điện tử của Bộ Xây dựng và các địa phương.

3. Phân công trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước

Thông tư phân định rõ ràng quyền hạn và trách nhiệm của từng đơn vị trực thuộc Bộ Xây dựng và chính quyền địa phương nhằm tránh chồng chéo trong công tác quản lý:

• Vụ Khoa học Công nghệ và Môi trường (Bộ Xây dựng):
  • Là đầu mối chủ trì quản lý hoạt động chứng nhận và công bố hợp quy đối với vật liệu xây dựng trên phạm vi cả nước.
  • Hướng dẫn nghiệp vụ chứng nhận hợp quy; chủ trì soát xét, sửa đổi, bổ sung và xây dựng các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về vật liệu xây dựng.
  • Kiểm tra, đánh giá năng lực thực tế của các tổ chức để đề xuất Bộ Xây dựng ra quyết định chỉ định hoặc công bố danh sách tổ chức chứng nhận hợp quy.
• Vụ Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng):
  • Theo dõi, tổng hợp tình hình đăng ký hợp quy tại các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
  • Tổng hợp danh mục các sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng đã được công bố hợp quy trên toàn quốc.
  • Phối hợp với các cơ quan liên quan thực hiện thanh tra, kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất đối với hoạt động chứng nhận và công bố hợp quy.
• Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương:
  • Tiếp nhận trực tiếp hồ sơ công bố hợp quy của các tổ chức, cá nhân đối với sản phẩm vật liệu xây dựng trên địa bàn quản lý.
  • Thực hiện quản lý nhà nước đối với hoạt động chứng nhận hợp quy tại địa phương; tổng hợp số liệu và báo cáo định kỳ 06 tháng/lần về Bộ Xây dựng.
  • Chủ trì tổ chức thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm đối với các hoạt động chứng nhận, công bố hợp quy vật liệu xây dựng trong phạm vi địa giới hành chính được giao quản lý.

4. Điều khoản thi hành và hiệu lực pháp lý

Các quy định cuối cùng về mặt thời gian và hướng dẫn xử lý vướng mắc phát sinh:

• Hiệu lực thi hành: Thông tư số 21/2010/TT-BXD có hiệu lực thi hành sau 45 ngày kể từ ngày ký ban hành (ngày 16 tháng 11 năm 2010).
• Giải quyết vướng mắc: Trong quá trình triển khai thực hiện thực tế, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, các cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm phản ánh kịp thời về Bộ Xây dựng để nghiên cứu, xem xét sửa đổi, bổ sung cho phù hợp.